Quảng Nam: Hiệu quả của hoạt động trợ giúp pháp lý đối với người nghèo

Từ nguồn vốn CTMTQG giảm nghèo bền vững, tỉnh đã tổ chức các buổi truyền về trợ giúp pháp lý cho người dân tại các vùng khó khăn.

Quảng Nam là tỉnh thuộc khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, phía Bắc giáp thành phố Đà Nẵng, tỉnh Thừa Thiên Huế; phía Nam giáp tỉnh Quảng Ngãi và tỉnh Kon Tum; phía Tây giáp nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào. Ngày 01/01/1997, tỉnh Quảng Nam được tái lập từ tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Toàn tỉnh hiện có 2 thành phố (Tam Kỳ, Hội An), 01 thị xã (Điện Bàn) và 15 huyện. Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh là 1.057.474 ha, với dân số hơn 1,5 triệu người. Tỉnh có vùng nông thôn rộng lớn, với 50% số huyện là miền núi, thường xuyên bị ảnh hưởng của thiên tai, bão, lũ, hạn hán; kinh tế nông hộ với quy mô sản xuất nhỏ lẻ đang là rào cản của sản xuất nông nghiệp hàng hóa, cạnh tranh hội nhập, thiếu liên kết bền vững với doanh nghiệp; kết cấu hạ tầng, nhất là giao thông, thủy lợi, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, chợ, nước sạch,... ở nhiều xã miền núi còn nhiều khó khăn, thiếu thốn.

Thực hiện Quyết định số 90/QĐ-TTg ngày 18/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt CTMTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam đã đưa nội dung trợ giúp pháp lý (TGPL) vào triển khai tới tận thôn, xã nghèo của 06 huyện miền núi của tỉnh với đa số người dân là những người được thụ hưởng dịch vụ TGPL miễn phí. Đây là những người không có khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý có thu phí như: người nghèo, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, người có công với cách mạng, trẻ em và các nhóm người yếu thế, dễ tổn thương trong xã hội.

Trong 03 năm (2022-2024), Trung tâm Trợ giúp pháp lý tỉnh đã tổ chức hiệu quả các đợt truyền thông TGPL tại cơ sở trên địa bàn 06 huyện nghèo với tổng số 1.870 người tham dự. Thông qua các hoạt động TGPL đã tạo niềm tin của người dân về các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước, qua đó người dân biết nhờ TGPL kịp thời bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp khi có vướng mắc về pháp luật.

Bên cạnh đó, Sở Tư pháp cũng đẩy mạnh công tác truyền thông TGPL bằng nhiều hình thức như truyền thông tới tận thôn, bản, truyền thông trên đài truyền thanh, truyền thông bằng sách bỏ túi. Sở Tư pháp đã ký hợp đồng với Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Quảng Nam để thực hiện các nội dung liên quan đến hoạt động TGPL theo Quyết định 90/QĐ-TTg về phê duyệt CTMTQG giảm nghèo bền vững; tổ chức biên soạn, xuất bản và cấp phát 10.100 cuốn sách bỏ túi về chính sách TGPL cho người dân tại 06 huyện nghèo. Tổ chức 05 lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức cho 212 lượt người làm công tác TGPL nhằm trang bị kiến thức pháp luật về TGPL, cơ chế, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc phối hợp thông tin TGPL; tăng cường sự kết nối từ cộng đồng, nâng cao hiểu biết về TGPL cho người có uy tín trong cộng đồng, làm cầu nối giúp cho người dân có cơ hội được tiếp cận TGPL khi có nhu cầu.

Theo Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam, TGPL hiện nay được xác định là sự nghiệp công thiết yếu theo Quyết định 2069/QĐ-TTg ngày 08/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ; TGPL được xác định là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó Nhà nước giữ vai trò nòng cốt. Những năm qua, công tác này luôn được Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện với nhiều chủ trương, chính sách được ban hành và tổ chức thực hiện nhằm tăng cường công tác TGPL, nâng cao nhận thức pháp luật cho các nhóm đối tượng TGPL, trên các lĩnh vực, địa bàn đặc thù (miền núi, vùng sâu, vùng xa...), chú trọng đổi mới để đáp ứng yêu cầu TGPL của người dân. Luật Trợ giúp pháp lý 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã tạo hành lang pháp lý để hoạt động TGPL phát triển. Quá trình triển khai Luật TGPL đã khẳng định chính sách về TGPL là một chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật, phù hợp với chính sách giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, chính sách dân tộc…

Với những kết quả đạt được, công tác TGPL đã và đang nỗ lực không ngừng thể hiện rõ nét chức năng xã hội của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật; góp phần xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và thực hiện chính sách an sinh xã hội, phát triển sinh kế, giảm nghèo bền vững… Việc phát huy vai trò TGPL trong thực hiện giảm nghèo bền vững về mặt pháp luật vừa là yêu cầu, vừa là nhiệm vụ, nhưng cũng là cơ hội để TGPL nâng cao và phát huy vai trò, vị thế của mình trong gắn kết an sinh xã hội, góp phần đảm bảo bảo vệ quyền con người, quyền công dân, theo tinh thần của Hiến pháp./.

Thu Hương