Hiệu quả các mô hình hỗ trợ việc làm từ bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Mô hình giao dịch việc làm: Hạt nhân kết nối cung - cầu

Hoạt động của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM thời gian qua ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Trong 6 tháng đầu năm 2025, đơn vị đã tiếp nhận hơn 66.000 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, giảm khoảng 12% so với cùng kỳ năm trước. Xu hướng ổn định tiếp tục được duy trì đến hết năm, không xuất hiện biến động lớn như giai đoạn sau dịch.

Song hành với đó, công tác tư vấn và giới thiệu việc làm được triển khai trên quy mô rộng. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, hơn 141.000 lượt người lao động đã được hỗ trợ tiếp cận thông tin việc làm.

Bước sang quý I/2026, Trung tâm tiếp nhận 33.199 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, đồng thời ban hành 32.165 quyết định hưởng. Công tác tư vấn, giới thiệu việc làm tiếp tục được mở rộng với từ 75.460 đến gần 100.000 lượt người lao động tham gia, qua đó có khoảng 3.000 - 4.200 người tìm được việc làm mới.

Cùng với việc mở rộng quy mô, công tác quản lý được siết chặt theo hướng minh bạch, hiệu quả. Trung tâm duy trì phối hợp thường xuyên với Bảo hiểm xã hội Thành phố trong rà soát dữ liệu, qua đó đã ban hành quyết định thu hồi trợ cấp đối với 400 trường hợp hưởng không đúng quy định, giảm 17,53% so với quý trước.

Các phiên giao dịch việc làm tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái hỗ trợ việc làm. Trong quý I/2026, Thành phố tổ chức khoảng 15 -18 phiên giao dịch, kết hợp linh hoạt giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, thu hút đông đảo doanh nghiệp và người lao động.

Đáng chú ý, phương thức tổ chức được điều chỉnh theo hướng chuyên đề ngành nghề. Các phiên giao dịch tập trung vào những lĩnh vực cụ thể như logistics, thương mại điện tử, sản xuất công nghiệp, dịch vụ lưu trú – ăn uống, qua đó nâng cao khả năng kết nối giữa nhu cầu tuyển dụng và năng lực của người lao động.

Hỗ trợ học nghề: Tạo lực đẩy nâng cao kỹ năng

Cùng với kết nối việc làm, hoạt động hỗ trợ học nghề được xác định là một trụ cột quan trọng. Trung tâm tăng cường phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời mở rộng hợp tác với doanh nghiệp có chức năng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, nhằm đa dạng hóa lựa chọn nghề nghiệp.

Thông tin đào tạo được cập nhật thường xuyên trên hệ thống quản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tư vấn. Trong kỳ báo cáo, đã có 1.067 người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp được tư vấn học nghề; 1.026 quyết định hỗ trợ học nghề được ban hành, góp phần nâng cao kỹ năng và rút ngắn thời gian quay trở lại thị trường lao động.

Công tác cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh. Quy trình nghiệp vụ được rà soát, chuẩn hóa; việc công khai thủ tục, số hóa hồ sơ và ứng dụng công nghệ thông tin giúp rút ngắn thời gian giải quyết. Người lao động có thể nhận trợ cấp sớm hơn sau khi có quyết định, giảm áp lực tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp.

Song song đó, việc tiếp nhận hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia được tăng cường, bảo đảm 100% hồ sơ được xử lý đúng thời hạn. Công tác tiếp công dân, xử lý kiến nghị và bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ viên chức được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng cho việc nâng cao chất lượng phục vụ.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số tiếp tục giữ vai trò then chốt trong triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Đến đầu năm 2026, hơn 60% hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp tại TP.HCM được nộp trực tuyến, tăng so với mức hơn 54% của năm trước.

Hệ thống dịch vụ công trực tuyến cho phép người lao động thực hiện toàn bộ quy trình từ đăng ký, theo dõi đến nhận kết quả mà không cần đến trực tiếp cơ quan chức năng. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn giảm tải cho bộ máy hành chính.

Đáng chú ý, dữ liệu người lao động được kết nối với hệ thống bảo hiểm xã hội và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Sự liên thông này hỗ trợ kiểm soát tình trạng việc làm, hạn chế trục lợi chính sách, đồng thời tạo nền tảng cho phân tích và dự báo thị trường lao động.

Một điểm nhấn trong triển khai chính sách là việc tăng cường tư vấn theo hướng cá nhân hóa. Ngay khi đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động được đánh giá về kỹ năng, kinh nghiệm và nhu cầu việc làm, từ đó được định hướng vị trí phù hợp hoặc chương trình đào tạo cần thiết.

Trong quý I/2026, hàng chục nghìn lượt người lao động đã được tư vấn theo phương thức này. Nhiều trường hợp được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp từ sớm, góp phần rút ngắn thời gian thất nghiệp.

Cơ chế thông báo tình trạng việc làm hằng tháng tiếp tục được duy trì, giúp cơ quan chức năng theo dõi sát quá trình tìm việc của người lao động và điều chỉnh hỗ trợ kịp thời.

Nhìn chung, các mô hình hỗ trợ việc làm từ bảo hiểm thất nghiệp tại TP.HCM đang mang lại những kết quả rõ nét. Thời gian thất nghiệp trung bình có xu hướng giảm, đặc biệt ở nhóm lao động trẻ và lao động có tay nghề trung bình. Tỷ lệ quay trở lại thị trường lao động trong vòng 3–6 tháng ngày càng tăng.

Khả năng tiếp cận chính sách được mở rộng nhờ ứng dụng công nghệ số, tạo điều kiện cho nhiều nhóm lao động, trong đó có lao động di cư. Đồng thời, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo ngày càng chặt chẽ, hình thành mạng lưới hỗ trợ việc làm có tính liên kết.

Mặc dù đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận, tình trạng mất cân đối cung  - cầu lao động theo ngành nghề trên địa bàn thành phố hiện nay chưa được khắc phục triệt để; chất lượng đào tạo nghề ngắn hạn còn chênh lệch; một bộ phận người lao động chưa chủ động trong tìm kiếm việc làm, vẫn có tâm lý trông chờ vào trợ cấp.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động trong thời gian tới, TP.HCM cần tiếp tục tập trung hoàn thiện hệ thống dự báo thị trường lao động theo ngành nghề, làm cơ sở định hướng đào tạo và kết nối việc làm. Cùng với đó, cần phát triển các phiên giao dịch việc làm theo hướng chuyên sâu, gắn với tư vấn kỹ năng mềm và kỹ năng số. Việc tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong xây dựng chương trình đào tạo cũng là yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo đảm người học đáp ứng ngay nhu cầu công việc. Đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của người lao động về vai trò của học nghề và chủ động tìm việc, từ đó phát huy hiệu quả bền vững của chính sách bảo hiểm thất nghiệp trong điều kiện mới./.

Khánh Quyên