Lạng Sơn: Lan tỏa thông điệp bình đẳng giới từ những cách làm sáng tạo và đồng bộ

Sự chỉ đạo quyết liệt và một hành lang pháp lý đồng bộ

Xác định truyền thông là giải pháp then chốt để thay đổi định kiến, khuôn mẫu giới đã ăn sâu trong tiềm thức, ngay từ đầu giai đoạn, Lạng Sơn đã thể hiện quyết tâm chính trị cao độ. Trên cơ sở Quyết định số 1790/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình Truyền thông về bình đẳng giới đến năm 2030, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Kế hoạch số 47/KH-UBND ngày 02/3/2022 nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh cùng hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn đã được ban hành kịp thời, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các cấp, các ngành triển khai. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Sở Nội vụ) với vai trò là cơ quan thường trực Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ tỉnh đã chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan, tham mưu và định hướng các hoạt động truyền thông một cách bài bản, trọng tâm, đặc biệt hướng về các đối tượng thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Đoàn viên thanh niên Sở Nội vụ Lạng Sơn hướng dẫn các em học sinh tìm hiểu kiến thức về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới.

Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ các sở, ban, ngành đến chính quyền địa phương các cấp đã tạo nên một mạng lưới triển khai thống nhất, đảm bảo mọi chủ trương, chính sách được đưa vào cuộc sống một cách nhanh chóng và hiệu quả. Có thể khẳng định, công tác truyền thông về bình đẳng giới tại Lạng Sơn giai đoạn 2021 - 2025 không tách rời mà được đặt trong tổng thể hoạt động quản lý nhà nước về bình đẳng giới. Điều này thể hiện rõ ở ba phương diện: hoàn thiện thể chế, chính sách thông qua việc ban hành kịp thời các kế hoạch, chương trình hành động; tổ chức triển khai đồng bộ với sự phân công rõ ràng trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện, bảo đảm các mục tiêu bình đẳng giới được triển khai thực chất, hiệu quả.

Các Câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi” tham gia cuộc thi Rung chuông vàng tìm hiểu kiến thức pháp luật về bình đẳng giới; ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới và bảo vệ trẻ em do Sở Nội vụ tổ chức tại Trường THPT Hữu Lũng năm 2025 (ngày 06/12/2025).

Đa dạng hóa hình thức, lan tỏa thông điệp trên mọi mặt trận

Điểm nhấn nổi bật trong công tác truyền thông về bình đẳng giới của Lạng Sơn giai đoạn 2021 - 2025 là sự đổi mới, đa dạng hóa và sáng tạo trong phương thức thực hiện với nhiều hình thức phong phú, linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh các hình thức truyền thống như hội nghị, tập huấn, sinh hoạt chuyên đề, tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tỉnh đã chú trọng phát huy vai trò của báo chí, truyền hình, cổng thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội.

Các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh đã khẳng định vai trò chủ lực với nhiều chuyên trang, chuyên mục thiết thực như “Thông tin pháp luật”, “Pháp luật với cuộc sống”, “Phụ nữ Xứ Lạng hôm nay”… Báo Lạng Sơn và Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh đã đăng tải, phát sóng trên 1.400 tin, bài có nội dung liên quan, góp phần đưa chính sách đến gần hơn với người dân. Nội dung truyền thông ngày càng cụ thể, thiết thực, gắn với các vấn đề người dân quan tâm như vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình, tham gia lãnh đạo, quản lý; phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới; chăm sóc, bảo vệ trẻ em gái; xóa bỏ các tập tục lạc hậu.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng nhanh chóng bắt kịp xu thế, tận dụng sức mạnh của công nghệ số. Các trang mạng xã hội như Zalo, Facebook đã được sử dụng để tuyên truyền về các mô hình, dịch vụ hỗ trợ, thu hút trên 7.500 lượt người xem, tạo ra một kênh tương tác nhanh chóng, hiệu quả, đặc biệt với giới trẻ.

Phụ nữ và trẻ em thuộc địa bàn một số xã có điều kiện đặc biệt khó khăn tham gia Chương trình Lễ phát động Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới do UBND tỉnh tổ chức năm 2025 (ngày 14/11/2025).

Đặc biệt, truyền thông trực tiếp tại cộng đồng được chú trọng, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều tài liệu truyền thông được biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu; một số sản phẩm được thiết kế phù hợp với ngôn ngữ, phong tục của đồng bào, góp phần nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin.

Đặc biệt, Lạng Sơn rất chú trọng truyền thông hướng về cơ sở, bám sát thực tiễn, triển khai sâu rộng đến tận thôn bản, khối phố thông qua nhiều hình thức phong phú. Các sở, ngành đã chủ động biên soạn, phát hành hàng chục nghìn tài liệu như tờ rơi, sổ tay, áp phích, băng rôn với thiết kế ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận. Đơn cử, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã treo trên 150 băng rôn và tổ chức 170 buổi tuyên truyền lưu động, thu hút hơn 56.000 lượt người tham gia. Nội dung bình đẳng giới được tích hợp một cách tự nhiên vào các chương trình lớn như giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới. Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp đã chứng tỏ vai trò nòng cốt khi tổ chức trên 10.956 cuộc truyền thông, thu hút hơn 503.000 lượt người tham dự; tổ chức 146 chiến dịch, hội thi về xóa bỏ tập tục lạc hậu. Hội Nông dân cũng đã tổ chức 354 cuộc tuyên truyền cho gần 17.000 lượt hội viên.

Học sinh Trường THCS Nhất Hòa, tỉnh Lạng Sơn biểu diễn văn nghệ tại Chương trình gặp mặt giao lưu, liên hoan thi Rung chuông vàng tìm hiểu kiến thức pháp luật cho các Câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi” năm 2025.

Một trong những sáng kiến đột phá nhất của Lạng Sơn là việc xây dựng và nhân rộng mô hình Câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi” trong khuôn khổ Dự án 8 “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Với 121 câu lạc bộ được thành lập tại các trường học và cộng đồng vùng dân tộc thiểu số, mô hình đã tạo ra một không gian để trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái, được nâng cao nhận thức, kỹ năng và sự tự tin. Các em không còn là đối tượng thụ động của truyền thông mà đã trở thành những “thủ lĩnh”, những tuyên truyền viên tích cực trong việc phòng chống tảo hôn, xâm hại, bạo lực và các định kiến giới ngay tại cộng đồng của mình.

Nhờ sự nỗ lực bền bỉ, công tác truyền thông đã góp phần tạo nên những chuyển biến tích cực. Ước tính đến hết năm 2025, 100% các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân được truyền thông, phổ biến về pháp luật, chính sách bình đẳng giới ít nhất 02 cuộc, hoàn thành và vượt mục tiêu đề ra. 100% các sở, ngành, địa phương đều xây dựng kế hoạch và triển khai hiệu quả Tháng hành động vì bình đẳng giới (từ 15/11 - 15/12), thu hút hơn 13 triệu lượt người tiếp cận thông tin. Tính đến cuối năm 2025, 95% hương ước, quy ước của cộng đồng được rà soát, điều chỉnh, không còn nội dung phân biệt đối xử về giới, góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, tiến bộ từ cơ sở.

Có thể kết luận, việc coi công tác truyền thông là khâu then chốt đã tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành vi xã hội, qua đó thúc đẩy thực hiện bình đẳng giới theo hướng bền vững. Cách làm bám sát cơ sở, ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi giúp thông điệp chính sách đi sâu vào cộng đồng, góp phần từng bước thay đổi định kiến và tập tục lạc hậu. Cùng với đó, sự phối hợp liên ngành và vai trò nòng cốt của các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn Thanh niên đã tạo nên sức lan tỏa rộng, duy trì hiệu ứng truyền thông lâu dài và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách trên địa bàn.

Thách thức và định hướng cho giai đoạn tới

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác truyền thông về bình đẳng giới ở Lạng Sơn thời gian qua cũng những hạn chế như: đội ngũ cán bộ truyền thông còn mỏng và chủ yếu là kiêm nhiệm; nguồn kinh phí còn hạn chế; định kiến giới, tập quán lạc hậu vẫn còn tồn tại ở một số vùng sâu, vùng xa.

Để tiếp tục hành trình kiến tạo một xã hội bình đẳng, trong giai đoạn 2025 - 2030, tỉnh sẽ tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa truyền thông: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, phát triển các sản phẩm truyền thông sáng tạo (video clip, đồ họa), đặc biệt là các sản phẩm bằng ngôn ngữ dân tộc thiểu số để tăng khả năng tiếp cận.

Hai là, tăng cường tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về kiến thức giới và kỹ năng truyền thông cho đội ngũ cán bộ làm công tác bình đẳng giới ở các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở. Đồng thời, cần tiếp tục củng cố vai trò quản lý nhà nước về bình đẳng giới thông qua việc chuẩn hóa quy trình tham mưu, tổ chức thực hiện và theo dõi, đánh giá các hoạt động truyền thông. Việc xác định rõ trách nhiệm của cơ quan đầu mối, tăng cường phối hợp liên ngành và gắn kết quả truyền thông với đánh giá hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị sẽ góp phần nâng cao tính bền vững và hiệu quả thực chất của công tác bình đẳng giới.

Ba là, tiếp tục lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia vào hoạt động truyền thông về bình đẳng giới, bảo đảm sử dụng thống nhất nguồn lực, tránh chồng chéo, trùng lặp. Đồng thời, đẩy mạnh xã hội hóa thông qua việc khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư, phát huy trách nhiệm xã hội, góp phần mở rộng nguồn lực và nâng cao tính bền vững của các hoạt động bình đẳng giới.

Bốn là, thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về bình đẳng giới để kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những tồn tại, bất cập. Cùng với đó, cần quan tâm hoàn thiện hệ thống theo dõi, thu thập và phân tích số liệu về bình đẳng giới, bảo đảm dữ liệu được cập nhật kịp thời, phản ánh đúng thực tiễn, làm cơ sở cho việc điều chỉnh chính sách và xây dựng các giải pháp truyền thông phù hợp trong từng giai đoạn.

Với một chiến lược bài bản, những bước đi vững chắc và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, Lạng Sơn đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu bình đẳng giới thực chất, tạo môi trường phát triển toàn diện cho cả nam và nữ, góp phần xây dựng quê hương Xứ Lạng ngày càng giàu đẹp, văn minh và hạnh phúc.

Đức Anh