Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Cải cách khu vực công trong một thế giới đang thay đổi - Public Sector Reform in a Changing World

Ngày đăng: 05/11/2026   12:05
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Mở đầu (Introduction): Khi quan sát các nền kinh tế mới nổi hay đang phát triển, các quốc gia phát triển có thể nhận thấy tốc độ tăng trưởng kinh tế năng động, quá trình mở rộng đô thị hóa, những dự án cơ sở hạ tầng đầy tham vọng và tầm ảnh hưởng ngày càng tăng trên trường quốc tế. Ngược lại, các quốc gia đang phát triển thường hướng tới học hỏi các nền kinh tế phát triển về thể chế hoàn thiện, thịnh vượng kinh tế, hệ thống trường đại học đẳng cấp thế giới, nền hành chính công hiện đại, chuyên nghiệp và những kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thập kỷ trong quản lý khu vực công.

Mặc dù có những khác biệt về hoàn cảnh và trình độ phát triển, các quốc gia ngày càng đối diện với những vấn đề tương đồng:

(1) Làm thế nào để chính phủ duy trì hiệu lực và hiệu quả hoạt động trong một thế giới ngày càng phức hợp và biến đổi nhanh chóng?

(2) Làm thế nào để nâng cao chất lượng dịch vụ công trong khi kỳ vọng của người dân gia tăng nhanh hơn so với nguồn lực hiện có?

(3) Làm thế nào để chính phủ tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số, đồng thời duy trì được niềm tin của công chúng?

(4) Làm thế nào để khuyến khích đội ngũ công chức đổi mới sáng tạo mà không gặp phải những rủi ro và trách nhiệm bất tương xứng khi các thử nghiệm thất bại?

(5) Vì sao nhiều sáng kiến cải cách khu vực công không đạt được kết quả tác động như dự kiến?

Những vấn đề đặt ra như trên phản ánh một thách thức chung: Làm thế nào để chính phủ xây dựng năng lực thích ứng, đổi mới sáng tạo và mang lại kết quả thực chất trong bối cảnh ngày càng thay đổi?

Các tổ chức công thường được thiết kế nhằm ưu tiên tính ổn định, khả năng dự đoán, trách nhiệm giải trình và quản lý rủi ro. Đây là những đặc tính thiết yếu của nền quản trị tốt, nhưng có thể khiến quá trình thích ứng khó khăn hơn. Thách thức ở đây không đơn thuần là thúc đẩy chính phủ thay đổi nhanh hơn, mà điều quan trọng là giúp các tổ chức công có khả năng học hỏi, đáp ứng nhanh nhạy và nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời gìn giữ tính liêm chính của thể chế và niềm tin của công chúng.

Đúc rút kinh nghiệm quốc tế mang lại nhiều bài học quý báu trong việc giải quyết thách thức này. Các quốc gia không chỉ học hỏi từ những thành công mà còn từ những thất bại của nhau, trên cơ sở nhận thức rằng các giải pháp hiệu quả phải phù hợp với bối cảnh thể chế, năng lực hành chính và điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của từng quốc gia.

Trên cơ sở tìm hiểu của tác giả, bài viết chia sẻ một số thuật ngữ, khái niệm và nội dung lý luận cũng như thực tiễn quốc tế về cải cách khu vực công hiện nay.

When developed countries look at developing or emerging economies, they may see dynamic economic growth, expanding cities, ambitious infrastructure projects, and growing global influence. Conversely, developing countries often look to developed economies for lessons in institutional maturity, economic prosperity, world-class universities, sophisticated public administration, and decades of experience in public sector management.

Despite their different circumstances and levels of development, countries increasingly face similar questions:

(1) How can governments remain effective in an increasingly complex and rapidly changing world?

(2) How can public services improve as citizens’ expectations rise faster than available resources?

(3) How can governments embrace artificial intelligence (AI) and digital technologies while maintaining public trust?

(4) How can public servants be encouraged to innovate without facing disproportionate risks when experiments fail?

(5) Why do many public sector reform initiatives fall short of their intended outcomes?

These questions point to a common challenge: how can governments develop the capacity to adapt, innovate, and deliver results in an environment where change is accelerating?

Public institutions are often designed to prioritize stability, predictability, accountability, and risk management. These characteristics are essential to good governance, but they can also make adaptation difficult. The challenge is not simply to make governments change faster, but to help them learn, respond, and improve while preserving institutional integrity and public trust.

International experience offers valuable lessons in addressing this challenge. Countries can learn not only from the successes of others, but also from their failures, while recognizing that effective solutions must reflect each country's institutional context, administrative capacity, and social and economic conditions.

Based on personal study and exploration, the authors would like to share with the a number of terms, concepts, as well as theoretical and practical international insights on current public sector reform.

1. Văn hóa tổ chức (Organizational Culture)

Các chương trình cải cách khu vực công thường bắt đầu từ việc tái cơ cấu tổ chức, điều chỉnh chế độ quản lý và luồng báo cáo, ban hành văn bản pháp luật hoặc thành lập cơ quan, tổ chức mới. Mặc dù có thể rất cần thiết, nhưng tự bản thân những biện pháp này thì hiếm khi tạo ra sự chuyển đổi bền vững.

Thách thức sâu xa hơn nằm ở văn hóa tổ chức, bao gồm những thói quen, mối quan hệ, cơ chế khuyến khích, phương pháp lãnh đạo trên thực tiễn và lối tư duy định hình nên cách thức người công chức làm việc và ra quyết định.

Chính phủ có thể sắp xếp lại tổ chức các cơ quan trong vòng vài tuần hoặc vài tháng, nhưng việc thay đổi các hành vi và chuẩn mực thể chế được hình thành qua thời gian có thể cần đến nhiều năm. Một cơ cấu tổ chức mới không mặc nhiên tạo ra sự hợp tác tốt hơn, trách nhiệm giải trình cao hơn, động lực làm việc mạnh mẽ hơn hay tinh thần sẵn sàng cho đổi mới sáng tạo.

Một số quốc gia đã nhiều lần tiến hành rà soát đánh giá khu vực công, tái cơ cấu tổ chức, triển khai các chương trình chuyển đổi số và cải cách cung ứng dịch vụ công, với những mức độ thành công khác nhau. Một bài học quan trọng rút ra là những thay đổi chính thống về thể chế và tổ chức phải song hành với sự thay đổi trong cách thức tổ chức công việc và lề lối làm việc của con người.

Điều này đòi hỏi các cấp lãnh đạo phải thông tin truyền đạt rõ mục tiêu; thực hiện cơ chế khuyến khích, đãi ngộ-khen thưởng gắn với kết quả thực thi và tinh thần hợp tác; tạo cơ hội phát triển nghề nghiệp; và xây dựng môi trường làm việc khích lệ công chức chủ động nhận diện vấn đề cần tháo gỡ và đề xuất giải pháp cải tiến. Bên cạnh đó, cần có cách tiếp cận cân bằng hơn đối với vấn đề rủi ro: vừa duy trì trách nhiệm giải trình đối với hành vi vi phạm và tắc trách, vừa cho phép thử nghiệm ở mức độ nhất định và học hỏi, rút kinh nghiệm từ những sai sót ngoài ý muốn.

Xét đến cùng, sự chuyển đổi bền vững của khu vực công không chỉ phụ thuộc vào cách thức thiết kế tổ chức các cơ quan nhà nước, mà còn phụ thuộc vào những con người trong tổ chức đó suy nghĩ, ứng xử, phối hợp công tác và học tập như thế nào.

Public sector reforms often begin with organizational restructuring, changes to reporting lines, new legislation, or the creation of institutions. While these measures can be necessary, they rarely deliver lasting transformation on their own.

The deeper challenge lies in organizational culture: the habits, relationships, incentives, leadership practices, and ways of thinking that shape how public servants work and make decisions.

Governments can reorganize agencies within weeks or months, but changing established behaviors and institutional norms may take years. A new organizational structure does not automatically produce better collaboration, greater accountability, stronger motivation, or a willingness to innovate.

Countries have undertaken repeated public sector reviews, organizational restructuring, digital transformation programs, and service delivery reforms, with varying degrees of success. One important lesson is that formal institutional changes must be accompanied by changes in the way people work.

This requires leadership that communicates a clear purpose, incentives that reward performance and collaboration, opportunities for professional development, and an environment in which public servants can identify problems and propose improvements. It also requires a more balanced approach to risk: maintaining accountability for misconduct and negligence while allowing reasonable experimentation and learning from genuine mistakes.

Ultimately, sustainable public sector transformation depends not only on how government organizations are designed, but also on how people within them think, behave, collaborate, and learn.

2. Thiết kế và thực hiện chính sách (Policy Design and Implementation)

Thách thức thứ hai là khoảng cách giữa các khâu thiết kế và tổ chức thực hiện chính sách.

Chính phủ có thể xây dựng các chiến lược đầy tham vọng, xác định các ưu tiên cải cách và thiết lập những mục tiêu có thể đo lường được. Tuy nhiên, nhiệm vụ khó khăn hơn là chuyển hóa quyết tâm này thành những kết quả ổn định và nhất quán thông qua hàng nghìn quyết định hành chính, qua hoạt động của các tổ chức công và hàng triệu tương tác với người dân, doanh nghiệp.

Quá trình tổ chức thực hiện thường bị hạn chế từ các ưu tiên cạnh tranh nhau, ngân sách hạn hẹp, thiếu hụt nhân lực, trách nhiệm phân tán, không rõ ràng, hệ thống quy định phức tạp và thủ tục hành chính rườm rà. Ngay cả các chính sách được thiết kế tốt cũng có thể không đạt kết quả mong muốn nếu đội ngũ công chức trực tiếp giải quyết công việc (nơi tuyến đầu) thiếu nguồn lực, chỉ dẫn, thẩm quyền hoặc năng lực cần thiết để đưa các quyết sách vào thực tiễn.

Do đó, để cải cách hiệu quả đòi hỏi các chính phủ phải quan tâm đến khâu tổ chức thực hiện tương xứng với khâu xây dựng chính sách. Điều này bao gồm việc xác định rõ trách nhiệm, bảo đảm ngân sách phù hợp cho các ưu tiên, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và các cấp chính quyền, và thiết lập các cơ chế theo dõi tiến độ và xử lý những vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Đơn giản hóa quy định và thủ tục hành chính cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những yêu cầu phê duyệt đặt ra không cần thiết, các quy định chồng chéo và gánh nặng thủ tục hành chính quá mức có thể làm gia tăng chi phí cho cơ quan nhà nước cũng như người dân, doanh nghiệp mà không nâng cao được trách nhiệm giải trình hoặc chất lượng dịch vụ.

Các chính phủ cần nhìn nhận khâu thực hiện chính sách như là một quá trình không ngừng học tập và cải tiến, thay vì coi đó là công đoạn cuối cùng kế tiếp khâu thiết kế chính sách. Việc thường xuyên tiếp nhận thông tin phản hồi, dữ liệu về hiệu suất thực thi, kết quả đánh giá chương trình và tham vấn với đội ngũ công chức nơi tuyến đầu cũng như người sử dụng dịch vụ sẽ giúp nhận diện các điểm đạt hoặc chưa đạt yêu cầu và những mặt cần điều chỉnh.

Bài học cốt lõi rút ra ở đây là đánh giá thành công của một chương trình cải cách không phải dựa trên chất lượng của văn bản chiến lược hay số lượng sáng kiến được triển khai, mà là những cải thiện thực chất mà chương trình đó mang lại trong thực tiễn.

A second challenge is the gap between policy design and implementation.

Governments can develop ambitious strategies, establish reform priorities, and set measurable targets. The more difficult task is translating these commitments into consistent results across thousands of administrative decisions, public institutions, and millions of interactions with citizens and businesses.

Implementation is frequently constrained by competing priorities, limited budgets, workforce shortages, fragmented responsibilities, complex regulations, and cumbersome administrative procedures. Even well-designed policies can underperform when frontline officials lack the resources, guidance, authority, or capabilities needed to put them into practice.

Effective reform therefore requires governments to pay as much attention to delivery as to policy formulation. This means clarifying responsibilities, aligning budgets with priorities, strengthening coordination across agencies and levels of government, and establishing mechanisms to monitor progress and address implementation problems.

Regulatory and procedural simplification is equally important. Unnecessary approvals, overlapping requirements, and excessive administrative burdens can increase costs for both government and the public without necessarily improving accountability or service quality.

Governments should also treat implementation as a continuous learning process rather than a final stage that follows policy design. Regular feedback, performance data, program evaluation, and consultation with frontline officials and service users can help identify what works, what does not, and what needs to change.

The central lesson is that a reform's success should be measured not by the quality of its strategy or the number of initiatives launched, but by the improvements it delivers in practice.

3. Chuyển đổi số (Digital Transformation)

Nhiều chính phủ trên thế giới đang đầu tư lớn cho chính phủ số, và điều này hoàn toàn có cơ sở. Công nghệ số có thể giúp cung ứng dịch vụ công nhanh hơn, dễ tiếp cận hơn, đáp ứng nhu cầu cá thể hóa và nâng cao hiệu suất hoạt động. Dữ liệu chất lượng cao có thể giúp tăng cường năng lực phân tích chính sách, phân bổ nguồn lực và quá trình ra quyết định.

Tuy nhiên, chuyển đổi số cũng tiềm ẩn rủi ro nhất định: tự động hóa các quy trình hiện hành khi mà chưa tiến hành rà soát, đánh giá liệu những quy trình đó có thực sự cần thiết, hiệu quả hay được thiết kế dựa trên nhu cầu của người dân hay không.

Số hóa một quy trình phê duyệt rườm rà có thể giúp thực hiện nhanh hơn, nhưng không có nghĩa khiến cho quy trình đó đơn giản hơn. Chuyển một biểu mẫu phức tạp lên môi trường trực tuyến không đồng nghĩa với việc loại bỏ được những yêu cầu không cần thiết. Trong một số trường hợp, tự động hóa thậm chí còn làm gia tăng những tồn tại kém hiệu quả theo cách khiến các quy trình bất hợp lý đó diễn ra nhanh và trên diện rộng hơn. Một quy trình yếu kém không thể chuyển thành một quy trình tốt chỉ vì đơn thuần được đưa lên môi trường trực tuyến.

Chuyển đổi số thành công phải bắt đầu từ việc rà soát căn cơ cách thức thiết kế và cung ứng dịch vụ. Các chính phủ cần nhận diện các bước hay những điểm không cần thiết, đơn giản hóa các yêu cầu thủ tục, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và tái thiết kế dịch vụ theo nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, thay vì dựa trên cấu trúc nội bộ của các cơ quan nhà nước.

Cách tiếp cận này cũng đòi hỏi sự quan tâm thích đáng đến tính bao trùm (không loại trừ ai), quyền riêng tư, an ninh mạng, quản trị dữ liệu và niềm tin của công chúng. Các dịch vụ số phải bảo đảm khả năng tiếp cận đối với những người gặp khó khăn trong sử dụng công nghệ. Đồng thời, các chính phủ phải bảo đảm rằng những thành quả đạt được về hiệu suất không được đánh đổi bằng sự suy giảm tính công bằng hoặc trách nhiệm giải trình.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy chính phủ số cần được nhìn nhận như một nội dung cải cách thể chế và cung ứng dịch vụ công, chứ không chỉ đơn thuần là một chương trình hiện đại hóa công nghệ. Công nghệ tạo ra những cơ hội mới, nhưng chất lượng của kết quả tác động trên thực tế phụ thuộc vào các quy trình, thể chế và con người chịu trách nhiệm sử dụng công nghệ đó.

Governments around the world are investing heavily in digital government, and for good reason. Digital technologies can make public services faster, more accessible, more personalized, and more efficient. Better data can also strengthen policy analysis, resource allocation, and decision-making.

However, digital transformation carries a significant risk: automating existing processes without first examining whether those processes are necessary, effective, or designed around citizens' needs.

Digitizing a cumbersome approval process may make it faster, but it does not necessarily make it simpler. Moving a complicated application form online does not eliminate unnecessary requirements. In some cases, automation can even reinforce existing inefficiencies by making flawed processes operate at greater speed and scale. A poor process does not become a good process simply because it is online.

Successful digital transformation begins with a fundamental review of how services are designed and delivered. Governments should identify unnecessary steps, simplify requirements, improve coordination between agencies, and redesign services around the needs of citizens and businesses rather than the internal structures of government departments.

This approach also requires attention to inclusion, privacy, cybersecurity, data governance, and public trust. Digital services must remain accessible to people who face barriers to technology, and governments must ensure that efficiency gains do not come at the expense of fairness or accountability.

International experience suggests that digital government should be understood as an institutional and service delivery reform, not merely a technology modernization program. Technology creates opportunities, but the quality of outcomes depends on the processes, institutions, and people responsible for using it.

4. Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence)

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang trở thành một trọng tâm quan trọng trong quá trình hiện đại hóa khu vực công. Các chính phủ đang tìm hiểu và khai thác tiềm năng của AI nhằm nâng cao năng suất, phân tích khối lượng thông tin lớn, hỗ trợ quá trình ra quyết định, tự động hóa các nhiệm vụ thường xuyên và cung ứng dịch vụ công đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Những cơ hội này có ý nghĩa rất lớn, đặc biệt là khi nhiều quốc gia đang tìm kiếm giải pháp nâng cao năng suất và ứng phó với nhu cầu ngày càng tăng đối với nguồn lực công. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI không mặc nhiên dẫn đến sự cải thiện hiệu suất thực thi của chính phủ.

Hiệu quả của AI phụ thuộc vào môi trường thể chế nơi công nghệ này được triển khai ứng dụng. Dữ liệu chất lượng thấp có thể tạo ra những kết quả đầu ra thiếu tin cậy. Các quy trình kém hiệu quả có thể được tự động hóa nhưng không giải quyết được những yếu điểm khó nhận biết. Cơ chế giám sát chưa hoàn thiện có thể làm phát sinh những rủi ro liên quan đến đánh giá thiên lệch, quyền riêng tư, tính minh bạch, an toàn an ninh và trách nhiệm giải trình.

Vì vậy, các chính phủ cần kìm chế xu hướng xem AI như là lối đi tắt cho cải cách hành chính. Trước khi triển khai AI trên quy mô lớn, cần tạo dựng nền tảng về thể chế và kỹ thuật giúp cho việc sử dụng công nghệ này một cách có trách nhiệm và hiệu quả.

Một trình tự triển khai chuyển đổi khu vực công với sự trợ giúp của AI diễn ra trên thực tiễn thường bao gồm các nội dung như sau:

(1) Năng lực thể chế: Tăng cường năng lực lãnh đạo, hoàn thiện cấu trúc quản trị, nâng cao kỹ năng của lực lượng lao động, củng cố cơ chế trách nhiệm giải trình, và nâng cao khả năng đánh giá và quản lý rủi ro công nghệ.

(2) Chất lượng và quản trị dữ liệu: Nâng cao tính chính xác, tính tương hợp, khả năng tiếp cận, an ninh an toàn và cơ chế chia sẻ dữ liệu có trách nhiệm.

(3) Tái thiết kế quy trình: Đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân định rõ các trách nhiệm trong quá trình ra quyết định trước khi áp dụng tự động hóa.

(4) Chuyển đổi số: Xây dựng hạ tầng số tin cậy, hệ thống tích hợp và dịch vụ dễ tiếp cận, lấy người dân làm trung tâm.

(5) Trí tuệ nhân tạo: Áp dụng trong những lĩnh vực mà AI có thể giải quyết các vấn đề được xác định rõ ràng, tạo ra lợi ích có thể đo lường và vận hành trong khuôn khổ được kiểm soát phù hợp.

Không nên máy móc triển khai trình tự trên như một công thức cứng nhắc. Trên thực tế, các nội dung tăng cường năng lực nêu trên có thể được thực hiện đồng thời, và các chương trình thí điểm AI theo mục tiêu cụ thể có thể giúp các chính phủ nhận diện cơ hội và đúc rút kinh nghiệm. Tuy nhiên, việc triển khai trên quy mô lớn sẽ có khả năng thành công cao hơn khi dựa trên nền tảng thể chế vững chắc.

Các chính phủ cần đầu tư nâng cao năng lực đội ngũ công chức trong việc đánh giá kết quả đầu ra từ ứng dụng AI, nắm bắt những hạn chế của công nghệ này, bảo vệ thông tin nhạy cảm và duy trì được khả năng kiểm soát thực sự của con người đối với các lĩnh vực quyết định có thể ảnh hưởng đến quyền công dân, khả năng tiếp cận dịch vụ hoặc nguồn lực công.

Mục tiêu đặt ra không phải là ứng dụng AI chỉ vì đã sẵn có công nghệ này. AI cần được sử dụng một cách có chọn lọc và có trách nhiệm nhằm nâng cao giá trị công, tăng cường năng lực hành chính và mang lại kết quả tác động tốt hơn cho người dân.

Artificial intelligence has become a major focus of public sector modernization. Governments are exploring its potential to improve productivity, analyze large volumes of information, support decision-making, automate routine tasks, and deliver more responsive public services.

These opportunities are significant, particularly as many countries seek ways to improve productivity and manage rising demands on public resources. Nevertheless, the adoption of AI does not automatically translate into better government performance.

The effectiveness of AI depends on the institutional environment in which it is deployed. Poor-quality data can produce unreliable outputs. Inefficient processes can be automated without addressing their underlying weaknesses. Inadequate oversight can create risks relating to bias, privacy, transparency, security, and accountability.

Governments must therefore resist the temptation to treat AI as a shortcut to administrative reform. Before deploying AI at scale, they need to establish the institutional and technical foundations that enable its responsible and effective use.

A practical sequence for AI-enabled public sector transformation is:

(1) Institutional capability: Strengthen leadership, governance arrangements, workforce skills, accountability mechanisms, and the capacity to assess and manage technological risks.

(2) Data quality and governance: Improve data accuracy, interoperability, accessibility, security, and responsible data-sharing arrangements.

(3) Process redesign: Simplify administrative procedures and clarify decision-making responsibilities before introducing automation.

(4) Digital transformation: Establish reliable digital infrastructure, integrated systems, and accessible citizen-centered services.

(5) Artificial intelligence: Introduce AI where it can address clearly defined problems, generate measurable benefits, and operate within appropriate safeguards.

This sequence should not be interpreted as a rigid formula. In practice, these capabilities may develop in parallel, and targeted AI pilots can help governments identify opportunities and build experience. However, large-scale adoption is more likely to succeed when it rests on sound institutional foundations.

Governments should also invest in the ability of public servants to evaluate AI-generated outputs, understand its limitations, protect sensitive information, and retain meaningful human oversight where decisions affect citizens' rights, access to services, or public resources.

The objective should not be to adopt AI simply because the technology is available. It should be to use AI selectively and responsibly to improve public value, strengthen administrative capability, and deliver better outcomes for citizens.

5. Học tập xuyên quốc gia (Learning Across Countries)

Kinh nghiệm quốc tế cung cấp một khối lượng tri thức đồ sộ, có giá trị thực tế mà các chính phủ có thể đúc rút, áp dụng trong quá trình thiết kế và tiến hành các cuộc cải cách. Các lĩnh vực quan trọng có thể nghiên cứu, học hỏi bao gồm: đánh giá chương trình, quản trị theo quy định pháp luật, phát triển lãnh đạo khu vực công, quan hệ giữa chính phủ trung ương và chính quyền địa phương, hệ thống kiểm toán và trách nhiệm giải trình, thiết kế dịch vụ lấy người dân làm trung tâm và hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng.

Tuy nhiên, học hỏi kinh nghiệm quốc tế không phải là việc sao chép nguyên trạng các mô hình thể chế hoặc nhập khẩu những chính sách đã thành công ở nơi khác. Một cuộc cải cách phát huy hiệu quả tại nước này có thể mang lại kết quả không giống thế tại nước khác do những khác biệt về năng lực hành chính, thể chế chính trị, nguồn lực tài chính, năng lực của lực lượng lao động và kỳ vọng của công chúng.

Có thể sử dụng cách tiếp cận hữu hiệu hơn thông qua việc tìm hiểu nguyên do một cuộc cải cách thành công hoặc thất bại, xác định những điều kiện tạo nên sự khác biệt và đánh giá xem các điều kiện này liệu đang tồn tại tại quốc gia vận dụng bài học kinh nghiệm đó hay không.

Các chính phủ có thể tăng cường quá trình học hỏi thông qua việc rà soát có hệ thống tiến trình cải cách của chính mình, tiến hành các nghiên cứu so sánh, tổ chức đối thoại chính sách, mở rộng quan hệ hợp tác chính thức trên những lĩnh vực quan trọng và đánh giá bài học kinh nghiệm trong nước cũng như quốc tế. Việc nghiên cứu đánh giá không chỉ tập trung vào những sáng kiến thành công mà còn xem xét các thử nghiệm không thành công, những hệ quả ngoài dự kiến và nguyên nhân khiến quá trình thực hiện cải cách không đạt được như kỳ vọng.

Kết quả học hỏi này cần được xem xét sử dụng làm cơ sở cho hoạch định chiến lược, xác định ưu tiên cải cách, phân bổ nguồn lực và xây dựng các mục tiêu dài hạn có thể đo lường được. Thay vì theo đuổi những sáng kiến thiếu tính kết nối, các chính phủ cần xác định các năng lực thể chế có ảnh hưởng quan trọng nhất và từng bước phát triển các năng lực đó.

Trong một thế giới ứng dụng công nghệ kỹ thuật số và kết nối chặt chẽ ngày càng cao, các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, viễn thông tiên tiến và hạ tầng số chiếm ưu thế lớn. Tuy nhiên, đầu tư cho công nghệ phải đi đôi với đầu tư phát triển con người, nâng cao năng lực của tổ chức và hoàn thiện thể chế, chính sách công để hoạt động hiệu quả.

Mục tiêu cuối cùng của nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm quốc tế không phải để các chính phủ tương đồng hơn mà giúp mỗi chính phủ xác định, điều chỉnh và triển khai những phương thức tiếp cận thích hợp nhất với hoàn cảnh riêng và mục tiêu phát triển của mình.

International experience offers a substantial body of knowledge that governments can draw upon when designing and implementing reforms. Important areas include program evaluation, regulatory governance, public sector leadership development, central-local government relations, audit and accountability systems, citizen-centered service design, and evidence-based policymaking.

However, international learning should not be reduced to copying institutional models or importing policies that have succeeded elsewhere. A reform that works well in one country may produce different results in another because of differences in administrative capacity, political institutions, fiscal resources, workforce capabilities, and public expectations.

The more useful approach is to understand why a reform succeeded or failed, identify the conditions that made a difference, and assess whether those conditions exist in the receiving country.

Governments can strengthen this process through systematic reviews of their own reform history, comparative research, policy dialogue, institutional partnerships, and evaluations of domestic and international experience. They should examine not only successful initiatives but also unsuccessful experiments, unintended consequences, and the reasons implementation fell short of expectations.

This learning process should inform strategic planning, reform prioritization, resource allocation, and the development of measurable long-term objectives. Rather than pursuing numerous disconnected initiatives, governments should identify the institutional capabilities that matter most and build them progressively.

In an increasingly digital and interconnected world, priorities such as AI, cybersecurity, advanced telecommunications, and digital infrastructure are becoming more prominent. Yet investment in technology must be matched by investment in people, organizational capability, and effective public institutions.

The ultimate goal of international learning is not to make governments more similar. It is to help each government identify, adapt, and implement the approaches best suited to its own circumstances and development objectives.

Kết luận (Conclusion)

Kinh nghiệm của các nền kinh tế phát triển, đang phát triển và mới nổi cho thấy cải cách khu vực công không phải là một hoạt động có thể thực hiện một lần dứt điểm. Đây là một quá trình không ngừng thích ứng về thể chế, quá trình học tập của tổ chức và liên tục cải tiến.

Cải cách tổ chức bộ máy đóng vai trò quan trọng, nhưng không thể thay thế sự thay đổi về văn hóa. Thiết kế chính sách tốt là rất cần thiết, nhưng không thể bù đắp cho khâu thực hiện kém hiệu quả. Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo mang lại những cơ hội đáng kể, nhưng không thể thay thế cho hệ thống thể chế vững mạnh, những con người có năng lực, dữ liệu đáng tin cậy và các quy trình được thiết kế hợp lý.

Vấn đề ưu tiên đặt ra đối với các chính phủ đang tìm cách nâng cao kết quả thực thi là xây dựng năng lực học hỏi một cách có hệ thống, triển khai các cuộc cải cách hiệu quả, đánh giá kết quả một cách chân thực và luôn điều chỉnh thích ứng với hoàn cảnh không ngừng thay đổi.

Có nhiều nội dung để các quốc gia học hỏi lẫn nhau, nhưng việc nghiên cứu hiệu quả đòi hỏi không chỉ dừng ở việc quan sát những ví dụ thành công. Điều quan trọng là phải hiểu thấu đáo các nguyên tắc nền tảng tạo nên thành công, nhận biết được những mặt hạn chế của các giải pháp có thể chuyển giao và chuyển hóa những bài học kinh nghiệm đó thành hành động thực tế.

Cuối cùng, thước đo quan trọng nhất đối với cải cách khu vực công không nằm ở việc chính phủ thay đổi sơ đồ tổ chức ra sao, ban hành bao nhiêu chiến lược hay ứng dụng công nghệ mới nhanh như thế nào. Điều quan trọng là liệu chính phủ có trở nên đủ năng lực để giải quyết các vấn đề công, cung ứng dịch vụ tốt hơn, có được niềm tin của người dân và thích ứng với những thách thức trong tương lai hay không.

The experiences of developed, developing, and emerging economies demonstrate that public sector reform is not a one-time exercise. It is an ongoing process of institutional adaptation, organizational learning, and continuous improvement.

Structural reform matters, but it cannot substitute for cultural change. Good policy design matters, but it cannot compensate for weak implementation. Digital technologies and AI offer significant opportunities, but they cannot replace sound institutions, capable people, reliable data, and well-designed processes.

For governments seeking to improve performance, the priority should be to build the capacity to learn systematically, implement reforms effectively, evaluate results honestly, and adapt in response to changing circumstances.

Countries have much to learn from one another, but effective learning requires more than observing successful examples. It requires understanding the underlying principles, recognizing the limitations of transferred solutions, and translating lessons into practical action.

In the end, the most important measure of public sector reform is not how much governments change their organizational charts, how many strategies they publish, or how quickly they adopt new technologies. It is whether they become more capable of solving public problems, delivering better services, earning citizens' trust, and adapting to the challenges of the future./.

TS Phạm Đức Toàn
Phó Trưởng ban, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Bộ Nội vụ
Phạm Đỗ Minh Quân
Học viên cao học Đại học Tổng hợp Milan, Italia

.

Bài viết cùng tác giả