Tỉnh Gia Lai hiện có hơn 230.600 người được công nhận có công với cách mạng; gần 40.000 người đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng, trong đó có 5.470 thân nhân người có công nhận trợ cấp. Khối lượng đối tượng lớn, địa bàn rộng và hồ sơ hình thành qua nhiều thời kỳ khiến công tác quản lý, xác minh, cập nhật thông tin và giải quyết chế độ cần được tổ chức chặt chẽ, thống nhất.
Đặc thù của lĩnh vực này là nhiều hồ sơ được lập từ lâu, nhiều trường hợp bị thất lạc, hư hỏng hoặc chưa đầy đủ căn cứ pháp lý. Một số người có công thay đổi nơi cư trú, hồ sơ phải chuyển giữa các địa phương; thông tin trên giấy tờ đôi khi chưa thống nhất, gây khó khăn cho quá trình xác minh. Nếu vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hồ sơ giấy và yêu cầu người dân cung cấp lại các thông tin đã có, việc giải quyết thủ tục sẽ mất thêm thời gian, công sức, nhất là đối với người cao tuổi và thân nhân ở xa.
Trong bối cảnh đó, số hóa
dữ liệu và cải cách thủ tục hành chính trở thành hướng đi cần thiết. Mục tiêu
không chỉ là đưa hồ sơ lên môi trường điện tử mà còn phải hình thành dữ liệu có
thể tra cứu, đối chiếu và sử dụng trong quá trình giải quyết chính sách. Khi
thông tin được chuẩn hóa, các cơ quan có điều kiện phối hợp tốt hơn, hạn chế
tình trạng yêu cầu bổ sung giấy tờ nhiều lần, đồng thời nâng cao khả năng theo
dõi và kiểm tra hồ sơ.
Đoàn xã Al Bá số hóa địa chỉ đỏ.
Một trong những căn cứ cụ thể cho hướng cải cách này là Quyết định số 1950/QĐ-UBND ngày 05/5/2026 của UBND tỉnh Gia Lai về danh mục thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung nhằm thay thế hoặc cắt giảm thành phần hồ sơ bằng dữ liệu trong lĩnh vực người có công thuộc phạm vi quản lý của Sở Nội vụ. Theo danh mục được nêu trong tài liệu, có 17 thủ tục được sửa đổi, bổ sung để thay thế giấy tờ bằng dữ liệu và một thủ tục được cắt giảm thành phần hồ sơ.
Các giấy tờ được đề cập gồm giấy khai tử, trích lục khai sinh, căn cước công dân và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trong trường hợp thông tin tương ứng đã có trên cơ sở dữ liệu được cơ quan có thẩm quyền khai thác. Thay vì mặc nhiên yêu cầu người dân nộp lại những giấy tờ này, cơ quan giải quyết có thể chủ động tra cứu, đối chiếu thông tin theo quy định.
Định hướng này phù hợp với Kế hoạch cải cách hành chính tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026 - 2030 ban hành kèm Quyết định số 889/QĐ-UBND ngày 12/3/2026. Tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 95%, tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 100%, tỷ lệ khai thác, sử dụng lại dữ liệu đã số hóa đạt 90%. Đây là những chỉ tiêu chung, tạo cơ sở để các ngành, địa phương cụ thể hóa nhiệm vụ trong từng lĩnh vực, trong đó có chính sách ưu đãi người có công.
Tại tỉnh Gia Lai, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực người có công được triển khai đồng thời với việc tổ chức lại bộ máy sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sở Nội vụ trực tiếp triển khai chính sách ưu đãi người có công ở cấp tỉnh; tại cấp xã, Phòng Văn hóa - Xã hội tham mưu tổ chức thực hiện.
Trong điều kiện bộ máy mới, việc xác định rõ trách nhiệm từng cấp và thống nhất cách xử lý hồ sơ có ý nghĩa quan trọng. Ngày 1/6/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2364/QĐ-UBND phê duyệt quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính liên thông trong lĩnh vực người có công thuộc phạm vi chức năng quản lý của Sở Nội vụ. Cùng với các danh mục thủ tục đã được sửa đổi, bổ sung, quy trình này là cơ sở để các cơ quan thực hiện thống nhất, hạn chế lúng túng trong quá trình phối hợp.
Bên cạnh hoàn thiện quy trình, việc hướng dẫn nghiệp vụ cho đội ngũ trực tiếp giải quyết hồ sơ được chú trọng. Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, Sở Nội vụ phối hợp với UBND cấp xã tổ chức tập huấn cho lãnh đạo UBND và công chức Phòng Văn hóa - Xã hội tại 135 xã, phường. Nội dung tập trung vào chính sách mới, cách xác lập hồ sơ và phương pháp xác nhận người có công.
Thực tiễn tại cơ sở cho thấy chuyển đổi số đang tạo thêm điều kiện hỗ trợ công tác quản lý. Tại xã Ia Krái, thông tin sơ kết công tác 9 tháng năm 2026 cho biết địa phương tiếp tục thực hiện chính sách an sinh xã hội, chăm sóc người có công; đồng thời duy trì hệ thống quản lý văn bản điện tử iDesk, thư điện tử công vụ, chữ ký số và các phần mềm chuyên ngành, tăng cường số hóa hồ sơ, xử lý công việc trên môi trường điện tử. Những công cụ này hỗ trợ việc trao đổi thông tin, phối hợp và xử lý công việc tại địa phương(1).
Một ví dụ khác về ứng dụng công nghệ trong hoạt động tri ân được triển khai tại xã Al Bá. Ngày 26/7/2026, Đoàn xã Al Bá ra mắt công trình thanh niên “Số hóa địa chỉ đỏ” tại Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ làng Tung Ke, nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Công trình góp phần lưu giữ, giới thiệu thông tin về địa chỉ lịch sử và giáo dục truyền thống(2).
Cùng với đơn giản hóa hồ sơ và chuẩn hóa quy trình, Gia Lai đang từng bước vận động người có công, thân nhân chuyển sang nhận trợ cấp qua tài khoản. Trước đây, việc chi trả trợ cấp, phụ cấp hằng tháng được thực hiện thông qua hệ thống bưu điện. Phương thức không dùng tiền mặt có thể giúp người thụ hưởng chủ động hơn trong việc nhận và quản lý khoản trợ cấp, đồng thời giảm các khâu tổ chức chi trả trực tiếp.
Thời gian tới, Gia Lai cần tiếp tục hoàn thiện dữ liệu người có công, tăng khả năng kết nối và khai thác thông tin giữa các cơ quan, đồng thời hướng dẫn thống nhất việc tiếp nhận, xác minh và giải quyết hồ sơ tại cấp xã. Việc số hóa cần được gắn với kết quả cụ thể như số hồ sơ đã được cập nhật, tỷ lệ giải quyết đúng hạn, số giấy tờ được thay thế bằng dữ liệu và mức độ giảm thời gian đi lại của người dân. Đội ngũ cán bộ cơ sở cũng cần được bồi dưỡng thường xuyên về nghiệp vụ chính sách, xử lý hồ sơ điện tử và khai thác dữ liệu.
Có thể khẳng định, với Gia Lai, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực người có công đang được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể trong quá trình giải quyết chính sách. Việc tiếp tục hoàn thiện dữ liệu, chuẩn hóa quy trình, nâng cao năng lực cán bộ cấp xã và mở rộng phương thức chi trả không dùng tiền mặt sẽ góp phần giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian đi lại, bảo đảm chế độ được giải quyết kịp thời, đúng quy định. Đây cũng là cơ sở để tỉnh nâng cao hiệu quả quản lý, chăm lo tốt hơn cho người có công và thân nhân, đưa chính sách ưu đãi đi vào thực chất, phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính trong giai đoạn mới./.
-----------------------------
Tài liệu tham khảo:
1. UBND tỉnh Gia Lai (2026), Quyết định số 889/QĐ-UBND ngày 12/3/2026 ban hành Kế hoạch cải cách hành chính tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026-2030.
2. UBND tỉnh Gia Lai (2026), Quyết định số 1950/QĐ-UBND ngày 5/5/2026 về danh mục thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung để thay thế hoặc cắt giảm thành phần hồ sơ bằng dữ liệu trong lĩnh vực người có công thuộc phạm vi chức năng quản lý của Sở Nội vụ.
3. UBND tỉnh Gia Lai (2026), Quyết định số 2364/QĐ-UBND ngày 1/6/2026 phê duyệt quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính liên thông trong lĩnh vực người có công thuộc phạm vi chức năng quản lý của Sở Nội vụ.
Ghi chú:
Vương Hà
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
