Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Tổng rà soát, tu bổ nghĩa trang liệt sĩ: Gìn giữ những địa chỉ tri ân, lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

Ngày đăng: 18/11/2026   09:06
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), việc tổng rà soát, đánh giá thực trạng, tu bổ, tôn tạo hệ thống nghĩa trang liệt sĩ và các công trình ghi công liệt sĩ trên cả nước được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Không chỉ góp phần bảo đảm các công trình tưởng niệm luôn khang trang, trang nghiêm, hoạt động này còn thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong gìn giữ ký ức lịch sử, tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Rà soát toàn diện, xác định rõ yêu cầu và trách nhiệm trong công tác tri ân

Sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ là biểu tượng cao đẹp của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc. Những nghĩa trang liệt sĩ, đền thờ, đài tưởng niệm, nhà bia ghi tên liệt sĩ không chỉ là nơi tưởng niệm, tri ân mà còn là những địa chỉ lưu giữ ký ức lịch sử, giáo dục truyền thống và nhắc nhở các thế hệ hôm nay về trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Trải qua các thời kỳ cách mạng, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, đồng thời chú trọng xây dựng, quản lý, chăm sóc các công trình ghi công liệt sĩ. Đây là những việc làm thiết thực thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, tỉnh Quảng Trị dự kiến đầu tư xây dựng Đền thờ Bác Hồ và các anh hùng liệt sĩ, cùng chỉnh trang khu vực Đài tưởng niệm tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, ngày 31/7/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1471/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án tổ chức các hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là tổng rà soát, đánh giá thực trạng hệ thống nghĩa trang liệt sĩ, đền thờ, đài tưởng niệm, nhà bia ghi tên liệt sĩ và các công trình ghi công liệt sĩ trên cả nước; tổ chức tu bổ, sửa chữa, chỉnh trang, bảo đảm 100% công trình được nâng cấp. Kế hoạch cũng khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố có một đền thờ liệt sĩ và người có công với nước.

Việc tổng rà soát trên phạm vi toàn quốc thể hiện yêu cầu tiếp cận có hệ thống, không chỉ khắc phục tình trạng xuống cấp mà còn đánh giá tổng thể hiện trạng, nhu cầu đầu tư và khả năng quản lý lâu dài. Qua đó, các địa phương xác định rõ công trình, hạng mục cần sửa chữa, nâng cấp; xây dựng phương án bố trí nguồn lực và phân định trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.

Đây là yêu cầu cần thiết bởi các công trình ghi công liệt sĩ được xây dựng qua nhiều giai đoạn, phân bố rộng khắp, với quy mô và điều kiện quản lý khác nhau. Một số công trình đã xuống cấp do tác động của thời gian, thời tiết; một số nơi cần cải tạo hạ tầng, cảnh quan hoặc rà soát, bổ sung thông tin phần mộ, bia ghi danh liệt sĩ. Vì vậy, kết quả rà soát phải phản ánh đúng thực trạng, xác định đúng nhu cầu và thứ tự ưu tiên, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp hoặc chỉ tập trung vào những công trình quy mô lớn.

Cùng với yêu cầu về tiến độ và nguồn lực, việc tu bổ, tôn tạo cần bảo đảm chất lượng, tính bền vững, sự trang nghiêm, phù hợp với giá trị lịch sử, văn hóa của từng công trình. Đặc biệt, cần gắn đầu tư, nâng cấp với công tác quản lý, chăm sóc thường xuyên và phát huy giá trị giáo dục truyền thống. Bởi mỗi nghĩa trang, đài tưởng niệm, nhà bia ghi danh liệt sĩ không chỉ là nơi tưởng niệm mà còn là địa chỉ để tổ chức các hoạt động về nguồn, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử đấu tranh cách mạng và những hy sinh của các thế hệ đi trước.

Địa phương chủ động tu bổ, tôn tạo các công trình ghi công liệt sĩ

Thực hiện định hướng của Trung ương, nhiều địa phương đã chủ động rà soát hiện trạng, xác định nhu cầu và xây dựng kế hoạch tu bổ, tôn tạo các công trình ghi công liệt sĩ, gắn với điều kiện thực tế và khả năng cân đối nguồn lực.

Tại Quảng Trị, địa phương có hai nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn và Đường 9, công tác đầu tư, chỉnh trang các công trình tưởng niệm được xác định là nhiệm vụ trọng điểm hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Theo thông tin từ Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, tổng kinh phí dự kiến dành cho các dự án cải tạo, nâng cấp, chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn là hơn 370 tỷ đồng.

Đáng chú ý, dự án cải tạo, nâng cấp, chỉnh trang hai nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn và Đường 9 có tổng mức đầu tư sơ bộ 300 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026-2027. Tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, dự kiến xây dựng đền thờ Bác Hồ và các anh hùng liệt sĩ, cùng chỉnh trang khu vực đài tưởng niệm với kinh phí khoảng 91 tỷ đồng. Tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9, các hạng mục dự kiến gồm đền thờ, nhà khánh tiết, công viên tưởng niệm và tháp Đại Bi 13 tầng, kết hợp không gian cảnh quan, bến thả hoa bên sông Hiếu.

Bên cạnh đó, Nhà trưng bày tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn dự kiến được nâng cấp với kinh phí 30 tỷ đồng từ nguồn hỗ trợ của tỉnh Khánh Hòa. Công trình được định hướng kết hợp phương thức trưng bày truyền thống với công nghệ số, góp phần giới thiệu lịch sử đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh và sự hy sinh của các thế hệ cha anh. Những dự án này cho thấy Quảng Trị không chỉ chú trọng sửa chữa các hạng mục xuống cấp mà còn hướng tới xây dựng không gian tưởng niệm đồng bộ, phát huy giá trị lịch sử và giáo dục truyền thống của các nghĩa trang liệt sĩ quốc gia.

Đoàn viên, thanh niên thắp hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Đông Triều (phường Đông Triều, thành phố Quảng Ninh).

Tại Quảng Ninh, UBND Thành phố đã ban hành kế hoạch tu bổ, tôn tạo các nghĩa trang liệt sĩ và công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn, với tổng kinh phí dự kiến 106,377 tỷ đồng. Trong đó, 26,978 tỷ đồng đề xuất hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, 53,151 tỷ đồng dự kiến bố trí từ ngân sách tỉnh và 26,248 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.

Kế hoạch xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, ngành trong tổ chức thực hiện. UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm rà soát hiện trạng, xây dựng phương án và chủ động triển khai các công trình thuộc địa bàn quản lý. Sở Nội vụ chủ trì tổng hợp nhu cầu, phối hợp với Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí; Sở Xây dựng hướng dẫn về quy hoạch, kiến trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật và thủ tục đầu tư. Đáng chú ý, địa phương cũng yêu cầu rà soát, chuẩn hóa thông tin phần mộ liệt sĩ, đồng thời duy trì việc kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình hằng năm. Qua đó, công tác chăm sóc, quản lý các địa chỉ tri ân từng bước được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, không chỉ tập trung vào dịp kỷ niệm.

Tại tỉnh Thái Nguyên, theo báo cáo của Sở Nội vụ, có 34 địa phương đề nghị tu bổ, cải tạo, sửa chữa 50 công trình ghi công liệt sĩ, với tổng kinh phí đề nghị ngân sách Trung ương hỗ trợ trên 76,4 tỷ đồng. Riêng năm 2026, tỉnh đang triển khai tu bổ, sửa chữa 8 công trình với tổng vốn đầu tư 24,2 tỷ đồng.

Đoàn viên, thanh niên thắp hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Dốc Lim (phường Quyết Thắng, tỉnh Thái Nguyên).

Địa phương cũng tập trung đẩy nhanh tiến độ hai công trình trọng điểm là Nghĩa trang liệt sĩ Dốc Lim (phường Quyết Thắng) và Khu mộ liệt sĩ tỉnh Thái Nguyên tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn (tỉnh Quảng Trị). Trong đó, công trình Nghĩa trang liệt sĩ Dốc Lim phấn đấu hoàn thành, khánh thành vào ngày 22/12/2026. Cùng với việc triển khai các dự án, tỉnh yêu cầu chuẩn hóa số liệu, đánh giá đúng nhu cầu đầu tư, đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân đối với những công trình đã được bố trí vốn.

Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, việc cụ thể hóa chủ trương của Trung ương đòi hỏi sự chủ động trong rà soát, lập kế hoạch, bố trí nguồn lực và tổ chức thực hiện. Mỗi địa phương có cách tiếp cận khác nhau, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là khắc phục tình trạng xuống cấp, bảo đảm các công trình ghi công liệt sĩ được tu bổ khang trang, trang nghiêm, phù hợp với giá trị lịch sử và ý nghĩa tri ân.

Để hoàn thành mục tiêu nâng cấp 100% công trình ghi công liệt sĩ, bên cạnh việc ưu tiên nguồn lực cho những công trình xuống cấp, cần chú trọng chất lượng đầu tư, bảo đảm tính bền vững và tránh chạy theo quy mô, hình thức. Đặc biệt, việc rà soát, chuẩn hóa thông tin trên bia ghi tên, phần mộ liệt sĩ cần được thực hiện nghiêm túc, chính xác, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ.

Cùng với đầu tư, nâng cấp, công tác quản lý, chăm sóc thường xuyên cũng có ý nghĩa quan trọng. Các nghĩa trang, đài tưởng niệm, nhà bia ghi danh liệt sĩ cần được bảo vệ, vệ sinh, chăm sóc cảnh quan và duy trì điều kiện phục vụ nhân dân đến thăm viếng. Đồng thời, cần phát huy hơn nữa giá trị giáo dục truyền thống thông qua các hoạt động về nguồn, sinh hoạt lịch sử, chăm sóc nghĩa trang của đoàn viên, thanh niên và học sinh.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, mỗi công trình được tu bổ, mỗi phần mộ được chăm sóc, mỗi thông tin liệt sĩ được rà soát chính xác đều là việc làm thiết thực thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Quan trọng hơn, những địa chỉ tri ân ấy cần tiếp tục được gìn giữ, chăm sóc lâu dài, để đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ được thể hiện trong những dịp kỷ niệm mà trở thành trách nhiệm thường xuyên của các cấp, các ngành và toàn xã hội./.

Mai Thu