Định hướng đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm bền vững cho người dân xã Tam Hưng (Hà Nội) trong bối cảnh đô thị hóa

"- Nhiều diện tích đất trên địa bàn đang dần chuyển sang phát triển đô thị, dịch vụ và công nghiệp. Vậy trong 5 - 10 năm tới, Tam Hưng sẽ hình thành những nhóm ngành nghề nào để ổn định đời sống cho người nông dân bị thu hồi đất?

- Người dân muốn biết những công việc cụ thể sau chuyển đổi? Thu nhập ra sao?

- Lao động trung niên sẽ làm gì? Địa phương có giải pháp gì tạo việc làm cho nhóm lao động này?

- Những công việc gì sẽ là xu hướng trong thời gian tới?

- Ngành nghề nào dành cho đối tượng phụ nữ, thanh niên?

- Người nông dân đi học nghề có mất tiền không? Học xong có việc làm không?

- Muốn bán hàng online thì cần kỹ năng gì? Người già chậm về công nghệ có học được không?...".

Đây là những vấn đề được người dân quan tâm và đặt ra đối với chính quyền địa phương, các cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp tại Hội nghị tọa đàm “Định hướng đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm bền vững cho người dân Tam Hưng trong bối cảnh phát triển đô thị”, do HĐND xã Tam Hưng tổ chức sáng 3/6/2026.

Tạo thế “chân kiềng” giữa doanh nghiệp - cơ sở đào tạo - chính quyền

Giải đáp những vấn đề người dân quan tâm, TS Phạm Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, cho biết việc lựa chọn ngành nghề cần căn cứ vào độ tuổi, năng lực và điều kiện thực tế của từng người lao động. Đối với lao động trẻ dưới 30 tuổi, nên ưu tiên các chương trình đào tạo dài hạn ở những ngành nghề có nhu cầu nhân lực lớn và khả năng phát triển lâu dài như: công nghệ ô tô, điện công nghiệp, điện tử công nghiệp, công nghệ thông tin, cơ khí chế tạo, logistics, thương mại điện tử, nông nghiệp công nghệ cao và các ngành nghề chăm sóc sức khỏe.

Đối với lao động trung niên hoặc những người cần chuyển đổi việc làm trong thời gian ngắn, các khóa đào tạo nghề ngắn hạn được đánh giá là phù hợp, như điện dân dụng, cơ khí, hàn, sửa chữa điện lạnh, điện nước, dịch vụ nhà hàng - khách sạn, chế biến thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, chăm sóc sắc đẹp hay chăn nuôi thú y.

Bên cạnh các nghề kỹ thuật truyền thống, kỹ năng số đang trở thành yêu cầu thiết yếu trong thị trường lao động hiện nay. Các kỹ năng như bán hàng trực tuyến, thương mại điện tử, quản trị nội dung số, kế toán số hay quản trị kinh doanh trên nền tảng công nghệ sẽ ngày càng quan trọng. Việc đẩy mạnh các hình thức đào tạo trực tuyến kết hợp trực tiếp không chỉ giúp người dân tiếp cận kiến thức thuận lợi hơn mà còn góp phần nâng cao khả năng thích ứng với nền kinh tế số.

TS Phạm Xuân Khánh cũng cho rằng cơ hội làm việc ở nước ngoài đang mở ra cho nhiều lao động trẻ. Tuy nhiên, để có thu nhập cao và phát triển bền vững, người lao động cần được đào tạo nghề, trang bị kỹ năng chuyên môn và ngoại ngữ trước khi xuất cảnh. Những lao động có tay nghề thường có điều kiện làm việc tốt hơn, mức thu nhập cao hơn và dễ dàng tìm kiếm việc làm khi trở về nước. Người lao động cần lựa chọn đúng ngành nghề phù hợp với nhu cầu thị trường, đồng thời nghiêm túc đầu tư thời gian, công sức để nâng cao trình độ tay nghề. Chỉ khi đáp ứng được yêu cầu kỹ năng của doanh nghiệp, người học mới có thể tận dụng tốt các cơ hội việc làm và phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Để nâng cao hiệu quả công tác đào tạo nghề cho người dân trong vùng đô thị hóa, TS. Phạm Xuân Khánh đề xuất tiếp tục khảo sát toàn diện nhu cầu học nghề, nguyện vọng việc làm và trình độ kỹ năng của người dân, đặc biệt là các hộ bị thu hồi đất. Trên cơ sở đó, xây dựng các chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, ưu tiên những ngành nghề có khả năng tạo việc làm nhanh và bền vững như điện công nghiệp, điện tử, tự động hóa, công nghệ thông tin, Internet vạn vật (IoT), nông nghiệp công nghệ cao và các ngành nghề phục vụ phát triển đô thị.

Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế liên kết chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp nhằm bảo đảm đào tạo gắn với việc làm. Doanh nghiệp tham gia xác định nhu cầu tuyển dụng, cơ sở đào tạo tổ chức đào tạo theo đơn đặt hàng, còn chính quyền địa phương đóng vai trò kết nối và hỗ trợ chính sách, tạo thế “chân kiềng” vững chắc. Đồng thời, cần có các giải pháp hỗ trợ người dân phát triển kinh tế hộ gia đình và khởi nghiệp sau đào tạo thông qua các chính sách về vốn, mặt bằng sản xuất kinh doanh và tư vấn khởi nghiệp.

Theo TS Phạm Xuân Khánh, nếu được đào tạo đúng hướng, gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động và có sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp cùng các cơ sở đào tạo, người dân hoàn toàn có thể xây dựng sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập và thích ứng hiệu quả với những thay đổi của nền kinh tế hiện đại.

Trong khi đó, ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội chia sẻ, trong giai đoạn đầu triển khai các dự án trên địa bàn xã Tam Hưng và các xã lân cận, nhu cầu tuyển dụng lao động rất lớn, khoảng 20.000 người. Các vị trí việc làm tập trung chủ yếu trong lĩnh vực xây dựng như công nhân cốp pha, cốt thép, bê tông; công nhân cơ điện, lái xe, lái máy và nhiều công việc kỹ thuật khác. Độ tuổi tuyển dụng từ 18 đến 55 tuổi, trong đó lao động trên 40 tuổi vẫn có nhiều cơ hội việc làm nếu bảo đảm sức khỏe và tinh thần làm việc tốt. Mức thu nhập của công nhân dao động từ 14 đến 33 triệu đồng/tháng tùy theo tay nghề, kinh nghiệm và vị trí công việc; các chức danh tổ trưởng, đội trưởng có thu nhập cao hơn. Ngoài tiền lương, người lao động được bố trí chỗ ở, hỗ trợ 3 bữa ăn mỗi ngày tại công trường và hưởng đầy đủ các chế độ phúc lợi theo quy định.

Bên cạnh nhu cầu nhân lực xây dựng, từ năm 2027 dự án sẽ tiếp tục tuyển dụng các vị trí phục vụ vận hành như vệ sinh môi trường, chăm sóc cây xanh và các công việc dịch vụ khác. Đối với lao động chưa có tay nghề, doanh nghiệp sẽ tổ chức đào tạo trực tiếp tại công trường, kết hợp lý thuyết và thực hành, đồng thời vẫn trả lương và bảo đảm các chế độ trong suốt quá trình đào tạo. Sau khi được đào tạo và nâng cao tay nghề, người lao động có cơ hội tăng thu nhập và phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Đào tạo nghề - cơ hội cho người dân nâng cao thu nhập

Phát biểu tại tọa đàm, bà Phùng Thị Hồng Hà - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội đề nghị cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư tham gia sâu hơn vào quá trình định hướng, đặt hàng đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu sử dụng lao động; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ sở đào tạo trong tổ chức thực hành, thực tập và nâng cao kỹ năng nghề cho người học. Các doanh nghiệp cần ưu tiên tuyển dụng lao động địa phương, đặc biệt là những người thuộc diện thu hồi đất và lao động trung niên, góp phần bảo đảm việc làm, thu nhập ổn định cho người dân. Bà nhấn mạnh, sự phát triển của doanh nghiệp phải gắn liền với trách nhiệm xã hội, nhất là việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân trên địa bàn.

Đối với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể tại xã Tam Hưng cũng như các địa phương trong khu vực dự án, bà Phùng Thị Hồng Hà yêu cầu tiếp tục rà soát, cập nhật thường xuyên nhu cầu học nghề, việc làm của từng nhóm đối tượng; khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về lao động, việc làm để phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách. Đồng thời, chính quyền địa phương cần phát huy vai trò cầu nối giữa người dân, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tuyển dụng, bảo đảm các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và giải quyết việc làm được triển khai hiệu quả; người lao động chủ động tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp và tác phong lao động, đáp ứng yêu cầu của môi trường đô thị hiện đại.

Ông Bùi Văn Sáng - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tam Hưng nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang lao động phi nông nghiệp tuy đặt ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội lớn để người dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, nhất là các hộ bị thu hồi đất. Nếu được triển khai đồng bộ, đúng hướng và gắn chặt với nhu cầu thực tiễn, công tác đào tạo nghề sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương; cũng như khai thác hiệu quả các lợi thế về giao thông, đô thị, làng nghề và văn hóa của Tam Hưng./.

Nguyễn Thìn