Kết quả sau 01 năm thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 ở Lạng Sơn

Mở rộng lưới an sinh vùng biên giới

Lạng Sơn là tỉnh miền núi biên giới với dân số khoảng 819.300 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 80%. Điều kiện tự nhiên của địa phương tương đối khắc nghiệt khi địa hình đồi núi chiếm tới 3/4 diện tích, đa số người dân sinh sống bằng nghề nông nghiệp và điều kiện phát triển kinh tế ở khu vực nông thôn còn nhiều hạn chế. 

Theo số liệu năm 2026 của Sở Nội vụ Lạng Sơn, lực lượng lao động của tỉnh đạt 341.604 người, chiếm tỷ lệ 41,7% dân số. Cơ cấu kinh tế địa phương tiếp tục duy trì với tỷ trọng ngành dịch vụ chiếm 49,51%; công nghiệp - xây dựng chiếm 24,06%; nông lâm nghiệp chiếm 21,82% và thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 4,61%. Về hạ tầng công nghiệp, toàn tỉnh đã quy hoạch 32 khu, cụm công nghiệp, nhưng hiện mới có 02 khu, cụm công nghiệp đi vào hoạt động với tổng số 16 doanh nghiệp có quy mô không lớn. 

Lũy kế đến hết tháng 6/2026, trên địa bàn toàn tỉnh có khoảng 6.600 doanh nghiệp (trong đó có trên 860 chi nhánh, văn phòng đại diện đang hoạt động) sử dụng khoảng 55.000 lao động; cùng khoảng 600 hợp tác xã với tổng số lao động thường xuyên khoảng 5.100 người. Nhìn chung, các doanh nghiệp trên địa bàn chủ yếu có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, sử dụng ít lao động và hoạt động phân tán. Do nhu cầu sử dụng lao động tại chỗ không lớn, một bộ phận không nhỏ lực lượng lao động của tỉnh phải đi làm việc ngoài tỉnh (khoảng 110.000 người) hoặc đi làm việc ở nước ngoài (khoảng 5.800 người). 

Ngoài số lao động làm việc tại các doanh nghiệp và hợp tác xã, đa số người lao động trên địa bàn tỉnh thuộc nhóm tự phát triển kinh tế hoặc không có quan hệ lao động. Đây chính là nhóm đối tượng trọng tâm cần chú trọng tuyên truyền, vận động nhằm gia tăng diện bao phủ bảo hiểm xã hội (BHXH) cũng như bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động. 

Lạng Sơn thường xuyên đổi mới việc tuyên truyền chính sách BHXH tới người lao động.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của Luật BHXH số 41/2024/QH15 đối với hệ thống an sinh xã hội, Sở Nội vụ tỉnh Lạng Sơn đã chủ trì, phối hợp với BHXH tỉnh và các cơ quan liên quan tích cực tham mưu cho UBND tỉnh ban hành nhiều chỉ đạo quan trọng. Trước tiên, tỉnh đã kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH cấp tỉnh, đồng thời thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp xã nhằm bảo đảm tính thống nhất, liên thông và hiệu quả trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện chính sách. 

Để hỗ trợ trực tiếp cho người dân, Sở Nội vụ đã tham mưu trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 41/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 quy định mức hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2025 - 2030. Cùng với đó, thực hiện Nghị quyết số 403/NQ-CP của Chính phủ, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 322/QĐ-UBND ngày 24/02/2026 về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH đến năm 2030, trong đó phân bổ chỉ tiêu cụ thể cho từng xã, phường theo từng năm dựa trên thực tế lực lượng lao động và tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, để đẩy mạnh công tác này, UBND tỉnh đã phê duyệt nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, giao Sở Nội vụ chủ trì nhiệm vụ phát triển đối tượng tham gia BHXH, phấn đấu đạt tỷ lệ từ 49% lực lượng lao động tham gia BHXH trở lên. 

Đổi mới công tác tuyên truyền và kết quả đạt được sau 01 năm

Một trong những dấu ấn nổi bật trong 01 năm thực hiện Luật BHXH năm 2024 tại Lạng Sơn là việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật bằng nhiều hình thức đa dạng, hướng mạnh về cơ sở. Trong đó, Sở Nội vụ đã tăng cường lồng ghép nội dung BHXH tại 35 hội nghị thuộc lĩnh vực lao động, việc làm cho trên 2.400 lượt người tham dự. Các hội nghị chú trọng đến đối tượng là công chức Phòng Văn hóa - Xã hội các xã, phường, người hoạt động không chuyên trách, người có uy tín tại thôn, tổ dân phố (những nhân sự mới được kiện toàn, điều chuyển sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 02 cấp), cũng như người lao động và người sử dụng lao động tại doanh nghiệp.

Cụ thể, kết quả năm 2025, Sở Nội vụ đã tổ chức 16 hội nghị cho 1.226 công chức, trưởng thôn, người hoạt động không chuyên trách; 14 hội nghị cho 848 người lao động và người sử dụng lao động. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tiếp tục tổ chức 02 hội nghị cho 141 cán bộ, công chức cấp xã, thôn và 03 hội nghị cho 296 người lao động, người sử dụng lao động. 

Về phía cơ quan BHXH, hệ thống BHXH tỉnh và cơ sở đã phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể tổ chức 122 hội nghị tuyên truyền, đối thoại chính sách BHXH cho trên 14.400 người tham dự. Trong đó, có 04 hội nghị tuyên truyền điểm mới của Luật BHXH năm 2024 cho cán bộ công đoàn, đoàn viên, người lao động thuộc các đơn vị sự nghiệp tự chủ và 21 hội nghị đối thoại trực tiếp với các đơn vị sử dụng lao động. Đáng chú ý, cơ quan BHXH đã phối hợp với cơ quan Thuế tổ chức hơn 1.000 cuộc tuyên truyền theo nhóm nhỏ cho hơn 6.000 chủ hộ kinh doanh. Công tác truyền thông trên báo chí và môi trường số cũng được đẩy mạnh với hơn 350 tin, bài, chuyên mục và trên 2 triệu lượt tiếp cận qua Cổng thông tin điện tử, các trang mạng xã hội của BHXH tỉnh.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, tính đến tháng 6/2026, kết quả phát triển đối tượng tham gia BHXH trên địa bàn tỉnh đã đạt được những con số tích cực, tổng số người đang tham gia BHXH do tỉnh quản lý là 78.428 người, hoàn thành 95,9% kế hoạch được giao (chỉ tiêu chung năm 2026 là 81.780 người). Số người tham gia BHXH bắt buộc là 62.217 người, đạt 99,3% kế hoạch năm 2026; số người tham gia BHXH tự nguyện là 16.211 người, đạt 84,8% kế hoạch năm 2026 (chỉ tiêu tối thiểu năm 2026 là 19.116 người). Bên cạnh đó, triển khai Nghị quyết số 41/2025/NQ-HĐND, toàn tỉnh đã kịp thời hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện cho 146 người, bao gồm 22 người thuộc hộ nghèo, 83 người thuộc hộ cận nghèo và 41 người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố.

Tiếp đến, công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật BHXH được các cơ quan chức năng tỉnh Lạng Sơn duy trì thường xuyên nhằm phát hiện, chấn chỉnh kịp thời các sai sót. Sở Nội vụ đã chủ trì phối hợp kiểm tra việc thực hiện quy định BHXH tại 15 doanh nghiệp thông qua lồng ghép kiểm tra an toàn vệ sinh lao động và quản lý lao động nước ngoài. Việc tham gia BHXH cũng được đưa vào làm tiêu chí đánh giá, bình xét doanh nghiệp và cấp thẻ ABTC. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền và giám sát, trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương chưa tiếp nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc tham gia BHXH.

Mặc dù còn một số khó khan nhất định, nhưng có thể khẳng định, sau 01 năm thực hiện Luật BHXH số 41/2024/QH15, tỉnh Lạng Sơn đã đạt được nhiều ưu điểm nổi bật. Luật mới với nhiều chính sách có lợi hơn đã tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan quản lý và thu hút người dân tham gia. Quyền lợi của người lao động được giải quyết kịp thời, diện bao phủ tiếp tục mở rộng, nhận thức của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Sự phối hợp giữa Sở Nội vụ, BHXH tỉnh và các ngành ngày càng chặt chẽ./.

Chí Tâm