Từ khóa: Chiến dịch 500 ngày đêm; tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; giám định ADN; xác định danh tính liệt sĩ.
Abstract: The 500-day campaign to intensify efforts to search for, recover and identify martyrs’ remains is a special initiative aimed at accelerating the search for and recovery of remains and restoring the identities of those who sacrificed their lives for the Fatherland but whose identities remain unknown. Drawing on an analysis of the results achieved and practical challenges, this article clarifies the links between the search for and recovery of remains, DNA testing and the identification of martyrs. It also examines the requirements for integrating data, strengthening forensic testing capacity and improving coordination mechanisms among the relevant agencies. On this basis, the article proposes solutions to enhance the effectiveness of the campaign while ensuring continuity in the search for, recovery of and identification of martyrs’ remains beyond 2027.
Keywords: 500-day campaign; search for and recovery of martyrs’ remains; DNA testing; identification of martyrs.
Lực lượng chức năng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (Thành phố Hồ Chí Minh). Ảnh: Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh.
1. Đặt vấn đề
Chiến tranh đã lùi xa nhưng còn đó những mất mát vẫn chưa thể hoàn toàn khép lại, khi không ít gia đình mong đợi tìm được người thân. Theo thống kê, hiện còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hàng trăm nghìn mộ tại các nghĩa trang chưa xác định được danh tính. Hồ sơ về đơn vị, địa điểm hy sinh và nơi chôn cất còn thiếu hoặc phân tán; nhiều nhân chứng, thân nhân liệt sĩ đã cao tuổi. Bên cạnh đó, sự thay đổi địa hình, tình trạng bom mìn, vật nổ còn sót lại và chất lượng mẫu sinh phẩm trong các phần mộ lâu năm gây thêm khó khăn cho công tác tìm kiếm, xác minh1.
Trước yêu cầu đó, ngày 22/3/2026, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ban hành Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG về Kế hoạch tổ chức phát động Chiến dịch 500 ngày đêm; hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, chính thức phát động ngày 02/4/2026 tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị.
Chiến dịch 500 ngày đêm đặt ra các mục tiêu cụ thể là tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; lấy mẫu tại khoảng 230.000 mộ chưa xác định được danh tính; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt; hoàn thiện cơ sở dữ liệu gen thân nhân và rà phá bom mìn, vật nổ tại các địa bàn trọng điểm2.
Các khâu tìm kiếm, quy tập, lấy mẫu và giám định ADN có liên quan chặt chẽ với nhau, nhưng mỗi khâu có kết quả riêng. Tìm thấy và quy tập được hài cốt liệt sĩ chưa đồng nghĩa với việc xác định được danh tính. Tương tự, kết quả phân tích ADN chỉ có thể phục vụ xác định danh tính khi có đủ thông tin phù hợp để đối chiếu. Vì vậy, hiệu quả của Chiến dịch không chỉ thể hiện ở số lượng hài cốt được tìm thấy hay số mẫu đã thu nhận, mà quan trọng hơn là số trường hợp được xác định danh tính trên cơ sở đủ căn cứ. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với việc tháo gỡ những khó khăn trong quá trình thực hiện và duy trì công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sau khi Chiến dịch kết thúc.
2. Cơ sở triển khai và yêu cầu thực tiễn
2.1. Chỉ đạo và định hướng thực hiện
Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã được triển khai qua nhiều giai đoạn, với sự tham gia của các cơ quan, đơn vị, địa phương và sự phối hợp của nhân dân. Trong số các văn bản quan trọng định hướng công tác này có Quyết định số 150/QĐ-TTg ngày 14/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; Chỉ thị số 24-CT/TW ngày 15/5/2013 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ từ nay đến năm 2020 và những năm tiếp theo; và Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 14/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đến năm 2030 và những năm tiếp theo.
Đến nay, Chiến dịch 500 ngày đêm đang được triển khai đồng bộ trên nhiều địa bàn, với các nhiệm vụ trọng tâm gồm tìm kiếm, quy tập hài cốt, thu thập và phân tích mẫu sinh phẩm, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và rà phá bom mìn, vật nổ tại các khu vực trọng điểm. Dù đã đạt được nhiều kết quả, nhiệm vụ này vẫn gặp những trở ngại đặc thù. Thông tin về nơi hy sinh, địa điểm chôn cất và đơn vị chiến đấu có thể nằm rải rác trong hồ sơ quân sự, tài liệu lịch sử, lời kể của nhân chứng hoặc ký ức của thân nhân. Tại một số địa bàn, dấu tích chiến tranh đã thay đổi do biến động địa hình, thảm thực vật và quá trình xây dựng, đô thị hóa. Thời gian trôi qua khiến nhân chứng ngày càng cao tuổi, trong khi việc tìm kiếm ở những khu vực còn bom mìn, vật nổ đòi hỏi khảo sát kỹ lưỡng và bảo đảm an toàn.
Khó khăn không dừng lại ở việc tìm thấy hài cốt. Để xác định danh tính, cần tập hợp và đối chiếu nhiều nguồn thông tin, từ hồ sơ quân nhân, tài liệu về trận đánh, thông tin mộ chí đến di vật, lời kể nhân chứng và kết quả giám định ADN. Nhiều trường hợp phải đối chiếu thông tin từ hồ sơ lịch sử, nơi an táng, thân nhân và kết quả giám định ADN mới có thể xác định được danh tính liệt sĩ. Nếu các khâu tìm kiếm, lấy mẫu, giám định và rà soát hồ sơ chưa phối hợp chặt chẽ, việc xác minh sẽ gặp khó khăn, ngay cả khi đã thu thập được những thông tin liên quan.
Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai nhằm tập trung chỉ đạo, huy động nguồn lực và đẩy nhanh tiến độ trong một khoảng thời gian xác định. Đây không phải là nhiệm vụ thay thế các chương trình dài hạn, mà là đợt tập trung thực hiện những mục tiêu cụ thể, đồng thời thúc đẩy việc hoàn thiện dữ liệu, quy trình phối hợp và năng lực chuyên môn phục vụ công tác sau năm 2027.
2.2. Yêu cầu phối hợp và tổ chức thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm
Việc thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ quan, đơn vị. Yêu cầu này được nhấn mạnh trong Công điện số 45/CĐ-TTg ngày 08/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ của Chiến dịch.
Theo phân công nhiệm vụ, Bộ Quốc phòng là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia, chịu trách nhiệm chỉ đạo công tác tìm kiếm, quy tập và tổ chức lấy mẫu hài cốt tại các nghĩa trang liệt sĩ theo kế hoạch. Bộ Công an được giao chỉ đạo hoàn thành kế hoạch lấy mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ trên toàn quốc, đồng thời xây dựng và vận hành Ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Bộ Nội vụ phối hợp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tham mưu chính sách và thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và thân nhân. Việc giám định ADN được giao cho các cơ sở chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ. Sự phối hợp giữa các cơ quan cần bảo đảm thông tin, mẫu sinh phẩm và kết quả giám định được chuyển giao, cập nhật đầy đủ, kịp thời, phục vụ quá trình xác minh và xác định danh tính liệt sĩ.
Giám định ADN và dữ liệu gen thân nhân hỗ trợ việc xác định danh tính, nhưng kết quả còn phụ thuộc vào chất lượng mẫu, điều kiện thu nhận, bảo quản, năng lực giám định và thông tin dùng để đối chiếu. Vì vậy, việc lấy mẫu và phân tích cần đi đôi với rà soát hồ sơ, bổ sung dữ liệu còn thiếu và xử lý kết quả sau giám định. Nếu thiếu thông tin đối chiếu hoặc kết quả giữa các khâu không được cập nhật đầy đủ, việc xác định danh tính vẫn có thể gặp trở ngại dù mẫu đã được phân tích.
Chiến dịch được triển khai hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, đồng thời đặt ra yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ đã kéo dài nhiều năm. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi trường hợp được xác định đúng danh tính đều có ý nghĩa đối với thân nhân liệt sĩ và việc hoàn thiện hồ sơ lịch sử. Vì thế, bên cạnh tiến độ chung, cần chú trọng độ chính xác của kết quả và việc giải quyết những trường hợp còn thiếu căn cứ xác minh.
Đối với hài cốt quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào, Campuchia, công tác tìm kiếm, quy tập cần tiếp tục được phối hợp với cơ quan chức năng và lực lượng của các nước bạn, phù hợp với tình hình từng địa bàn. Đây là nhiệm vụ đòi hỏi sự hợp tác lâu dài, nhất là tại những khu vực có thông tin về nơi hy sinh, chôn cất còn hạn chế hoặc điều kiện tìm kiếm phức tạp.
Do đó, khi đánh giá kết quả Chiến dịch, cần xem xét cả tiến độ tìm kiếm, quy tập và giám định lẫn kết quả xác định danh tính trên cơ sở đủ căn cứ. Những phần việc chưa hoàn thành cần được xác định rõ để tiếp tục xử lý, tránh tình trạng kết quả thu thập được ở một khâu không được sử dụng đầy đủ ở khâu tiếp theo. Việc này cũng cần được tính đến trong kế hoạch sau khi Chiến dịch 500 ngày đêm kết thúc.
3. Kết quả bước đầu và những vấn đề đặt ra
3.1. Quy tập đạt hơn một nửa chỉ tiêu, lấy mẫu diện rộng
Tính đến ngày 26/10/2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập 3.895 hài cốt liệt sĩ, đạt 55,64% mục tiêu Chiến dịch. Trong đó, 2.583 hài cốt được tìm thấy trong nước, 242 hài cốt tại Lào và 1.070 hài cốt tại Campuchia. Có 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số 1.588 người đang thực hiện nhiệm vụ, gồm 13 đội trong nước và 19 đội ở nước ngoài. Các lực lượng đã tổ chức 29 lễ truy điệu, an táng 2.132 hài cốt liệt sĩ. Riêng tại Công viên Lê Thị Riêng, Thành phố Hồ Chí Minh, lực lượng chức năng đã tìm thấy 832 hài cốt liệt sĩ; trong đó, 731 hài cốt được truy điệu và an táng ngày 14/10/20263.
Song song với tìm kiếm, quy tập, công tác lấy mẫu tại các nghĩa trang liệt sĩ được triển khai trên diện rộng. Tính đến ngày 10/10/2026, có 147.638 trong tổng số 211.300 mộ được rà soát đủ điều kiện lấy mẫu, chiếm khoảng 69,9%; 63.662 mộ chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật4. Kết quả này cho thấy việc lấy mẫu tại các nghĩa trang vẫn còn những trường hợp chưa thể thực hiện. Với số mộ này, cần tiếp tục rà soát hồ sơ, xác định nguyên nhân và tìm cách xử lý phù hợp với từng trường hợp. Đây là khâu cần được quan tâm để việc lấy mẫu phục vụ giám định ADN và xác định danh tính liệt sĩ đạt hiệu quả cao hơn.
3.2. Giám định ADN và đối chiếu dữ liệu trong xác định danh tính liệt sĩ
Cùng với lấy mẫu tại các nghĩa trang, Chiến dịch 500 ngày đêm triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ để phục vụ đối chiếu ADN. Tính đến ngày 10/10/2026, cả nước đã thu nhận 276.853 mẫu; trong đó, 100.701 mẫu đã được phân tích và 95.797 mẫu được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu. Đối với mẫu hài cốt liệt sĩ, các cơ quan chức năng đã tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản 130.574 mẫu do các địa phương chuyển đến. Riêng Viện Pháp y Quân đội tiếp nhận 76.232 mẫu hài cốt liệt sĩ, thực hiện giám định 354 mẫu, trong đó 61 mẫu có kết quả giải trình tự gen5.
Những con số này phản ánh khối lượng công việc lớn trong việc thu thập và xử lý mẫu. Tuy nhiên, thu nhận được mẫu mới là bước đầu. Muốn xác định danh tính liệt sĩ, cần có mẫu phù hợp để đối chiếu, thông tin thân nhân và hồ sơ liên quan đủ căn cứ, cùng kết quả giám định được xác nhận theo quy trình chuyên môn. Vì vậy, bên cạnh đẩy nhanh việc thu nhận và phân tích mẫu, cần chú trọng rà soát, bổ sung thông tin còn thiếu và xử lý kết quả sau giám định. Đây là những việc quyết định khả năng chuyển dữ liệu đã thu thập thành kết quả xác định danh tính cụ thể.
Từ ngày 15/3/2026 đến ngày 15/10/2026, các đơn vị đã giám định, trả kết quả gần 800 mẫu hài cốt liệt sĩ, xác định được danh tính hàng chục liệt sĩ; các kết quả đã được trân trọng gửi đến thân nhân. Mỗi kết quả là sự ghi nhận tinh thần trách nhiệm của các lực lượng tham gia, đồng thời là niềm an ủi lớn lao đối với các gia đình liệt sĩ6. So với mục tiêu giám định khoảng 18.000 mẫu của Chiến dịch, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn. Việc đẩy nhanh tiến độ cần đi cùng với tổ chức phân bổ mẫu hợp lý giữa các cơ sở giám định, bảo đảm đủ nhân lực, thiết bị và điều kiện xử lý mẫu.
Giám định ADN hài cốt liệt sĩ có những khó khăn riêng. Nhiều mẫu được lấy từ hài cốt đã nằm dưới lòng đất hàng chục năm, nên chất lượng ADN có thể bị ảnh hưởng bởi môi trường và điều kiện chôn cất. Có mẫu sau khi phân tích vẫn không thu được dữ liệu đủ tin cậy để đối chiếu. Ngay cả khi có kết quả ADN, việc xác định danh tính còn phụ thuộc vào mẫu sinh phẩm thân nhân và thông tin liên quan.
Do đó, đầu tư thiết bị và áp dụng công nghệ phân tích mới cần đi kèm với việc nâng cao chất lượng lấy, bảo quản mẫu, năng lực của đội ngũ giám định và khả năng kết nối dữ liệu. Kết quả cuối cùng không chỉ là số mẫu được xử lý, mà còn là số trường hợp có đủ căn cứ xác định danh tính liệt sĩ. Đây cũng là cơ sở để đánh giá hiệu quả thực chất của công tác giám định trong Chiến dịch.
3.3. Hồ sơ lịch sử, dữ liệu và an toàn trong tìm kiếm hài cốt liệt sĩ
Hồ sơ lịch sử là căn cứ quan trọng để xác định địa bàn có khả năng còn hài cốt liệt sĩ và tổ chức tìm kiếm. Tháng 8/2026, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu tập trung nghiên cứu hồ sơ 250 trận đánh lớn, đồng thời hoàn thiện dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ7. Qua hồ sơ về đơn vị tham chiến, thời gian, địa điểm trận đánh và số người hy sinh, cơ quan chức năng có thêm thông tin để xác định khu vực cần khảo sát, đối chiếu với tài liệu lưu trữ và kết quả xác minh tại thực địa.
Nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm khá đa dạng, từ hồ sơ quân sự, sơ đồ tác chiến đến lời kể của cựu chiến binh, nhân chứng và thân nhân liệt sĩ. Tuy nhiên, tài liệu có thể thiếu hoặc không thống nhất, nhất là với những trận đánh đã diễn ra từ nhiều thập niên trước. Vì vậy, số hóa hồ sơ cần đi cùng việc phân loại, ghi rõ nguồn và đối chiếu thông tin giữa các tài liệu. Khi dữ liệu về trận đánh, đơn vị, địa điểm hy sinh và nơi an táng được liên kết với kết quả tìm kiếm, việc xác định khu vực ưu tiên sẽ có thêm căn cứ, hạn chế tình trạng thông tin nằm rời rạc ở nhiều cơ quan, địa phương.
Bên cạnh thông tin lịch sử, an toàn tại khu vực tìm kiếm cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện nhiệm vụ. Tính đến ngày 26/10/2026, diện tích rà phá bom mìn, vật nổ đạt 19.631,1 ha trên tổng kế hoạch 22.100 ha, tương đương 88,83%. Riêng vùng lõi Vị Xuyên (tỉnh Tuyên Quang), lực lượng chức năng đã hoàn thành rà phá bom mìn, vật nổ trên diện tích 4.460 ha8. Diện tích được rà phá đã tạo thuận lợi cho công tác tìm kiếm, song ở những khu vực chưa được kiểm tra, xử lý đầy đủ, nguy cơ bom mìn, vật nổ vẫn có thể còn. Vì vậy, trước khi triển khai tìm kiếm, cần căn cứ kết quả rà phá và điều kiện thực tế của từng địa bàn để bảo đảm an toàn cho lực lượng làm nhiệm vụ.
Thực tế triển khai cũng cho thấy thông tin về một liệt sĩ có thể nằm ở nhiều hồ sơ, được lưu giữ tại nhiều cơ quan và địa phương khác nhau. Nếu việc trao đổi, cập nhật chưa đầy đủ, tài liệu đã thu thập có thể chưa được khai thác hết khi xác định nơi hy sinh, vị trí an táng hoặc đối chiếu thông tin thân nhân. Vì vậy, cần tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu, xác định rõ nguồn thông tin và duy trì việc cập nhật kết quả giữa các đơn vị tham gia. Với những trường hợp chưa đủ căn cứ, hồ sơ cần được lưu giữ và bổ sung để phục vụ xác minh tiếp theo.
Kết quả tìm kiếm không chỉ phụ thuộc vào số hài cốt được quy tập hay số mẫu được thu nhận, mà còn phụ thuộc vào việc sử dụng hiệu quả thông tin đã có và bảo đảm điều kiện để lực lượng làm nhiệm vụ tiếp cận thực địa. Hồ sơ lịch sử được kiểm chứng, dữ liệu được kết nối và khu vực tìm kiếm được bảo đảm an toàn sẽ giúp các hoạt động khảo sát, quy tập có trọng tâm hơn, đồng thời tạo căn cứ cho việc tiếp tục xác minh danh tính những trường hợp chưa đủ thông tin.
4. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm
Thứ nhất, nâng cao năng lực giám định ADN, bảo đảm chất lượng mẫu. Giám định ADN là khâu quan trọng trong xác định danh tính liệt sĩ, song hiệu quả phụ thuộc lớn vào chất lượng mẫu, điều kiện bảo quản và khả năng phân tích đối với hài cốt đã phân hủy qua thời gian dài. Vì vậy, cần tiếp tục đầu tư trang thiết bị, nâng cao năng lực chuyên môn của các cơ sở giám định; đồng thời nghiên cứu, ứng dụng phương pháp phù hợp với những mẫu có chất lượng ADN thấp. Các kỹ thuật mới như giải trình tự thế hệ mới cần được đánh giá, hoàn thiện quy trình và triển khai trên cơ sở kết quả thực tiễn, tránh kỳ vọng rằng một phương pháp có thể giải quyết mọi trường hợp khó.
Bên cạnh năng lực phòng xét nghiệm, cần chuẩn hóa quy trình lấy, mã hóa, vận chuyển và lưu trữ mẫu từ hiện trường đến cơ sở giám định. Mỗi mẫu phải gắn với thông tin hồ sơ đầy đủ, bảo đảm khả năng truy xuất và đối chiếu. Đây là điều kiện để hạn chế sai sót, tránh lãng phí mẫu quý hiếm và nâng cao độ tin cậy của kết quả giám định.
Thứ hai, kết nối dữ liệu, kết hợp giám định ADN với xác minh hồ sơ lịch sử. Dữ liệu về liệt sĩ, nơi hy sinh, địa điểm an táng, mộ liệt sĩ và thông tin thân nhân hiện được hình thành từ nhiều nguồn, qua nhiều thời kỳ. Nếu dữ liệu thiếu thống nhất hoặc chưa được liên thông, việc tìm kiếm đối tượng đối chiếu sẽ mất thời gian, trong khi kết quả ADN có thể chưa đủ căn cứ để kết luận danh tính. Do đó, cần đẩy nhanh chuẩn hóa, số hóa và kết nối các cơ sở dữ liệu liên quan; thống nhất cách ghi nhận thông tin, mã định danh và quy trình cập nhật để thuận lợi cho việc tra cứu, kiểm chứng.
Đặc biệt, không nên xem giám định ADN là căn cứ tách rời hồ sơ lịch sử. Kết quả phân tích cần được đối chiếu với hồ sơ quân nhân, đơn vị chiến đấu, địa bàn và thời điểm hy sinh, thông tin từ đồng đội, nhân chứng và thân nhân. Sự kết hợp giữa bằng chứng sinh học với dữ liệu lịch sử giúp thu hẹp phạm vi xác minh, đồng thời hỗ trợ xử lý những trường hợp chưa đủ điều kiện kết luận chỉ bằng ADN. Với dữ liệu chưa đầy đủ hoặc chưa khớp, cần tiếp tục xác minh, không vội đưa ra kết luận khi chưa bảo đảm căn cứ.
Thứ ba, tăng cường cơ chế phối hợp. Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị và địa bàn, từ khảo sát thực địa, cung cấp thông tin đến lấy mẫu, giám định và xác minh kết quả. Vì vậy, cần xác định rõ trách nhiệm của từng đầu mối, thời hạn xử lý và cơ chế chuyển giao thông tin giữa các khâu; kịp thời giải quyết những hồ sơ bị đình trệ do thiếu dữ liệu, chưa thống nhất về quy trình hoặc chưa rõ trách nhiệm phối hợp.
Thứ tư, phát huy nguồn tin từ nhân dân và duy trì nhiệm vụ sau Chiến dịch 500 ngày đêm. Bên cạnh hồ sơ và dữ liệu chuyên môn, thông tin từ cựu chiến binh, nhân chứng, người dân tại địa bàn từng diễn ra chiến sự và thân nhân liệt sĩ vẫn có ý nghĩa quan trọng trong xác định vị trí chôn cất, hoàn cảnh hy sinh và các mối liên hệ phục vụ đối chiếu. Vì vậy, cần duy trì việc tiếp nhận, phân loại và xác minh nguồn tin; ghi nhận đầy đủ căn cứ, thời gian và kết quả kiểm chứng để thông tin có thể được sử dụng trong các bước tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính. Việc vận động cung cấp thông tin cần gắn với hoạt động xác minh cụ thể, tránh thu thập dàn trải nhưng chậm xử lý.
Mốc kết thúc Chiến dịch 500 ngày đêm vào tháng 7/2027 không đồng nghĩa nhiệm vụ này hoàn thành. Những mẫu chưa đủ điều kiện giám định, trường hợp chưa tìm được thân nhân đối chiếu và hồ sơ còn thiếu căn cứ cần tiếp tục được quản lý, lưu trữ và cập nhật. Cần bảo đảm dữ liệu, mẫu vật và hồ sơ được chuyển tiếp liên tục giữa các cơ quan có trách nhiệm, không để gián đoạn khi kết thúc đợt cao điểm. Đây là yêu cầu quan trọng để duy trì kết quả đã đạt được và tiếp tục giải quyết những trường hợp chưa rõ danh tính trong các năm tiếp theo.
***
Chiến dịch 500 ngày đêm là đợt cao điểm có ý nghĩa đặc biệt trong hành trình tri ân những người đã hy sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, Chiến dịch còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị và toàn dân đối với những anh hùng, liệt sĩ đã ngã xuống để đất nước được hòa bình, đứng lên để sánh vai với bạn bè năm châu.
Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ tập trung nguồn lực, thúc đẩy tiến độ thực hiện nhiệm vụ mà còn đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa tìm kiếm, quy tập, giám định ADN và xác minh thông tin, hướng tới mục tiêu đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.
Để đạt được mục tiêu đó, thời gian tới cần tập trung cho những khâu còn vướng mắc, nhất là nâng cao năng lực giám định, kết nối dữ liệu và hoàn thiện cơ chế phối hợp. Với những trường hợp chưa đủ căn cứ kết luận, cần tiếp tục lưu trữ hồ sơ, bổ sung và đối chiếu thông tin, bảo đảm công việc không gián đoạn sau khi Chiến dịch kết thúc. Đây cũng là điều kiện để chuyển kết quả của đợt cao điểm thành nền tảng cho nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ trong những năm tiếp theo.
Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được làm sáng tỏ không chỉ mang lại niềm an ủi cho thân nhân gia đình liệt sĩ mà còn góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, củng cố đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” bằng hành động cụ thể. Kiên trì thực hiện sứ mệnh này chính là sự tri ân thiết thực đối với những cống hiến to lớn của các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; để các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau luôn tự hào, tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà các thế hệ cha anh đi trước đã tạo dựng, xây đắp, quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc, ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như Bác Hồ kính yêu hằng mong muốn./.
------------------------------
Ghi chú:
[1] https://www.vietnamplus.vn/chien-dich-500-ngay-dem-hon-175000-liet-si-van-chua-duoc-tim-thay-post1116185.vnp
[2] https://baovanhoa.vn/doi-song/sang-24-tai-thanh-co-quang-tri-phat-dong-chien-dich-500-ngay-dem-tim-kiem-quy-tap-xac-dinh-danh-tinh-hai-cot-liet-si-214143.html
[3], [4], [5], [8] https://baochinhphu.vn/chien-dich-500-ngay-dem-quy-tap-3895-hai-cot-liet-si-trong-do-832-hai-cot-tai-cong-vien-le-thi-rieng-102261026094551397.htm
[6] https://nhandan.vn/chien-dich-500-ngay-dem-da-giam-dinh-adn-tra-ket-qua-gan-800-mau-hai-cot-liet-si-post995976.html
[7] https://baochinhphu.vn/chien-dich-500-ngay-dem-tap-trung-nghien-cuu-ho-so-250-tran-danh-lon-hoan-thien-du-lieu-ve-liet-si-102260813190400835.htm
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Chính trị (2013), Chỉ thị số 24-CT/TW ngày 15/5/2013 về tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ từ nay đến năm 2020 và những năm tiếp theo.
2. Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 150/QĐ-TTg ngày 14/01/2013 phê duyệt Đề án xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
3. Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 14/9/2021 ban hành Kế hoạch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đến năm 2030 và những năm tiếp theo.
4. Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (2026), Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG ngày 22/3/2026 ban hành Kế hoạch tổ chức phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”; hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).
5. Thủ tướng Chính phủ (2026), Công điện số 45/CĐ-TTg ngày 08/7/2026 về việc đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
ThS Nguyễn Lại Thìn, Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
