Trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm. Ảnh: QH

Ngày 21/10/2026, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 5 luật (Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Luật Việc làm) nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp và phân cấp, phân định thẩm quyền phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước, cắt giảm đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, phát triển văn hóa Việt Nam.

Các luật về tổ chức Chính phủ, tổ chức chính quyền địa phương, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và nghị quyết của Quốc hội quy định trước ngày 01/3/2027 phải sửa đổi, bổ sung các luật liên quan nhằm đảm bảo tính thống nhất về thẩm quyền tổ chức bộ máy, đồng bộ hệ thống pháp luật. Trong thời gian từ năm 2025 đến năm 2026, Chính phủ đã ban hành các nghị quyết, nghị định quy định chi tiết việc thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực Nội vụ và cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, đây là giải pháp tạm thời trong thời gian chưa sửa các luật nên thực tiễn đòi hỏi phải sửa đổi 5 luật nêu trên để đảm bảo sự thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và không tạo khoảng trống pháp lý kể từ ngày 01/3/2027.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày tóm tắt Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm. Ảnh: QH

Trình bày tóm tắt Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh khẳng định, Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Luật với các căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn nêu trong Tờ trình của Chính phủ. Việc sửa đổi nhằm phù hợp chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy, phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Hồ sơ dự án Luật bảo đảm đầy đủ thành phần theo quy định. Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra và các cơ quan của Quốc hội. Dự thảo Luật đã bám sát chủ trương của Đảng, bảo đảm hợp hiến, thống nhất với hệ thống pháp luật, không trái điều ước quốc tế; cơ bản bảo đảm yêu cầu ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, bảo đảm bình đẳng giới, chính sách dân tộc.

Đối với sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động, về cho thuê lại lao động (các khoản 1, 2 và 3 Điều 1 dự thảo Luật), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cơ bản tán thành việc bỏ điều kiện kinh doanh, chuyển từ cấp giấy phép sang thông báo. Đề nghị tiếp tục rà soát các quy định để hoàn thiện cơ chế hậu kiểm, bảo đảm hiệu quả quản lý Nhà nước, quyền, lợi ích của người lao động, không tạo khoảng trống pháp lý; bổ sung trách nhiệm xây dựng, khai thác cơ sở dữ liệu điện tử về doanh nghiệp cho thuê lại và người lao động thuê lại; hoàn thiện quy định về năng lực doanh nghiệp, ký quỹ, trách nhiệm liên đới của bên thuê lại khi doanh nghiệp vi phạm hoặc mất khả năng trả lương, đóng bảo hiểm xã hội; rà soát quy định chuyển tiếp về giấy phép đã cấp, doanh nghiệp đã thông báo theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, hợp đồng đang thực hiện, xử lý tiền ký quỹ.

Về thương lượng tập thể có nhiều doanh nghiệp tham gia thông qua Hội đồng thương lượng tập thể (khoản 4 Điều 1 dự thảo Luật), Ủy ban đề nghị làm rõ sự cần thiết giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định thêm trình tự, thủ tục thành lập Hội đồng thương lượng tập thể. Trường hợp quy định như dự thảo Luật, cần rà soát các quy định khác trong Bộ luật để bảo đảm tính thống nhất.

Về nghỉ lễ, tết (khoản 6 Điều 1 dự thảo Luật), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành bổ sung “Ngày Văn hóa Việt Nam” (24 tháng 11 dương lịch), người lao động nghỉ, hưởng nguyên lương. Có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung ngày 27/7 (Ngày Thương binh - Liệt sĩ) là ngày nghỉ hưởng nguyên lương.

Về Xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục (khoản 12 Điều 1 dự thảo Luật), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị làm rõ vai trò của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh về lao động là phối hợp, hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn hay cùng tham gia xử lý; xác định rõ đầu mối công đoàn trong hoạt động trên địa bàn...

Về Chương trình an toàn, vệ sinh lao động; thanh tra lao động và người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam (các khoản 8, 9, 13 và 14 Điều 1 dự thảo Luật), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị đánh giá yêu cầu phân định giữa Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, tính chất liên ngành, phạm vi, nguồn lực và thực tiễn triển khai; làm rõ căn cứ thay đổi thẩm quyền quyết định/phê duyệt Chương trình an toàn, vệ sinh lao động; rà soát pháp luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất.

Về thanh tra lao động, đề nghị làm rõ nội hàm, thẩm quyền, trình tự kiểm tra; bảo đảm khi bãi bỏ không mất các nội dung đặc thù của thanh tra lao động. Trường hợp Luật Thanh tra, pháp luật có liên quan chưa bao quát đầy đủ thì bổ sung hoặc dẫn chiếu rõ trong Bộ luật Lao động.

Về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, cụm từ “sức khỏe làm việc” còn chung chung, cần làm rõ nội hàm, tiêu chí, cơ chế chứng minh. Đối với quy định “trừ trường hợp khác theo quy định của pháp luật” thay cho dẫn chiếu Điều 154, đề nghị cân nhắc vì phạm vi rộng, giảm tính minh bạch; nếu mở rộng thì cần làm rõ tiêu chí, thẩm quyền, thống nhất với Nghị định số 219/2025/NĐ-CP.

Đối với sửa đổi, bổ sung Luật Lưu trữ, Ủy ban cơ bản tán thành với nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lưu trữ. Tuy nhiên, dự thảo Luật sửa đổi khoản 3 Điều 53 theo hướng yêu cầu tất cả tổ chức kinh doanh các loại dịch vụ lưu trữ phải là doanh nghiệp có thể làm thay đổi phạm vi chủ thể được kinh doanh dịch vụ lưu trữ so với Luật hiện hành. Vì vậy, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát làm rõ đây có phải là thay đổi về chính sách hay chỉ là chỉnh lý kỹ thuật. Bên cạnh đó, dự thảo Luật bỏ quy định về cấp Chứng chỉ hành nghề lưu trữ (Điều 56) nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, dịch vụ lưu trữ có tính đặc thù, liên quan đến quản lý, bảo quản và xử lý tài liệu, trong đó có thông tin quan trọng, nhạy cảm. Vì vậy, Ủy ban đề nghị kế thừa tinh thần quy định về điều kiện nhân thân tại khoản 4 Điều 56 hiện hành, bổ sung quy định đối với những trường hợp không được kinh doanh dịch vụ lưu trữ hoặc trực tiếp thực hiện nghiệp vụ lưu trữ, nhằm bảo đảm an toàn thông tin và tài liệu lưu trữ.

Đối với sửa đổi, bổ sung Luật Bình đẳng giới, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cơ bản nhất trí các nội dung Chính phủ đã tiếp thu. Đề nghị tiếp tục rà soát một số quy định liên quan đến bảo đảm bình đẳng giới trong xây dựng pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Đối với sửa đổi, bổ sung Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi. Việc quản lý Nhà nước về hoạt động chữ thập đỏ bản chất là quản lý về Hội Chữ thập đỏ. Đề nghị nghiên cứu giữ như hiện hành; rà soát, làm rõ trách nhiệm của Bộ Y tế và trách nhiệm của các bộ đối với các hoạt động cứu trợ, trợ giúp nhân đạo, chăm sóc sức khỏe, sơ cấp cứu ban đầu…; xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thống nhất với các Luật có liên quan. Đồng thời, đề nghị Chính phủ trong quá trình tổ chức thực hiện Luật này, cần quan tâm làm rõ cơ chế phối hợp giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, các bộ liên quan trong tiếp nhận, phân bổ, công khai việc kiểm tra, sử dụng nguồn lực. Tổng kết thi hành Luật Hoạt động chữ thập đỏ; rà soát để thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về hoạt động chữ thập đỏ trong tình hình mới.

Đối với sửa đổi, bổ sung Luật Việc làm, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cơ bản nhất trí bỏ giấy phép, chuyển sang thông báo hoạt động dịch vụ việc làm (khoản 4 Điều 27, Điều 28), Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về tổ chức dịch vụ việc làm công (khoản 1 Điều 40, điểm d khoản 4 Điều 41, Điều 51 và Điều 52) phù hợp thẩm quyền theo Luật Tổ chức Chính phủ; sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách thủ tục, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu bảo hiểm thất nghiệp, rà soát chức năng của Trung tâm dịch vụ việc làm. Thống nhất giữa dự thảo Luật và dự thảo Nghị định về cơ quan tiếp nhận thông báo đối với chi nhánh doanh nghiệp./.

Nhật Nam