Xã Phước Chánh (thành phố Đà Nẵng) nỗ lực giảm nghèo nhanh và bền vững

Xã Phước Chánh được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của hai xã Phước Chánh và Phước Công (huyện Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam trước đây). Tính đến tháng 6/2025, xã Phước Chánh có dân số là 4.332 người, chủ yếu là người dân tộc thiểu số, điều kiện sinh sống còn nhiều khó khăn. Tỷ trọng ngành nông – lâm nghiệp chiếm hơn 80% cơ cấu lao động, trong khi thương mại – dịch vụ và xuất khẩu lao động chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.

Tổng số người trong độ tuổi lao động là 2.761 người, chiếm khoảng 63,73% tổng dân số toàn xã. Lao động có bằng cấp, chứng chỉ là 595 người (chiếm 21,6%),  bao gồm các trình độ trung cấp nghề, cao đẳng, đại học. Theo báo cáo năm 2024, thu nhập bình quân đầu người của xã Phước Chánh đạt 44,28 triệu đồng/người/năm. Mức thu nhập này thấp hơn mặt bằng chung của thành phố Đà Nẵng và thuộc nhóm xã có mức thu nhập thấp. Tỷ lệ nghèo đa chiều là 22,84% (trong đó tỷ lệ hộ nghèo là 8,54 %, tỷ lệ hộ cận nghèo là 14,30 %). Tỷ lệ hộ nghèo là một trong những thách thức lớn đối với quá trình phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng nông thôn mới của xã trong giai đoạn tới. Đặc biệt, tỷ lệ nghèo trong nhóm đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ, người cao tuổi chiếm tỷ lệ lớn và có nguy cơ tái nghèo cao. Điều này thể hiện rõ khoảng cách phát triển giữa khu vực miền núi và thành thị, cần tiếp tục có chính sách đặc thù hỗ trợ.

Mô hình nuôi heo đen giúp người dân xã Phước Chánh phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, xã Phước Chánh được phân bổ vốn sự nghiệp là 25,17 tỷ đồng để thực hiện các dự án, tiểu dự án thành phần. Trong đó, đối với Tiểu dự án 1. Hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội các huyện nghèo, xã ĐBKK vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo (của Dự án 1), kinh phí phân bổ là 3,44 tỷ đồng, tính đến hết tháng 6/2025 đã giải ngân được 2,35 tỷ đồng, đạt 68,55% kế hoạch vốn được giao; Dự án 2. Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, được phân bổ hơn 7,99 tỷ đồng, đã giải ngân được 5,31 tỷ đồng, đạt 66,4% kế hoạch vốn được giao; Dự án 3. Hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng, trong đó có Tiểu dự án 1. Hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, được phân bổ 1,45 tỷ đồng, đã giải ngân được 1,445 tỷ đồng, đạt 99,65% kế hoạch vốn được giao.

Xã Phước Chánh đang tập trung thực hiện các dự án giảm nghèo, qua đó giảm tỷ lệ hộ nghèo theo hướng bền vững.

Đối với Dự án 4. Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững, trong đó có Tiểu dự án 1. Phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn, xã được phân bổ 560 triệu đồng, đã giải ngân được 240 triệu đồng, đạt 42,85% kế hoạch vốn được giao. Về Dự án 5. Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo, được phân bổ 9,89 tỷ đồng, đã giải ngân được 9,039 tỷ đồng, đạt 91,4% kế hoạch vốn được giao.

Theo đánh giá, việc thực hiện đồng bộ các chương trình, dự án giảm nghèo đã hỗ trợ đẩy mạnh đầu tư phát triển sản xuất hộ gia đình, nhóm cộng đồng dân cư, cải thiện chất lượng nhà ở, qua đó góp phần thực hiện tốt chính sách giảm nghèo và an sinh xã hội, đảm bảo cho đồng bào dân tộc thiểu số có điều kiện vươn lên phát triển kinh tế, từng bước ổn định cuộc sống và thoát nghèo bền vững.

Tuy nhiên, xã Phước Chánh cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc như: mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ từ Trung ương, thành phố, tuy nhiên vẫn còn một bộ phận người dân chưa thực sự chủ động, thiếu tinh thần vươn lên thoát nghèo, còn biểu hiện trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước, chưa có động lực phát triển kinh tế hộ gia đình, dẫn đến nguy cơ tái nghèo cao. Giai đoạn hiện nay đang chuyển tiếp sang chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026-2030, tuy nhiên địa phương chưa nhận được văn bản hướng dẫn thống nhất từ các sở, ngành chức năng về quy trình lựa chọn danh mục đầu tư, đặc biệt đối với các dự án liên quan đến sinh kế, mô hình phát triển sản xuất, đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm tại chỗ. Sự thiếu thống nhất trong tiêu chí lựa chọn dự án, thiếu định mức kinh tế - kỹ thuật kèm theo đã gây khó khăn trong quá trình lập kế hoạch và đề xuất dự án tại cấp xã.

Đối với các dự án do chính quyền UBND xã trước khi sáp nhập làm chủ đầu tư, đến nay vẫn chưa có hướng dẫn rõ ràng về cơ quan chịu trách nhiệm tiếp tục triển khai, quản lý các dự án này. Đồng thời, cũng chưa có văn bản xác định đơn vị được giao làm chủ đầu tư mới đối với các dự án đầu tư công phát sinh sau khi sáp nhập. Điều này dẫn đến lúng túng trong quá trình tổ chức thực hiện, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai cũng như công tác phân bổ và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công tại địa phương. 

Trên cơ sở đó, xã đề nghị UBND thành phố Đà Nẵng tiếp tục quan tâm chỉ đạo công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và thay đổi tư duy của người dân trong công cuộc giảm nghèo; đồng thời lồng ghép các nội dung giáo dục ý thức tự lực, tự cường trong quá trình triển khai các dự án, mô hình hỗ trợ. Sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về việc chuyển tiếp chủ đầu tư đối với các dự án đang thực hiện dở dang; xác định rõ quy trình, thẩm quyền phê duyệt và phân cấp chủ đầu tư đối với các công trình phát sinh sau sáp nhập để đảm bảo tính liên tục và hiệu quả trong quản lý vốn đầu tư. Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm ban hành hướng dẫn mẫu về tiêu chí, quy trình lựa chọn danh mục dự án giảm nghèo bền vững, đảm bảo sát thực tế và phù hợp với đặc điểm vùng miền núi, dân tộc thiểu số./.

Thu Hương