Bắc Ninh: Bảo đảm quyền lợi người lao động khi giải quyết chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Thành phố Bắc Ninh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định về chế độ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Làm rõ thời gian đóng bảo hiểm để bảo đảm quyền lợi

Trong quá trình làm việc, người lao động có thể gặp tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp do điều kiện, tính chất công việc. Khi những rủi ro này xảy ra, chế độ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là một trong những chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ người lao động khắc phục khó khăn, ổn định cuộc sống và từng bước phục hồi khả năng lao động. Vì vậy, việc xác định chính xác thời gian đóng bảo hiểm và tiền lương làm căn cứ tính hưởng chế độ có ý nghĩa trực tiếp đối với quyền lợi của người lao động.

Theo quy định tại Điều 11 về thời gian, tiền lương tháng làm căn cứ tính hưởng chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thuộc Nghị định số 88/2020/NĐ-CP ngày 28/7/2020 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp bắt buộc, thời gian làm căn cứ tính hưởng được xác định trên cơ sở tổng thời gian đóng bảo hiểm vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm không liên tục thì được cộng dồn; nếu người lao động đồng thời giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động, thời gian đóng trùng chỉ được tính một lần.

Quy định này đặc biệt có ý nghĩa đối với người lao động tại Bắc Ninh, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí, chế biến, chế tạo và công nghiệp hỗ trợ. Trong quá trình làm việc, một bộ phận lao động có thể chuyển đổi doanh nghiệp, thay đổi vị trí việc làm hoặc gián đoạn quá trình tham gia bảo hiểm. Việc cộng dồn thời gian đóng bảo hiểm không liên tục giúp bảo đảm quá trình tham gia được ghi nhận theo quy định, tránh việc người lao động bị thiệt thòi chỉ vì thay đổi nơi làm việc.

Tuy nhiên, không phải mọi khoảng thời gian nghỉ việc đều được tính là thời gian đóng bảo hiểm. Theo Điều 11, thời gian nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau; thời gian không làm việc hoặc nghỉ việc không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, về nguyên tắc, không được tính là thời gian đóng bảo hiểm vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đối với thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, người sử dụng lao động không phải đóng vào quỹ nhưng thời gian này vẫn được tính là thời gian đóng bảo hiểm trong những trường hợp được quy định.

Việc hiểu rõ các quy định này giúp người lao động chủ động theo dõi quá trình tham gia bảo hiểm, kiểm tra thông tin đóng bảo hiểm và kịp thời đề nghị doanh nghiệp, cơ quan có thẩm quyền giải quyết khi phát hiện sai lệch. Đối với doanh nghiệp, đây cũng là căn cứ quan trọng để thực hiện đúng trách nhiệm đóng bảo hiểm, quản lý hồ sơ lao động và phối hợp giải quyết chế độ khi phát sinh tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Một nội dung cần lưu ý khác là thời gian đóng bảo hiểm xã hội đã được tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần sẽ không được tính vào thời gian làm cơ sở tính hưởng chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Đồng thời, thời gian đóng bảo hiểm được xác định theo từng trường hợp cụ thể: đối với tai nạn lao động, tính đến tháng trước liền kề tháng xảy ra tai nạn; đối với bệnh nghề nghiệp, tính đến tháng trước liền kề tháng làm công việc gây ra bệnh nghề nghiệp. Một năm được tính khi có đủ 12 tháng đóng bảo hiểm vào quỹ.

Những quy định cụ thể này đòi hỏi công tác quản lý hồ sơ bảo hiểm tại doanh nghiệp phải được thực hiện đầy đủ, chính xác. Người lao động cần lưu giữ thông tin về quá trình làm việc, hợp đồng lao động và quá trình đóng bảo hiểm; doanh nghiệp cần chủ động rà soát dữ liệu, hạn chế tình trạng đóng thiếu, đóng chậm hoặc ghi nhận sai thời gian tham gia bảo hiểm.

Xác định đúng tiền lương làm căn cứ tính hưởng chế độ

Bên cạnh thời gian đóng bảo hiểm, tiền lương làm căn cứ tính hưởng chế độ cũng là yếu tố quan trọng quyết định mức trợ cấp mà người lao động được nhận. Theo Điều 11, nguyên tắc chung là sử dụng tiền lương tháng liền kề trước tháng xảy ra tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp. Một số trường hợp đặc thù được áp dụng cách xác định riêng theo quy định.

Cụ thể, nếu người lao động bị tai nạn lao động ngay trong tháng đầu đóng bảo hiểm vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc trong tháng đầu trở lại làm việc và đóng bảo hiểm sau thời gian gián đoạn do chấm dứt hợp đồng lao động, tiền lương làm căn cứ tính hưởng được xác định theo tiền lương đóng bảo hiểm của chính tháng đó.

Đối với người mắc bệnh nghề nghiệp sau khi đã nghỉ hưu hoặc không còn làm công việc có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp, tiền lương làm căn cứ tính hưởng được xác định theo tiền lương tháng cuối cùng đóng vào quỹ của công việc đã làm mà công việc đó gây ra bệnh nghề nghiệp.

Quy định này có ý nghĩa thiết thực đối với người lao động từng làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hiểm, độc hại. Bệnh nghề nghiệp có thể được phát hiện sau một thời gian dài tiếp xúc với yếu tố có hại, kể cả khi người lao động đã chuyển sang công việc khác hoặc nghỉ hưu. Vì vậy, việc lưu giữ hồ sơ nghề nghiệp, hồ sơ sức khỏe và dữ liệu tiền lương đóng bảo hiểm là cơ sở quan trọng để xem xét, giải quyết chế độ theo quy định.

Từ những quy định trên, có thể thấy, việc giải quyết chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp không chỉ phụ thuộc vào thời điểm xảy ra tai nạn hoặc phát hiện bệnh mà còn liên quan đến toàn bộ quá trình tham gia bảo hiểm, tính chất công việc và mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm của người lao động.

Tại Bắc Ninh, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan bảo hiểm xã hội và tổ chức đại diện người lao động cần tiếp tục phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào những tình huống thường gặp như chuyển đổi nơi làm việc, gián đoạn đóng bảo hiểm, nghỉ hưởng chế độ thai sản, làm việc theo nhiều hợp đồng và phát hiện bệnh nghề nghiệp sau khi đã nghỉ việc.

Các doanh nghiệp cần gắn việc thực hiện chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với công tác an toàn, vệ sinh lao động; thường xuyên kiểm tra việc đóng bảo hiểm, cập nhật hồ sơ tiền lương và phối hợp hoàn thiện hồ sơ giải quyết chế độ khi người lao động gặp rủi ro. Công đoàn cơ sở cần phát huy vai trò giám sát, phổ biến chính sách và hỗ trợ người lao động bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng.

Đối với người lao động, chủ động tìm hiểu quy định, theo dõi quá trình đóng bảo hiểm và phản ánh kịp thời những vướng mắc là cách thiết thực để bảo vệ quyền lợi của mình. Khi xảy ra tai nạn lao động hoặc phát hiện bệnh nghề nghiệp, việc phối hợp với doanh nghiệp và cơ quan chức năng hoàn thiện hồ sơ sẽ góp phần bảo đảm chế độ được xem xét, giải quyết đúng quy định.

Thực hiện đầy đủ, chính xác các quy định về thời gian và tiền lương làm căn cứ tính hưởng chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp không chỉ bảo đảm quyền lợi cho người lao động mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để Bắc Ninh xây dựng môi trường làm việc an toàn, thúc đẩy quan hệ lao động hài hòa và bảo đảm an sinh xã hội trong quá trình phát triển công nghiệp./.

Thu Hương