Tỉnh Thái Nguyên: Chú trọng công tác phân tích, dự báo thị trường lao động

Tăng cường hệ thống thông tin và dự báo thị trường lao động

Nhờ thực hiện tốt công tác phân tích, dự báo thị trường lao động, người lao động trong tỉnh đã nắm bắt được thông tin tuyển dụng của các doanh nghiệp, từ đó tìm kiếm việc làm phù hợp.

Những năm gần đây, Thái Nguyên đã chú trọng xây dựng hệ thống thông tin lao động đồng bộ, nâng cao năng lực dự báo, từ đó gắn kết đào tạo nghề với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, đồng thời định hướng việc làm cho người lao động trong và ngoài nước. Ngay từ năm 2021, Thái Nguyên (cũ) đã đẩy mạnh triển khai hệ thống sàn giao dịch việc làm định kỳ, trung bình tổ chức 20–25 phiên/năm, với sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp và hàng chục nghìn lượt lao động. Chỉ riêng năm 2024, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Thái Nguyên (cũ) đã tổ chức 22 phiên giao dịch việc làm, thu hút gần 900 doanh nghiệp và hơn 28.000 lao động tham gia, trong đó trên 7.500 người được tuyển dụng thành công. Trong 4 tháng đầu năm 2025, Trung tâm đã phối hợp với các đơn vị tổ chức 02 Ngày hội việc làm, tư vấn tuyển sinh tại huyện Phú Bình và thành phố Thái Nguyên, 02 Phiên giao dịch việc làm định kỳ tại Trung tâm và 01 Phiên giao dịch việc làm chuyên đề cho Hội viên phụ nữ xã La Hiên (huyện Võ Nhai)... Các hoạt động đã thu hút 1.691 lượt người lao động tham gia trực tiếp.

 Không chỉ dừng ở việc kết nối cung – cầu, sàn giao dịch việc làm còn là kênh quan trọng để thu thập dữ liệu thị trường lao động. Thông tin về mức lương, ngành nghề có nhu cầu cao, tỷ lệ thất nghiệp ở các nhóm lao động… được cập nhật liên tục, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, dự báo.

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Thái Nguyên, nếu không có thông tin chính xác về thị trường lao động, cả người lao động lẫn doanh nghiệp đều gặp khó khăn. Một bên không biết học nghề gì, tìm việc ở đâu; bên kia thì loay hoay trong tuyển dụng. Bởi vậy, chúng tôi coi công tác dự báo là nhiệm vụ trọng tâm để bảo đảm sự vận hành thông suốt của thị trường lao động.

Đặc biệt, tỉnh đã và đang ứng dụng công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để nâng cao chất lượng dự báo. Thay vì chỉ dựa vào số liệu quá khứ, nay hệ thống dữ liệu còn kết nối với thông tin từ bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, giúp việc dự báo xu hướng trở nên chính xác hơn. Nhờ đó, tỉnh kịp thời nắm bắt nhu cầu lao động tăng mạnh trong các ngành công nghiệp chế biến – chế tạo, điện tử, công nghệ thông tin, cũng như xu hướng dịch chuyển sang dịch vụ logistics, thương mại điện tử.

Thực tế cho thấy, nhờ công tác phân tích dự báo, Thái Nguyên đã chủ động điều chỉnh cơ cấu đào tạo nghề. Giai đoạn 2021–2024, khi nhiều khu công nghiệp như Yên Bình, Sông Công, Điềm Thụy mở rộng quy mô sản xuất, tỉnh đã nhanh chóng phối hợp với các trường cao đẳng, trung cấp để tăng chỉ tiêu đào tạo các ngành cơ khí, cơ điện tử, kỹ thuật điện – điện tử. Đồng thời, hệ thống dự báo cũng chỉ ra sự gia tăng nhu cầu nhân lực ngành dịch vụ – du lịch, qua đó định hướng phát triển nguồn lao động trong lĩnh vực này.

Cùng với đó, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Kế hoạch thu thập, cập nhật, chỉnh sửa, tổng hợp thông tin về người lao động trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2023–2025. Đây là bước đi cụ thể, thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc xây dựng hệ thống thông tin lao động minh bạch, đồng bộ, hiện đại, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Theo Kế hoạch, mục tiêu hàng đầu của Thái Nguyên là thu thập thông tin cơ bản, chính xác về thực trạng lao động, việc làm, thất nghiệp và các biến động của lực lượng lao động cư trú trên địa bàn. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ hình thành hệ thống quản lý dữ liệu về lao động gắn với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu liên quan khác. Đây sẽ là nền tảng để xây dựng chính sách việc làm, đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu người lao động không chỉ có ý nghĩa quản lý, mà còn là công cụ để phân tích, dự báo xu hướng thị trường lao động, từ đó giúp người dân định hướng nghề nghiệp, doanh nghiệp tuyển dụng thuận lợi và chính quyền hoạch định chính sách chính xác hơn.

Hướng tới thị trường lao động bền vững và hội nhập

Trong chiến lược phát triển đến năm 2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu xây dựng thị trường lao động hiện đại, minh bạch và bền vững. Một trong những trọng tâm là hình thành cơ sở dữ liệu lao động đồng bộ, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, qua đó dự báo chính xác nhu cầu nhân lực cho từng ngành, từng địa phương.

Theo định hướng, đến năm 2030, Thái Nguyên phấn đấu đạt tỷ lệ 80% lao động qua đào tạo, trong đó 35–40% có bằng cấp, chứng chỉ; tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị duy trì dưới 3%. Đồng thời, tỉnh đặt mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Doanh nghiệp cũng được khuyến khích tham gia sâu hơn vào công tác đào tạo. Không ít tập đoàn, công ty lớn đã phối hợp với trường nghề trong việc xây dựng chương trình, tổ chức lớp đào tạo theo đặt hàng. Mô hình “doanh nghiệp trong trường học, trường học trong doanh nghiệp” đang ngày càng phổ biến, mang lại hiệu quả thiết thực cho cả hai phía.

Một yếu tố quan trọng khác là gắn dự báo lao động với chiến lược xuất khẩu lao động. Hiện mỗi năm, Thái Nguyên đưa khoảng 1.800–2.000 lao động ra nước ngoài, chủ yếu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc). Với việc dự báo sớm nhu cầu của các thị trường này, tỉnh định hướng đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng nghề phù hợp, nâng cao chất lượng lao động xuất khẩu, đồng thời mở rộng sang các thị trường mới tiềm năng như Đức, Úc, Trung Đông.

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, nhiều ngành nghề truyền thống sẽ dần biến mất, thay vào đó là các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), tự động hóa, năng lượng tái tạo. Thái Nguyên đã và đang chủ động đưa những nội dung này vào định hướng đào tạo, chuẩn bị lực lượng lao động trẻ sẵn sàng thích ứng. Đây là tầm nhìn dài hạn, bảo đảm cho sự phát triển bền vững của địa phương trong kỷ nguyên số.

Có thể thấy, nhờ chú trọng công tác phân tích, dự báo thị trường lao động, Thái Nguyên đã tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trong việc định hướng đào tạo nghề, giải quyết việc làm, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Người lao động được hỗ trợ tiếp cận thông tin chính xác, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp; doanh nghiệp tuyển dụng được nhân lực theo đúng nhu cầu; cơ quan quản lý có cơ sở hoạch định chính sách hiệu quả.

Trong thời gian tới, với việc tiếp tục đầu tư cho hệ thống thông tin thị trường lao động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tăng cường sự gắn kết giữa Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp, Thái Nguyên hoàn toàn có cơ sở để xây dựng một thị trường lao động năng động, minh bạch, hội nhập và bền vững. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để tỉnh phát triển nhanh, mạnh và toàn diện trong thập kỷ tới, xứng đáng là một trung tâm kinh tế – giáo dục – công nghiệp của khu vực trung du và miền núi phía Bắc./.

Hồng Phượng