Xã Quảng Lâm phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm: Hướng đi mới nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững

Nghề truyền thống hồi sinh nơi vùng cao

Mô hình trồng dâu nuôi tằm đang được nhiều hộ dân ở xã Quảng Lâm thực hiện, qua đó góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập.

Xã Quảng Lâm vốn là xã vùng cao, đất sản xuất chủ yếu là nương đồi, khí hậu khắc nghiệt, giao thông đi lại khó khăn. Trước đây, nguồn thu của bà con chủ yếu dựa vào trồng ngô, lúa, chăn nuôi nhỏ lẻ nên hiệu quả thấp, đời sống còn nhiều thiếu thốn. Trong bối cảnh đó, việc mạnh dạn khôi phục và phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm đã mang lại hy vọng mới, vừa tận dụng được điều kiện tự nhiên, vừa khơi dậy nghề truyền thống gắn bó với người dân địa phương từ lâu đời. Thực tế cho thấy, nghề truyền thống đang hồi sinh mạnh mẽ, mở ra hướng phát triển kinh tế mới, giúp người dân tăng thu nhập, cải thiện đời sống và góp phần giảm nghèo bền vững.

Trong chuyến đi thực tế đến khảo sát tình hình sản xuất tại các hộ trồng dâu, nuôi tằm trên địa bàn xã vừa qua, Đoàn công tác của xã do đồng chí Nguyễn Duy Chinh, Bí thư Đảng ủy xã dẫn đầu đã tới thăm các hộ dân tại các xóm Nà Kiềng, Nà Luông, Bản Nà, Phiêng Mường, Nà Đon – những nơi đang mở rộng diện tích dâu tằm. Người dân cho biết, so với trồng ngô hay lúa, cây dâu dễ trồng hơn, phù hợp với đất đồi, ít tốn công chăm sóc, lại cho thu hoạch lá quanh năm.

Với những kết quả bước đầu đạt được, mô hình trồng dâu nuôi tằm đang mở ra hướng đi mới trong giảm nghèo bền vững của người dân vùng cao.

Lá dâu được sử dụng làm thức ăn cho tằm, sau khoảng 20–25 ngày nuôi, tằm bắt đầu cho kén. Một lứa tằm có thể cho 35–40 kg kén, với giá bán từ 120.000–150.000 đồng/kg. Như vậy, mỗi lứa tằm giúp hộ dân thu về vài triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với canh tác nông nghiệp truyền thống. Nhiều hộ đã duy trì đều đặn 8–10 lứa tằm mỗi năm, mang lại thu nhập hàng chục triệu đồng.

Ngoài bán kén, phụ phẩm từ cây dâu còn được tận dụng làm thức ăn cho gia súc, vừa tiết kiệm chi phí, vừa bảo vệ môi trường. Đây là mô hình sản xuất khép kín, tận dụng tối đa nguồn tài nguyên, mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực cho bà con.

Hướng tới giảm nghèo bền vững

Dù có nhiều tiềm năng, nghề dâu tằm ở Quảng Lâm cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Vấn đề lớn nhất là thiếu vốn đầu tư ban đầu. Nhiều hộ muốn mở rộng diện tích trồng dâu, xây dựng nhà nuôi tằm, mua giống tốt nhưng không đủ kinh phí.

Nguồn giống tằm chất lượng cao còn hạn chế, chủ yếu phải nhập từ các tỉnh khác nên giá thành cao, rủi ro về chất lượng. Thêm vào đó, khí hậu vùng cao biến động thất thường, mưa nhiều, ẩm ướt, dễ khiến tằm bị bệnh, ảnh hưởng đến năng suất kén. Không ít hộ thiếu kinh nghiệm trong kỹ thuật nuôi, dẫn đến thiệt hại khi tằm bị chết hàng loạt.

Chính quyền xã Quảng Lâm sẽ luôn đồng hành cùng người dân để phát triển nghề truyền thống trồng dâu nuôi tằm.

Bên cạnh đó, đầu ra cho sản phẩm kén tằm chưa thật sự ổn định. Người dân chủ yếu bán cho thương lái nhỏ lẻ, giá cả phụ thuộc vào thị trường từng thời điểm, chưa có hợp đồng bao tiêu lâu dài. Đây là rào cản lớn để nghề dâu tằm có thể phát triển bền vững, quy mô lớn.

Trước những khó khăn đó, lãnh đạo xã Quảng Lâm đã khẳng định sẽ đồng hành, hỗ trợ người dân phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm. Trong thời gian tới, xã sẽ phối hợp với huyện và các cơ quan chuyên môn tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc dâu, nuôi tằm an toàn; đồng thời khuyến khích áp dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất và hạn chế rủi ro.

Chính quyền cũng định hướng hình thành các vùng chuyên canh dâu tằm tập trung, khuyến khích các hộ liên kết, hợp tác sản xuất, từ đó tạo ra sản lượng lớn, chất lượng đồng đều, dễ tiêu thụ. Một trong những mục tiêu quan trọng là kết nối với các doanh nghiệp chế biến tơ tằm trong và ngoài tỉnh để xây dựng chuỗi giá trị khép kín, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, đảm bảo đầu ra ổn định.

Đồng chí Nguyễn Duy Chinh, Bí thư Đảng ủy xã nhấn mạnh: “Trồng dâu nuôi tằm không chỉ là sinh kế hiệu quả, mà còn là hướng đi bền vững, giúp người dân thoát nghèo, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương. Chính quyền sẽ luôn đồng hành, tạo điều kiện tốt nhất để bà con yên tâm phát triển nghề.”

Nhờ hiệu quả rõ rệt, ngày càng nhiều hộ dân mạnh dạn tham gia trồng dâu, nuôi tằm. Chỉ trong vài năm, diện tích dâu ở Quảng Lâm đã tăng lên hàng chục héc-ta, số hộ nuôi tằm cũng ngày một nhiều. Nghề truyền thống này đang tạo động lực quan trọng để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Trong tương lai, nếu được quan tâm đầu tư bài bản, nghề dâu tằm ở Quảng Lâm hoàn toàn có thể phát triển thành ngành hàng chủ lực, tạo thương hiệu riêng cho địa phương. Không chỉ dừng lại ở sản xuất kén thô, xã có thể hướng tới chế biến sâu, sản xuất tơ, lụa, tạo giá trị gia tăng cao hơn, mở rộng việc làm tại chỗ cho lao động nông thôn.

Quan trọng hơn, nghề dâu tằm đang từng bước thay đổi tư duy sản xuất của bà con, từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa, liên kết cộng đồng. Đây chính là yếu tố then chốt để phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao đời sống người dân. Niềm tin thoát nghèo, làm giàu chính đáng đang dần trở thành hiện thực.

Mô hình trồng dâu nuôi tằm ở xã Quảng Lâm đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, vừa mang lại thu nhập cao cho nông dân, vừa giữ gìn nghề truyền thống, đồng thời mở ra hướng đi mới trong giảm nghèo bền vững. Với sự quyết tâm của chính quyền và sự nỗ lực của bà con, nghề dâu tằm nơi đây chắc chắn sẽ còn phát triển mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp vùng cao./.

Hồng Phượng