Tập thể cán bộ, nhân viên Trung tâm Huấn luyện Bay.
Khi một hãng hàng không bổ sung tàu bay hoặc mở thêm đường bay, nhu cầu về nhân lực không thể được giải quyết đơn thuần bằng việc tuyển thêm người. Đối với những vị trí chuyên môn cao như phi công, quá trình chuẩn bị kéo dài qua nhiều bước, từ tuyển chọn, đào tạo cơ bản, cấp giấy phép, huấn luyện chuyển loại đến kiểm tra và duy trì năng lực định kỳ. Một chiếc máy bay có thể được bàn giao theo kế hoạch, nhưng lực lượng đủ điều kiện để khai thác chiếc máy bay đó cần được chuẩn bị từ trước.
Với phi công, yêu cầu chặt chẽ hơn bởi đây là vị trí gắn trực tiếp với hoạt động khai thác tàu bay và an toàn chuyến bay. Người học không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về kiến thức chuyên môn mà còn phải đạt các tiêu chuẩn về sức khỏe, ngoại ngữ, giấy phép, năng định và những nội dung huấn luyện bắt buộc tương ứng với từng giai đoạn nghề nghiệp. Sau khi trở thành phi công, quá trình đào tạo vẫn tiếp tục thông qua các chương trình huấn luyện định kỳ, chuyển loại khi có yêu cầu, kiểm tra năng lực và nâng cấp theo lộ trình nghề nghiệp.
Nhìn theo cách này, bài toán nhân lực của một hãng hàng không không thể được tính đơn thuần bằng số phi công cần tuyển. Phía sau mỗi chương trình đào tạo còn có nhu cầu về giáo viên, giáo viên kiểm tra, kỹ thuật viên vận hành thiết bị, hệ thống mô phỏng, cơ sở vật chất và khả năng tổ chức lịch huấn luyện. Khi đội tàu mở rộng hoặc thay đổi cơ cấu, cả chuỗi đào tạo cũng phải có đủ năng lực để đáp ứng.
Trong bối cảnh Vietnam Airlines chuẩn bị nguồn lực cho chu kỳ phát triển đội tàu mới, năng lực huấn luyện vì vậy được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với kế hoạch khai thác dài hạn.
Tại Vietnam Airlines, Trung tâm Huấn luyện Bay, thường được gọi tắt là FTC, là đơn vị đảm nhiệm các hoạt động đào tạo và huấn luyện nguồn nhân lực khai thác bay. Trung tâm Huấn luyện bay được thành lập theo Quyết định số 2175/QĐ-TCTHK ngày 10 tháng 12 năm 1998 của Tổng giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam. Hiện nay, trung tâm hoạt động với vai trò là Chi nhánh của Tổng công ty Hàng không Việt Nam - CTCP - Trung tâm Huấn luyện bay theo Quyết định số 683/QĐ-HĐQT/TCTHK ngày 06 tháng 12 năm 2021 của Hội đồng quản trị.
Trong giai đoạn phát triển ban đầu, FTC phối hợp triển khai huấn luyện chuyển loại trên nhiều dòng tàu bay từng được Vietnam Airlines khai thác như Boeing 787, Airbus A320/1, Airbus A350 và ATR 72. Đến năm 2012, Trung tâm được giao tiếp nhận, quản lý và khai thác thiết bị buồng lái mô phỏng A320/321. Khi cơ cấu đội tàu Vietnam Airlines tiếp tục thay đổi với sự xuất hiện của Boeing 787 và Airbus A350, năng lực huấn luyện cũng được phát triển tương ứng.
Trung tâm đã được Cục Hàng không Việt Nam phê chuẩn là Cơ sở đào tạo huấn luyện nghiệp vụ nhân viên hàng không (ATO level 2), với chức năng tổ chức các khóa huấn luyện đa dạng gồm huấn luyện phi công, tiếp viên và nhân viên khai thác bay; cung cấp dịch vụ đào tạo cho các tổ chức và cá nhân trong, ngoài nước; đồng thời tham gia tuyển chọn và quá trình đào tạo phi công cơ bản.
Điểm cần phân biệt là FTC không phải một trường bay cơ bản nơi toàn bộ quá trình từ người chưa có kinh nghiệm đến phi công thương mại diễn ra tại một địa điểm duy nhất. Trong mô hình tuyển sinh hiện tại, trung tâm tham gia từ khâu tạo nguồn, tuyển chọn và quản lý quá trình huấn luyện, trong khi giai đoạn huấn luyện phi công cơ bản được thực hiện tại các trường bay liên kết ở nước ngoài. Khi học viên hoàn thành những yêu cầu của giai đoạn này và trở về Việt Nam, FTC tiếp tục đảm nhiệm những nội dung huấn luyện chuyên sâu gắn với nhu cầu khai thác thực tế của hãng.
Trung tâm vừa tham gia quá trình chuẩn bị nguồn phi công mới, vừa phục vụ đội ngũ phi công đang khai thác thông qua huấn luyện chuyển loại, huấn luyện định kỳ và nâng cấp. Vì vậy, năng lực của FTC không chỉ được đo bằng số lượng học viên đầu vào mà còn nằm ở khả năng duy trì hoạt động huấn luyện trong suốt vòng đời nghề nghiệp của phi công.
Đây là khác biệt quan trọng giữa một cơ sở chỉ đào tạo đầu vào và một trung tâm huấn luyện gắn trực tiếp với hoạt động của hãng hàng không. Khi Vietnam Airlines thay đổi loại tàu bay, bổ sung phi công hoặc cần duy trì năng định cho lực lượng hiện hữu, nhu cầu huấn luyện tiếp tục phát sinh. FTC vì thế nằm ở điểm giao giữa đào tạo nguồn nhân lực và yêu cầu khai thác thực tế của đội bay.
Để bước vào chương trình đào tạo phi công, người học phải đáp ứng những điều kiện nào và sẽ trải qua những giai đoạn gì?
Ứng viên phải là công dân Việt Nam, trong độ tuổi từ 18 đến 32, tốt nghiệp THPT trở lên và có chứng chỉ TOEIC từ 700 điểm hoặc IELTS từ 6.0 còn hiệu lực. Ứng viên đồng thời phải đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe phi công dân dụng theo quy định của Cục Hàng không Việt Nam, cùng các yêu cầu về thể chất, lý lịch và khả năng giao tiếp.
Trung tâm Huấn luyện Bay: Khởi nghiệp ước mơ - Tự tin sải
cánh.
Tiêu chuẩn cũng quy định một số tiêu chí cụ thể về ngoại hình. Nam phải cao từ 1,65 m và nặng từ 54 kg, nữ cao từ 1,60 m và nặng từ 48 kg. Ngoài ra, ứng viên được yêu cầu có ngoại hình cân đối, lý lịch bản thân và gia đình rõ ràng, giao tiếp tốt, mạnh dạn và tự tin. Các yêu cầu này cho thấy khả năng tiếng Anh hay kết quả học tập chỉ là một phần của điều kiện đầu vào.
Sau khi vượt qua quá trình tuyển chọn, học viên bước vào giai đoạn huấn luyện phi công cơ bản. Theo lộ trình FTC giới thiệu, học viên có thể được đào tạo tại các trường bay liên kết ở Úc, New Zealand, Nam Phi hoặc Cộng hòa Séc. Đây là giai đoạn xây dựng nền tảng về kiến thức hàng không, kỹ năng bay, tiếng Anh chuyên ngành và hoàn thành các nội dung cấp phép, chứng chỉ theo chương trình như PPL, CPL/IR, ATPL, MCC và Jetfam trong quá trình này.
Mỗi loại tàu bay thương mại có hệ thống, đặc điểm vận hành và chương trình huấn luyện riêng. Phi công muốn khai thác một loại tàu bay cụ thể phải tiếp tục được đào tạo tương ứng. Giai đoạn này được gọi là huấn luyện chuyển loại, hay Type Rating. Học viên sau khi hoàn thành đào tạo cơ bản trở về Việt Nam và tiếp tục huấn luyện trên các dòng tàu bay theo chương trình, trong đó huấn luyện chuyển loại trên các dòng máy bay A320/1, Boeing 787 và Airbus A350 và ATR 72. Nội dung gồm lý thuyết chuyên sâu, thực hành trên thiết bị mô phỏng, làm quen với quy trình khai thác và rèn luyện khả năng phối hợp tổ lái.
Như vậy, đào tạo cơ bản và huấn luyện chuyển loại giải quyết hai lớp năng lực khác nhau. Giai đoạn đầu tạo nền móng để người học trở thành phi công thương mại. Giai đoạn sau đưa nền tảng đó vào bối cảnh của một loại tàu bay cụ thể, nơi người học phải nắm hệ thống, quy trình và phương thức phối hợp phù hợp với môi trường khai thác.
Sau chuyển loại, quá trình đào tạo vẫn chưa kết thúc. Trong quá trình làm nghề, phi công tiếp tục tham gia các chương trình huấn luyện định kỳ để duy trì năng lực; có thể tham gia huấn luyện nâng cấp khi đảm nhận vị trí cao hơn; hoặc được chuyển loại nếu nhu cầu khai thác yêu cầu làm việc trên một dòng tàu bay khác. Một hệ thống đào tạo vì thế phải giải quyết đồng thời nhu cầu đầu vào, chuyển loại, duy trì năng lực và phát triển đội ngũ hiện hữu.
Khi nói đến chiến lược phát triển của một hãng hàng không, những thông tin dễ thu hút sự chú ý thường là số lượng tàu bay mới, loại máy bay được lựa chọn hoặc các đường bay sẽ được mở. Đây là phần trực quan nhất của quá trình tăng trưởng. Trong khi đó, nguồn nhân lực và hệ thống đào tạo là điều kiện để những kế hoạch đó có thể đi vào khai thác.
Một đội ngũ phi công đủ điều kiện khai thác lại không thể được hình thành tức thời. Từ ứng viên ban đầu đến phi công đáp ứng yêu cầu chuyên môn là quá trình gồm nhiều tầng tuyển chọn, đào tạo, cấp phép, chuyển loại và kiểm tra. Khi đã bước vào khai thác, năng lực đó vẫn phải tiếp tục được duy trì.
Đặt trong bối cảnh này, những con số về simulator hay giờ huấn luyện chỉ thực sự có ý nghĩa khi chúng được chuyển hóa thành khả năng đáp ứng nhu cầu của đội bay. Mục tiêu cuối cùng của đầu tư đào tạo không phải sở hữu thêm thiết bị, mà là bảo đảm lực lượng con người có thể được chuẩn bị, đánh giá và duy trì theo tiêu chuẩn cần thiết cho hoạt động khai thác.
Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực hàng không khu vực tiếp tục tăng, khả năng chủ động nguồn phi công, duy trì năng lực và cập nhật công nghệ huấn luyện sẽ còn gắn chặt với kế hoạch phát triển đội bay. Nếu máy bay là phần dễ nhìn thấy nhất của chiến lược tăng trưởng, thì nguồn nhân lực và hệ thống đào tạo chính là phần hạ tầng quyết định những chiếc máy bay đó có thể được đưa vào khai thác an toàn, ổn định và đúng kế hoạch hay không.
Tàu bay tạo ra khả năng mở rộng, còn đội ngũ được huấn luyện bài bản mới biến khả năng ấy thành năng lực khai thác thực tế.
➡ LIÊN HỆ TƯ VẤN VÀ HỖ TRỢ
Hotline: 0906 787 350
Điện thoại: 028 3848 5922 (Ext: 8804 hoặc 8895)
Facebook/Fanpage: Flight Training Center.VNA
Website: https://ftc-vna.vn/
PV
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
