Tập trung đào tạo, nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức cấp xã

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long phát biểu tại hội nghị

Hội nghị có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long; đại diện lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương; đại diện Sở Nội vụ và UBND cấp xã của một số địa phương; cùng đại diện các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức.

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành và địa phương trong triển khai Quyết định số 163/QĐ-TTg thời gian qua. Theo Thứ trưởng, dự thảo Đề án đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 lần này thể hiện sự đổi mới trong cơ chế quản lý cán bộ, công chức. Theo đó, công chức phải chủ động hơn, gắn với vị trí việc làm; còn viên chức được định hướng theo hướng liên thông công - tư.

Do đó, cần đánh giá rõ định hướng trong thời gian tới về phương thức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức. Bộ Nội vụ đang hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án cho giai đoạn 10 năm tiếp theo, trong đó đặc biệt chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, nhất là khi triển khai mô hình chính quyền 02 cấp. Cần xác định rõ nội dung đào tạo trọng tâm và phương thức đào tạo phù hợp.

Thứ trưởng nhấn mạnh, ở cấp xã số lượng phòng ban ít, một công chức phải đảm nhiệm nhiều lĩnh vực chuyên môn. Có trường hợp tuy có bằng đại học nhưng chưa phù hợp vị trí việc làm. Vì vậy, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu, theo hướng đào tạo tập trung, gần như văn bằng đại học thứ hai, nhằm bảo đảm đội ngũ công chức cấp xã vận hành bộ máy hiệu quả, nhanh chóng - thay vì chỉ bồi dưỡng 1-2 tuần hoặc cấp chứng chỉ ngắn hạn như trước.

Toàn cảnh hội nghị

Báo cáo tại hội nghị, bà Nguyễn Xuân Dung, Phó Vụ trưởng Vụ Công chức, Viên chức (Bộ Nội vụ), cho biết, giai đoạn 2016-2025, các bộ, ngành và địa phương đã tích cực cử cán bộ, công chức tham gia các chương trình đào tạo về lý luận chính trị, quản lý nhà nước, quốc phòng - an ninh, tin học, ngoại ngữ… nhằm đáp ứng tiêu chuẩn trước khi bổ nhiệm ngạch, chức vụ lãnh đạo, quản lý. Trung bình hằng năm, gần 90% cán bộ, công chức được cập nhật kiến thức pháp luật; hơn 85% được bồi dưỡng đạo đức công vụ; gần 80% được bồi dưỡng kỹ năng thực thi công vụ.

Tính trên toàn quốc, hiện có gần 90% công chức cấp xã có trình độ chuyên môn phù hợp vị trí đảm nhiệm. Hằng năm, khoảng 72% cán bộ, công chức cấp xã được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, đạo đức công vụ. Gần 100% người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã (cũ) được bồi dưỡng nâng cao kỹ năng, phương pháp hoạt động.

Bà Nguyễn Xuân Dung, Phó Vụ trưởng vụ Công chức - Viên chức, báo cáo về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2016-2025

Về dự thảo Đề án giai đoạn 2026-2030, bà Nguyễn Xuân Dung cho biết: Tính đến tháng 9/2025, cả nước có 136.261 cán bộ, công chức đang công tác tại 3.321 xã, phường, đặc khu. Trong số 114.834 công chức chuyên môn nghiệp vụ cấp xã, có 6.182 người có trình độ không phù hợp vị trí việc làm (chiếm 5,38%). Có 51% cán bộ, công chức cấp xã có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên; hơn 70% được bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước. Tuy nhiên, sự chênh lệch về trình độ vẫn còn lớn giữa các vùng đô thị, đồng bằng và miền núi.

Dự thảo Đề án cũng chỉ ra nhiều tồn tại: khối lượng công việc lớn, áp lực cao, tình trạng thừa, thiếu biên chế cục bộ; chất lượng chuyên môn và bố trí nhân sự chưa đồng đều, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đất đai, xây dựng, môi trường, kế toán, tài chính, giao thông, y tế, giáo dục. Chế độ tiền lương và đãi ngộ chưa đủ thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhiều địa phương còn gặp khó khăn do thiếu văn bản hướng dẫn thống nhất, hệ thống pháp luật còn chồng chéo.

Về mục tiêu chung, dự thảo đề án xác định tăng cường đào tạo, bồi dưỡng để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực quản trị cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời bù đắp thiếu hụt chuyên môn, kỹ năng theo vị trí việc làm, xây dựng đội ngũ chuyên nghiệp, có phẩm chất, đủ năng lực phục vụ người dân và quản trị địa phương hiện đại.

Về mục tiêu cụ thể, dự thảo Đề án xác định sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế về lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, trong đó có cán bộ, công chức cấp xã; xây dựng hệ thống chính sách khuyến khích cán bộ, công chức cấp xã tự học tập, tự nghiên cứu để không ngừng nâng cao trình độ và năng lực thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao.

Các đại biểu tham gia ý kiến tại hội nghị

Rà soát lại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã để sắp xếp, bố trí đúng vị trí việc làm phù hợp; tổ chức lại, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức. Chậm nhất, đến hết năm 2027, 100% cán bộ, công chức cấp xã không có chuyên môn phù hợp với vị trí việc làm mới được đào tạo lại chuyên môn phù hợp, đáp ứng quy hoạch phát triển nguồn nhân lực của cơ quan, đơn vị.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, bảo đảm 100% cán bộ, công chức cấp xã được bối dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ mới, cập nhật các kiến thức, kỹ năng liên quan đến vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; 100% cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn quy định sau khi bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý. Đến năm 2030 bảo đảm 100% cán bộ, công chức cấp xã được đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về chuyên môn, nghiệp vụ. Đến năm 2035 bảo đảm xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao một số lĩnh vực như: Công nghệ thông tin, chuyển đổi số, quản lý đất đai, xây dựng, môi trường, kế toán, tài chính, giao thông, y tế, giáo dục.

Các đại biểu tham gia ý kiến tại hội

Tầm nhìn đến năm 2040, hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã sẽ được phân quyền hoàn toàn cho địa phương, thực hiện theo kế hoạch và nhu cầu. Mục tiêu là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, kiến tạo và phục vụ.

Tại hội nghị, ban tổ chức nhận được nhiều tham luận của đại biểu về nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã trong giai đoạn mới. Nhiều ý kiến đề xuất chương trình đào tạo cần gắn với nhu cầu thực tiễn của từng địa phương; các lớp bồi dưỡng nên giảm thời lượng lý thuyết và tăng thời gian thực tế - kể cả thực tế ở nước ngoài.

Trương Đăng