Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Hoàn thiện thể chế quản lý lao động, việc làm trong bối cảnh chuyển đổi số

Ngày đăng: 22/11/2026   21:52
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Tóm tắt: Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và sự phát triển của các nền tảng công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc thị trường lao động, phương thức tổ chức sản xuất, quan hệ lao động và cách thức quản lý nhà nước về lao động, việc làm. Bên cạnh những cơ hội mở rộng việc làm, nâng cao năng suất và tăng tính linh hoạt của thị trường lao động, quá trình này cũng đặt ra nhiều vấn đề mới về xác định quan hệ lao động, bảo đảm quyền lợi của người lao động, an sinh xã hội, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quản trị thị trường lao động dựa trên dữ liệu. Tại Việt Nam, cùng với Bộ luật Lao động năm 2019, Luật Việc làm năm 2025 và Luật BHXH năm 2024, việc Quốc hội thông qua các luật sửa đổi, bổ sung tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về lao động, việc làm, an toàn, vệ sinh lao động (ATVLĐ) và bảo hiểm xã hội (BHXH).

Bài viết phân tích tác động của chuyển đổi số, đánh giá thực trạng thể chế và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, thúc đẩy thị trường lao động hiện đại, linh hoạt và bền vững.

Từ khóa: Thể chế quản lý; lao động; việc làm; chuyển đổi số; thị trường lao động; quản lý nhà nước.

Abstract: Digital transformation, artificial intelligence (AI), automation and the growth of digital platforms are profoundly reshaping labor markets, production arrangements, employment relationships and state management of labor and employment. Alongside opportunities to expand jobs, improve productivity and increase flexibility, these developments raise challenges concerning the classification of employment relationships, workers’ rights, social security, personal data protection and data-driven labor market governance. In Vietnam, alongside the 2019 Labor Code, the 2025 Employment Law and the 2024 Law on Social Insurance, the laws adopted at the second session of the 16th National Assembly further amend the legal framework governing labor, employment, occupational safety and health, and social insurance. This article examines the impacts of digital transformation, assesses the current institutional framework and proposes measures to improve state management, protect the legitimate rights and interests of relevant parties, and promote a modern, flexible and sustainable labor market.

Keywords: Institutional framework; labor; employment; digital transformation; labor market; state management.

1. Đặt vấn đề

Lao động và việc làm luôn giữ vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Việc làm không chỉ tạo ra thu nhập, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động mà còn là yếu tố phản ánh chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, mức độ phát triển của nguồn nhân lực và hiệu quả quản trị quốc gia. Vì vậy, hoàn thiện thể chế quản lý lao động, việc làm luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm sự vận hành ổn định của thị trường lao động, hài hòa lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.

Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, tự động hóa và các nền tảng số đã tạo ra những biến đổi căn bản trong lĩnh vực lao động, việc làm. Các phương thức làm việc truyền thống từng bước được bổ sung bởi những mô hình mới như làm việc từ xa, làm việc theo dự án, lao động tự do trên nền tảng số, cung cấp dịch vụ trực tuyến và quản trị nhân sự bằng thuật toán. Ranh giới giữa nơi làm việc, thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi ngày càng có những thay đổi. Quá trình tuyển dụng, phân công công việc, giám sát, đánh giá năng suất và trả công cũng đang được hỗ trợ ngày càng nhiều bởi các hệ thống công nghệ.

Những thay đổi này đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật lao động. Nếu trước đây, thể chế quản lý lao động chủ yếu được thiết kế trên cơ sở quan hệ lao động tương đối ổn định, có địa điểm làm việc, người sử dụng lao động và người lao động được xác định rõ ràng, thì trong môi trường số, các chủ thể tham gia thị trường lao động có thể được kết nối thông qua nền tảng công nghệ, hoạt động theo phương thức linh hoạt, không thường xuyên và không nhất thiết hình thành quan hệ lao động theo cách thức truyền thống.

Theo Trần Thị Huyền Trang, chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức tổ chức công việc mà còn làm xuất hiện nhiều hình thức việc làm phi truyền thống, đặt ra yêu cầu điều chỉnh hoạt động quản lý nhà nước để thích ứng với những yêu cầu mới về bảo vệ quyền lợi người lao động và thúc đẩy sự linh hoạt của thị trường lao động (Trần Thị Huyền Trang, 2025, tr.79).

Tại Việt Nam, quá trình hoàn thiện thể chế quản lý lao động, việc làm đã đạt được những bước tiến quan trọng. Bộ luật Lao động năm 2019 ghi nhận nhiều nội dung tiến bộ về hợp đồng lao động, quan hệ lao động, đối thoại tại nơi làm việc và tổ chức đại diện người lao động. Luật Việc làm năm 2025 (số 74/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, tạo cơ sở pháp lý cho chính sách hỗ trợ tạo việc làm, đăng ký lao động, phát triển kỹ năng nghề, hệ thống thông tin thị trường lao động, dịch vụ việc làm và bảo hiểm thất nghiệp. Đáng chú ý, ngày 21/11/2026, Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động và Luật Việc làm; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ATVSLĐ; và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH. Các sửa đổi này tập trung tháo gỡ vướng mắc về tổ chức, thẩm quyền quản lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường bảo vệ người lao động và hoàn thiện cơ chế quản lý quỹ BHXH (TTXVN, 2026).

Mặc dù vậy, sự phát triển nhanh chóng của các mô hình việc làm mới đang đặt ra những vấn đề mà hệ thống pháp luật hiện hành cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh. Đặc biệt, việc nhận diện quan hệ lao động trên nền tảng số, mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm soát hoạt động quản lý bằng thuật toán và xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường lao động thống nhất vẫn là những vấn đề cần được quan tâm.

Do đó, hoàn thiện thể chế quản lý lao động, việc làm trong bối cảnh chuyển đổi số không đơn thuần là bổ sung một số quy định pháp luật để điều chỉnh các phương thức làm việc mới, mà còn đòi hỏi đổi mới toàn diện tư duy quản trị, phương thức tổ chức thực hiện và năng lực quản lý nhà nước. Đây là điều kiện quan trọng để phát triển thị trường lao động hiện đại, bảo đảm việc làm bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.


Ứng dụng công nghệ số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đang làm thay đổi phương thức tổ chức lao động, quản lý nhân sự và đặt ra yêu cầu mới đối với việc bảo vệ quyền lợi người lao động. Ảnh minh họa.


2. Tác động của chuyển đổi số đối với quản lý lao động, việc làm

2.1. Thay đổi cấu trúc thị trường lao động và phương thức tổ chức việc làm

Một trong những tác động rõ nét nhất của chuyển đổi số là làm thay đổi cơ cấu ngành nghề, vị trí việc làm và phương thức tổ chức lao động. Sự phát triển của AI và tự động hóa cho phép máy móc, phần mềm và hệ thống thông minh thực hiện ngày càng nhiều công việc trước đây do con người đảm nhiệm. Một số công việc có tính chất lặp lại, quy trình đơn giản có thể bị thu hẹp, trong khi nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu, an ninh mạng, thương mại điện tử và dịch vụ số ngày càng được chú trọng.

Quá trình này vừa tạo ra cơ hội việc làm mới, vừa làm gia tăng nguy cơ mất việc làm hoặc phải chuyển đổi nghề nghiệp đối với một bộ phận người lao động. Những người có trình độ chuyên môn, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng thường có nhiều cơ hội tiếp cận các vị trí việc làm mới. Ngược lại, lao động phổ thông, lao động lớn tuổi hoặc người thiếu điều kiện tiếp cận công nghệ có thể gặp khó khăn khi tham gia thị trường lao động đang chuyển đổi.

Bên cạnh đó, các nền tảng số đã làm xuất hiện phương thức kết nối cung - cầu lao động nhanh chóng, linh hoạt hơn. Người lao động có thể nhận việc, cung cấp dịch vụ, hoàn thành nhiệm vụ và nhận thu nhập thông qua các ứng dụng công nghệ mà không cần trực tiếp đến địa điểm làm việc cố định. Các mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng như vận tải, giao hàng, thương mại điện tử và cung cấp dịch vụ trực tuyến đã mở rộng cơ hội tạo việc làm, nhất là đối với nhóm lao động có nhu cầu làm việc linh hoạt.

Tuy nhiên, tính linh hoạt của các mô hình này cũng đặt ra vấn đề về địa vị pháp lý của người lao động, trách nhiệm của đơn vị vận hành nền tảng và cơ chế bảo đảm quyền lợi khi phát sinh tranh chấp. Trong một số trường hợp, người lao động được xác định là đối tác cung cấp dịch vụ hoặc người làm việc độc lập, mặc dù hoạt động thực tế có thể chịu sự kiểm soát đáng kể của nền tảng thông qua việc phân công nhiệm vụ, thiết lập giá dịch vụ, đánh giá hiệu suất và quyết định khả năng tiếp tục tham gia hệ thống.

Điều này cho thấy, thể chế quản lý lao động không thể chỉ dựa vào tên gọi hợp đồng hoặc cách thức phân loại do các bên tự xác định, mà cần quan tâm đến bản chất của quan hệ làm việc, mức độ phụ thuộc kinh tế, quyền kiểm soát và trách nhiệm thực tế của các chủ thể.

2.2. Biến đổi quan hệ lao động và phát sinh những vấn đề pháp lý mới

Chuyển đổi số đang làm thay đổi cách thức hình thành, duy trì và chấm dứt quan hệ lao động. Nếu trong mô hình truyền thống, người sử dụng lao động trực tiếp tổ chức, điều hành và giám sát công việc, thì trong môi trường số, nhiều hoạt động này được thực hiện thông qua phần mềm quản lý, nền tảng trực tuyến và thuật toán.

Thuật toán có thể được sử dụng để tuyển chọn hồ sơ, phân công nhiệm vụ, xác định mức độ hoàn thành công việc, đánh giá hiệu suất, xếp hạng người lao động và đưa ra quyết định liên quan đến thu nhập. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả quản trị nhân sự. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế kiểm soát, các quyết định tự động có thể tạo ra sự thiếu minh bạch, khó giải trình và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.

Một vấn đề khác là sự phát triển của hình thức làm việc từ xa. Người lao động có thể thực hiện công việc ở bất kỳ địa điểm nào có kết nối internet, trong khi hoạt động trao đổi, giao việc, báo cáo và đánh giá được tiến hành thông qua các nền tảng số. Điều này đặt ra yêu cầu mới về xác định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, trách nhiệm bảo đảm ATVSLĐ và bảo vệ thông tin cá nhân.

Đáng chú ý, việc sử dụng các thiết bị giám sát, phần mềm theo dõi hoạt động và hệ thống đánh giá hiệu suất có thể làm mờ ranh giới giữa quyền quản lý của người sử dụng lao động và quyền riêng tư của người lao động. Trong khi đó, việc thiếu các quy định cụ thể về quyền ngắt kết nối sau thời giờ làm việc có thể dẫn đến tình trạng người lao động thường xuyên phải tiếp nhận yêu cầu công việc ngoài giờ, ảnh hưởng đến sức khỏe và cân bằng cuộc sống.

Theo Trần Thị Huyền Trang, việc thiếu vắng quy định cụ thể về quyền ngắt kết nối khiến người lao động có thể bị yêu cầu làm việc ngoài giờ mà không có giới hạn rõ ràng giữa thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi (Trần Thị Huyền Trang, 2025, tr.81).

Như vậy, chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức tổ chức lao động mà còn đặt ra yêu cầu phải xác lập lại giới hạn pháp lý đối với quyền quản lý, điều hành của người sử dụng lao động, bảo đảm nguyên tắc tôn trọng quyền con người, quyền riêng tư và quyền được làm việc trong điều kiện an toàn.

2.3. Gia tăng yêu cầu về kỹ năng nghề và năng lực thích ứng của người lao động

Trong nền kinh tế số, kỹ năng nghề không chỉ được xác định bởi trình độ chuyên môn hoặc kinh nghiệm thực tiễn, mà ngày càng gắn với khả năng sử dụng công nghệ, khai thác thông tin, phân tích dữ liệu, giải quyết vấn đề và thích ứng với môi trường làm việc thay đổi.

Sự phát triển của công nghệ tạo ra khoảng cách giữa yêu cầu của doanh nghiệp và năng lực hiện có của người lao động. Một số ngành nghề đòi hỏi người lao động phải thường xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng mới; trong khi nhiều lao động chưa có điều kiện tham gia đào tạo lại hoặc tiếp cận các chương trình nâng cao kỹ năng số.

Vấn đề này đặt ra yêu cầu đổi mới chính sách phát triển nguồn nhân lực, trong đó Nhà nước cần giữ vai trò định hướng, điều tiết và hỗ trợ; doanh nghiệp cần tăng cường trách nhiệm đào tạo, bồi dưỡng người lao động; các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải chủ động cập nhật chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tế của thị trường.

Đồng thời, chính sách việc làm cần chuyển mạnh từ hỗ trợ giải quyết việc làm theo nghĩa truyền thống sang hỗ trợ người lao động duy trì khả năng có việc làm trong suốt quá trình làm việc. Đào tạo lại, đào tạo nâng cao kỹ năng và hỗ trợ chuyển đổi nghề cần được coi là những công cụ quan trọng của chính sách thị trường lao động chủ động.

3. Thực trạng thể chế quản lý lao động, việc làm ở Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số

3.1. Những kết quả đạt được trong hoàn thiện hệ thống pháp luật

Trong thời gian qua, Việt Nam đã từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động, việc làm theo hướng tiếp cận các tiêu chuẩn lao động quốc tế, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hiến pháp năm 2013 xác lập nền tảng pháp lý về quyền làm việc, quyền lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc của công dân. Trên cơ sở đó, Bộ luật Lao động năm 2019 đã có những đổi mới quan trọng trong điều chỉnh quan hệ lao động, hợp đồng lao động, tiền lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, đối thoại và thương lượng tập thể.

Đáng chú ý, Bộ luật Lao động năm 2019 đã ghi nhận hình thức giao kết hợp đồng lao động thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu. Khoản 1 Điều 14 quy định: “Hợp đồng lao động được giao kết thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử có giá trị như hợp đồng lao động bằng văn bản” (Quốc hội, 2019, Điều 14).

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong giao kết và quản lý hợp đồng lao động, góp phần giảm chi phí hành chính và phù hợp với xu hướng số hóa hoạt động quản trị doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Bộ luật Lao động năm 2019 đã mở rộng phạm vi điều chỉnh, ghi nhận quyền thành lập, gia nhập tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp theo quy định của pháp luật, tạo điều kiện thúc đẩy đối thoại xã hội và thương lượng tập thể. Những quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao tính đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động và xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định.

Đối với Bộ luật Lao động sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 21/11/2026, bên cạnh việc bổ sung ngày 27/7 (Ngày Tổ quốc tri ân - Ngày Thương binh, liệt sĩ) và ngày 24/11 (Ngày Văn hóa Việt Nam) là ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương, Bộ luật đã chuyển hoạt động cho thuê lại lao động từ cơ chế cấp giấy phép sang ký quỹ và thông báo hoạt động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; quy định trách nhiệm của bên thuê lại lao động trong giám sát việc thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp cho thuê lại lao động và yêu cầu trả đủ tiền lương khi doanh nghiệp vi phạm. Một số quy định về thương lượng tập thể, Hội đồng tiền lương quốc gia, quản lý lao động, đình công và xử lý đình công không đúng trình tự, thủ tục cũng được sửa đổi, bổ sung.

Một dấu mốc quan trọng khác là việc Quốc hội thông qua Luật Việc làm năm 2025. Luật gồm 8 chương, 55 điều, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế Luật Việc làm năm 2013. Luật điều chỉnh các nội dung về chính sách hỗ trợ tạo việc làm, đăng ký lao động, hệ thống thông tin thị trường lao động, phát triển kỹ năng nghề, dịch vụ việc làm, bảo hiểm thất nghiệp và quản lý nhà nước về việc làm.

Đặc biệt, Luật Việc làm năm 2025 đã thể chế hóa những yêu cầu về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung quy định về đăng ký lao động, làm cơ sở xây dựng cơ sở dữ liệu về người lao động bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”, có sự kết nối, cập nhật và chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác (Trợ giúp pháp lý Việt Nam, 2025).

Luật cũng định hướng xây dựng hệ thống thông tin thị trường lao động tập trung, thống nhất, đa tầng, đa lĩnh vực; phát triển sàn giao dịch việc làm quốc gia và khuyến khích phát triển kỹ năng nghề, tạo việc làm trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh.

Đối với Luật Việc làm sửa đổi mới được Quốc hội thông qua ngày 21/11/2026, đã bổ sung quy định về kinh doanh dịch vụ việc làm theo phương thức thương mại điện tử, theo đó hoạt động này phải do doanh nghiệp dịch vụ việc làm thực hiện và tuân thủ pháp luật về thương mại điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Doanh nghiệp thực hiện thông báo hoạt động, chấm dứt hoạt động với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh quản lý nhà nước về việc làm.

Cùng với đó, Luật BHXH năm 2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, đã mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc, bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội và điều chỉnh điều kiện hưởng lương hưu. Tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH đã được thông qua, tập trung bổ sung nguyên tắc đầu tư Quỹ BHXH, hoàn thiện quy định về quyền của người thụ hưởng, trách nhiệm giải quyết chế độ và một số vấn đề về thủ tục, chi trả, chậm đóng, trốn đóng. Luật sửa đổi lần này chưa mở rộng đối tượng tham gia BHXH và bảo hiểm hưu trí bổ sung; việc đánh giá chính sách đối với người làm việc trên nền tảng số được giao tiếp tục nghiên cứu để phục vụ sửa đổi toàn diện Luật trong thời gian tới (TTXVN, 2026).

Luật ATVSLĐ năm 2015, được sửa đổi, bổ sung tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, và Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng năm 2020 (được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 22/2026/QH16 ngày 24/8/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027) cũng là những cấu phần quan trọng của hệ thống pháp luật điều chỉnh các lĩnh vực liên quan. Luật sửa đổi về ATVSLĐ hướng tới tăng cường quyền thông tin, khai báo của người lao động khi xảy ra tai nạn; nghiêm cấm hành vi đe dọa, cản trở việc khai báo, cung cấp thông tin và xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; đồng thời đổi mới quản lý hoạt động huấn luyện theo cơ chế thông báo và hậu kiểm.

Có thể thấy, hệ thống pháp luật hiện hành tiếp tục được hoàn thiện để quản lý lao động, việc làm, bảo vệ quyền lợi người lao động và phát triển thị trường lao động. Các luật được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI tạo thêm cơ sở pháp lý để cải cách thủ tục hành chính, phân định rõ trách nhiệm quản lý, tăng cường bảo vệ người lao động và nâng cao hiệu quả quản lý quỹ BHXH. Tuy nhiên, khả năng thích ứng của hệ thống pháp luật trước những thay đổi nhanh chóng của công nghệ và mô hình việc làm mới vẫn cần tiếp tục được đánh giá, hoàn thiện.

3.2. Những hạn chế, bất cập trong thể chế quản lý lao động, việc làm

Thứ nhất, pháp luật chưa theo kịp sự đa dạng của các hình thức việc làm mới.

Một trong những khó khăn lớn hiện nay là xác định bản chất pháp lý của quan hệ làm việc trên nền tảng số. Trong nhiều trường hợp, người lao động thực hiện công việc theo sự phân công, đánh giá và kiểm soát của nền tảng nhưng lại được xác định là đối tác độc lập hoặc người cung cấp dịch vụ.

Việc phân loại này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận các chế độ bảo vệ về hợp đồng lao động, tiền lương, thời giờ làm việc, BHXH, bảo hiểm thất nghiệp và quyền thương lượng tập thể.

Theo nghiên cứu của Trần Thị Huyền Trang, tính đến quý III/2024, Việt Nam ước tính có khoảng 33 triệu người làm việc trong khu vực phi chính thức, chiếm 63,9% tổng số lao động có việc làm (Tổng cục Thống kê, 2024, dẫn theo Trần Thị Huyền Trang, 2025, tr.81).

Thứ hai, chính sách an sinh xã hội chưa đáp ứng đầy đủ tính linh hoạt của thị trường lao động số.

Các chính sách BHXH, bảo hiểm thất nghiệp hiện nay chủ yếu được thiết kế dựa trên cơ sở xác định đối tượng tham gia, mức đóng và trách nhiệm đóng của các chủ thể theo quy định pháp luật. Trong khi đó, lao động nền tảng, lao động tự do và người làm việc theo dự án thường có thu nhập không ổn định, thời gian làm việc không liên tục và có thể đồng thời tham gia nhiều nền tảng khác nhau.

Điều này đặt ra khó khăn trong việc xác định chủ thể có trách nhiệm đóng, phương thức tính mức đóng, thời gian tham gia và điều kiện thụ hưởng các chế độ an sinh.

Mặc dù Luật Việc làm năm 2025 đã tạo cơ sở pháp lý mới để phát triển chính sách việc làm và bảo hiểm thất nghiệp, nhưng việc mở rộng bao phủ đối với các nhóm lao động có đặc điểm việc làm khác biệt vẫn cần được nghiên cứu theo hướng linh hoạt, phù hợp với khả năng đóng góp và điều kiện thực tế.

Thứ ba, quy định về quản lý lao động bằng công nghệ và bảo vệ dữ liệu cá nhân còn cần được cụ thể hóa.

Việc doanh nghiệp sử dụng AI, thuật toán và các hệ thống giám sát để quản lý nhân sự đang đặt ra yêu cầu mới về minh bạch thông tin, trách nhiệm giải trình và giới hạn quyền quản lý.

Nếu không có quy định rõ ràng, người lao động có thể không biết những dữ liệu nào đang được thu thập, sử dụng vào mục đích gì, được lưu trữ trong thời gian bao lâu và ai có quyền tiếp cận. Việc đánh giá hiệu suất tự động cũng có thể dẫn đến những quyết định thiếu công bằng nếu thuật toán có sai lệch hoặc không xem xét đầy đủ hoàn cảnh cụ thể.

Bên cạnh đó, các quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi cần được nghiên cứu để thích ứng với môi trường làm việc từ xa, đặc biệt là việc bảo đảm quyền được ngắt kết nối sau thời giờ làm việc.

Thứ tư, cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin thị trường lao động chưa thực sự đồng bộ.

Hiện nay, dữ liệu người lao động và thông tin thị trường lao động còn được thu thập, quản lý tại nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau. Điều này dẫn đến tình trạng phân tán thông tin, khó khăn trong chia sẻ, tổng hợp, phân tích và dự báo cung - cầu lao động.

Việc thiếu một hệ thống dữ liệu tích hợp khiến cơ quan quản lý nhà nước gặp khó khăn trong nhận diện chính xác biến động việc làm, đánh giá nhu cầu nhân lực theo ngành nghề, vùng lãnh thổ và xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.

Ngoài ra, hệ thống trung tâm dịch vụ việc làm tại một số địa phương còn hạn chế về hạ tầng công nghệ, nhân lực chuyên môn và khả năng kết nối với doanh nghiệp. Hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm vẫn còn những nội dung được thực hiện theo phương thức truyền thống, chưa khai thác đầy đủ lợi thế của nền tảng số.

Thứ năm, năng lực thực thi và phối hợp quản lý nhà nước còn những điểm nghẽn.

Chuyển đổi số đòi hỏi đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước không chỉ có kiến thức pháp luật mà còn phải có năng lực phân tích dữ liệu, dự báo thị trường, ứng dụng công nghệ và đánh giá tác động chính sách.

Tuy nhiên, trình độ và khả năng ứng dụng công nghệ giữa các cơ quan, địa phương còn có sự chênh lệch. Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý về lao động, việc làm, BHXH, giáo dục nghề nghiệp và thống kê cũng cần tiếp tục được hoàn thiện.

Những hạn chế trên cho thấy, quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực lao động, việc làm không thể chỉ tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ mà phải đồng thời đổi mới thể chế, tổ chức bộ máy, cơ chế phối hợp và năng lực thực thi.

4. Giải pháp hoàn thiện thể chế quản lý lao động, việc làm trong bối cảnh chuyển đổi số

4.1. Hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, bảo đảm khả năng thích ứng với các mô hình việc làm mới

Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng, quyết định hiệu quả quản lý nhà nước về lao động, việc làm trong bối cảnh chuyển đổi số.

Trước hết, cần tiếp tục rà soát, đánh giá tính thống nhất và khả năng tương thích giữa Bộ luật Lao động năm 2019, Luật Việc làm năm 2025, Luật BHXH năm 2024, Luật Công đoàn năm 2024, Luật ATVSLĐ năm 2015 và các luật sửa đổi, bổ sung được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Trọng tâm là bảo đảm các quy định mới được triển khai đồng bộ, thống nhất với văn bản hướng dẫn thi hành; kịp thời nhận diện những vấn đề chưa được điều chỉnh đầy đủ, nhất là đối với lao động nền tảng, lao động tự do và các hình thức làm việc linh hoạt.

Đặc biệt, cần nghiên cứu xây dựng cơ chế pháp lý riêng hoặc bổ sung các quy định phù hợp để điều chỉnh lao động nền tảng, lao động tự do và các hình thức làm việc linh hoạt. Việc xác định quan hệ lao động cần căn cứ vào bản chất hoạt động, mức độ phụ thuộc, quyền kiểm soát và trách nhiệm thực tế giữa các chủ thể, thay vì chỉ dựa vào tên gọi hợp đồng.

Đối với hoạt động của các nền tảng số, cần nghiên cứu xác định rõ trách nhiệm của đơn vị vận hành nền tảng trong cung cấp thông tin, bảo đảm minh bạch điều kiện làm việc, thanh toán thu nhập, xử lý khiếu nại và bảo vệ quyền lợi người lao động. Đồng thời, cần có cơ chế phù hợp để người lao động được tiếp cận thông tin về điều kiện tham gia, phương thức tính thu nhập, tiêu chí đánh giá và các trường hợp bị hạn chế hoặc chấm dứt quyền tiếp cận nền tảng.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện quy định về hợp đồng lao động điện tử, bảo đảm giá trị pháp lý, tính xác thực, khả năng lưu trữ, tra cứu và sử dụng làm chứng cứ khi phát sinh tranh chấp. Việc số hóa hợp đồng không chỉ nhằm thay thế văn bản giấy mà còn phải bảo đảm người lao động thực sự hiểu và có khả năng tiếp cận các điều khoản đã giao kết.

Một yêu cầu quan trọng khác là nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi trong môi trường số, đặc biệt đối với lao động làm việc từ xa. Cần xem xét quy định về quyền ngắt kết nối, trách nhiệm của người sử dụng lao động và những trường hợp ngoại lệ cần thiết, bảo đảm tính khả thi trong thực tiễn.

4.2. Phát triển hệ thống dữ liệu và hạ tầng số phục vụ quản trị thị trường lao động

Chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về lao động, việc làm phải được thực hiện trên nền tảng dữ liệu thống nhất, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.

Trước hết, cần đẩy nhanh việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động theo định hướng của Luật Việc làm. Cơ sở dữ liệu cần bảo đảm thông tin về người lao động, tình trạng việc làm, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề, quá trình tham gia BHXH, bảo hiểm thất nghiệp và nhu cầu tìm kiếm việc làm được cập nhật, quản lý thống nhất.

Việc kết nối cơ sở dữ liệu lao động với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, BHXH, giáo dục nghề nghiệp, thuế và các cơ sở dữ liệu có liên quan cần được triển khai trên cơ sở xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đồng thời, phải bảo đảm nguyên tắc phân quyền truy cập, bảo mật thông tin và sử dụng dữ liệu đúng mục đích.

Cùng với đó, cần phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động theo hướng tích hợp, cho phép cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và người lao động tiếp cận thông tin phù hợp với chức năng, nhu cầu.

Hệ thống này cần có khả năng tổng hợp dữ liệu tuyển dụng, nhu cầu nhân lực, mức lương, ngành nghề, trình độ kỹ năng và xu hướng dịch chuyển lao động. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý có thể chủ động dự báo những ngành nghề có nguy cơ thiếu hụt nhân lực, những lĩnh vực có khả năng thu hẹp việc làm và nhu cầu đào tạo lại theo từng giai đoạn.

Kinh nghiệm quốc tế được đề cập trong nghiên cứu của Trần Thị Huyền Trang cho thấy Hàn Quốc đã phát triển các nền tảng hỗ trợ việc làm, hướng nghiệp và kết nối phúc lợi trên cơ sở dữ liệu số; trong khi Estonia xây dựng nền tảng X-Road để kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan công và tư (Trần Thị Huyền Trang, 2025, tr.82-83).

Việt Nam có thể nghiên cứu, vận dụng những kinh nghiệm này phù hợp với điều kiện hạ tầng, trình độ phát triển và đặc điểm quản trị trong nước. Đặc biệt, cần đẩy mạnh ứng dụng AI và phân tích dữ liệu lớn trong dự báo cung - cầu lao động, tư vấn nghề nghiệp và hỗ trợ kết nối việc làm.

4.3. Đổi mới chính sách việc làm và an sinh xã hội theo hướng bao trùm, linh hoạt

Một trong những mục tiêu quan trọng của hoàn thiện thể chế quản lý lao động, việc làm là bảo đảm mọi người lao động có cơ hội tiếp cận việc làm bền vững và các chính sách an sinh phù hợp, không phụ thuộc hoàn toàn vào hình thức tổ chức việc làm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, cần tiếp tục nghiên cứu cơ chế mở rộng diện bao phủ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động phi chính thức, lao động tự do và lao động nền tảng. Luật sửa đổi, bổ sung Luật BHXH được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ hai chưa mở rộng đối tượng tham gia; do đó, việc nghiên cứu chính sách đối với lao động trên nền tảng số cần được thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ về đặc điểm quan hệ làm việc, thu nhập, phương thức đóng, trách nhiệm của các chủ thể và khả năng bảo đảm cân đối quỹ. Việc mở rộng cần có lộ trình, đánh giá tác động và phương án tổ chức thực hiện khả thi.

Đối với lao động nền tảng, cần nghiên cứu các phương thức đóng bảo hiểm linh hoạt, phù hợp với đặc điểm thu nhập không ổn định và việc làm không liên tục. Có thể xem xét cơ chế phân bổ trách nhiệm đóng giữa người lao động, đơn vị vận hành nền tảng và các nguồn hỗ trợ phù hợp của Nhà nước trên cơ sở quy định pháp luật.

Bảo hiểm thất nghiệp cũng cần tiếp tục được phát triển theo hướng không chỉ thực hiện chức năng hỗ trợ thu nhập khi người lao động mất việc làm mà còn trở thành công cụ quản trị thị trường lao động chủ động. Chính sách cần chú trọng hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm, đào tạo lại, nâng cao kỹ năng nghề và chuyển đổi việc làm.

Đối với những người lao động bị ảnh hưởng bởi tự động hóa và AI, cần xây dựng các chương trình hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo điều kiện để người lao động tiếp cận những ngành nghề mới. Đặc biệt, cần quan tâm nhóm lao động lớn tuổi, lao động nông thôn, lao động di cư, người khuyết tật và người có trình độ kỹ năng thấp.

4.4. Hoàn thiện cơ chế bảo vệ người lao động trong môi trường làm việc số

Chuyển đổi số không thể chỉ được đánh giá bằng mức độ ứng dụng công nghệ hoặc năng suất lao động mà còn phải được xem xét trên phương diện bảo đảm quyền con người và quyền của người lao động.

Trước hết, cần cụ thể hóa các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quan hệ lao động. Người sử dụng lao động cần xác định rõ mục đích, phạm vi và thời hạn thu thập, lưu trữ, sử dụng dữ liệu của người lao động; không thu thập những thông tin không cần thiết hoặc sử dụng dữ liệu vượt quá mục đích quản lý đã xác định.

Đối với các hệ thống quản lý nhân sự bằng AI và thuật toán, cần nghiên cứu thiết lập cơ chế minh bạch, giải trình và kiểm soát. Người lao động cần được thông tin về những tiêu chí cơ bản được sử dụng trong đánh giá hiệu suất, phân công nhiệm vụ và xác định thu nhập. Những quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động cần có cơ chế xem xét lại khi phát sinh khiếu nại hoặc tranh chấp.

Đồng thời, cần nghiên cứu hoàn thiện các quy định về quyền ngắt kết nối, nhất là đối với người lao động làm việc từ xa. Việc này phải xác định rõ phạm vi áp dụng, trách nhiệm của người sử dụng lao động, quyền và nghĩa vụ của các bên, các trường hợp ngoại lệ và cơ chế xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, cần bảo đảm ATVSLĐ trong môi trường làm việc số. Các vấn đề như tư thế làm việc, thời gian sử dụng thiết bị điện tử, áp lực công việc, sức khỏe tâm thần và nguy cơ cô lập xã hội đối với người làm việc từ xa cần được quan tâm trong quá trình xây dựng chính sách.

Một nội dung không thể thiếu là phát huy vai trò của tổ chức công đoàn và các tổ chức đại diện người lao động. Cần tăng cường năng lực ứng dụng công nghệ, phương thức tập hợp, đại diện và hỗ trợ người lao động trong các mô hình việc làm phân tán, linh hoạt. Đồng thời, nghiên cứu mở rộng cơ chế đối thoại và thương lượng phù hợp với đặc điểm của lao động nền tảng, bảo đảm người lao động có tiếng nói trong những vấn đề liên quan trực tiếp đến điều kiện làm việc và thu nhập.

4.5. Gắn hoàn thiện thể chế với phát triển kỹ năng số và đào tạo lại nguồn nhân lực

Trong nền kinh tế số, năng lực cạnh tranh của thị trường lao động phụ thuộc ngày càng lớn vào chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thích ứng với tiến bộ công nghệ. Vì vậy, hoàn thiện thể chế quản lý việc làm cần gắn chặt với đổi mới chính sách phát triển kỹ năng nghề.

Trước hết, cần đổi mới chương trình đào tạo nghề theo hướng cập nhật thường xuyên các kỹ năng mới, tăng cường kỹ năng số, kỹ năng sử dụng AI, phân tích dữ liệu, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại.

Cần xây dựng cơ chế liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong xác định nhu cầu đào tạo, xây dựng chương trình và đánh giá kết quả đào tạo. Doanh nghiệp cần được khuyến khích tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo, đồng thời tăng cường trách nhiệm đào tạo lại, bồi dưỡng và nâng cao kỹ năng cho người lao động trong quá trình chuyển đổi công nghệ.

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ phù hợp đối với người lao động có nguy cơ mất việc do tự động hóa, người lao động cần chuyển đổi nghề và các nhóm yếu thế. Việc đào tạo cần gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế, tránh tình trạng đào tạo không phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp hoặc không tạo ra cơ hội việc làm sau đào tạo.

Đồng thời, cần thúc đẩy học tập suốt đời, phát triển các hình thức đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp và công nhận kỹ năng nghề dựa trên năng lực thực tế. Việc đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề cần từng bước gắn với tiêu chuẩn quốc gia, khu vực và quốc tế.

Đặc biệt, cần quan tâm thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm lao động, giữa khu vực thành thị và nông thôn, giữa lao động có trình độ cao và lao động phổ thông. Nếu không có chính sách hỗ trợ phù hợp, chuyển đổi số có thể làm gia tăng bất bình đẳng trong tiếp cận cơ hội việc làm.

4.6. Đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi pháp luật

Hoàn thiện thể chế chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với đổi mới phương thức tổ chức thực hiện và nâng cao năng lực của cơ quan quản lý nhà nước.

Trước hết, cần chuyển mạnh từ phương thức quản lý hành chính, thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, ứng dụng công nghệ số và phân tích dự báo. Cơ quan quản lý nhà nước cần chủ động khai thác dữ liệu để nhận diện biến động thị trường, phát hiện nguy cơ mất cân đối cung - cầu lao động và kịp thời đề xuất giải pháp điều chỉnh chính sách.

Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về lao động, việc làm. Việc phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan trung ương và chính quyền địa phương phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực, hạ tầng công nghệ và năng lực thực thi. Đối với chính quyền địa phương, cần nâng cao khả năng tổ chức thực hiện chính sách việc làm phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội và cơ cấu lao động trên địa bàn.

Hệ thống trung tâm dịch vụ việc làm cần được hiện đại hóa theo hướng kết nối liên vùng, liên thông dữ liệu và cung cấp dịch vụ trực tuyến. Các trung tâm không chỉ thực hiện tư vấn, giới thiệu việc làm mà còn cần trở thành đầu mối cung cấp thông tin thị trường, tư vấn hướng nghiệp, hỗ trợ đào tạo lại và kết nối người lao động với doanh nghiệp.

Một nội dung quan trọng khác là đổi mới hoạt động thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực hiện pháp luật lao động. Cần tăng cường ứng dụng công nghệ trong phát hiện dấu hiệu vi phạm, giám sát việc thực hiện nghĩa vụ về tiền lương, BHXH, bảo hiểm thất nghiệp và ATVSLĐ. Việc chuyển từ cấp phép sang cơ chế ký quỹ, thông báo hoạt động trong lĩnh vực cho thuê lại lao động và từ cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sang thông báo hoạt động huấn luyện ATVSLĐ đòi hỏi cơ quan quản lý phải nâng cao năng lực hậu kiểm, kiểm soát chất lượng và xử lý nghiêm vi phạm. Đồng thời, cần duy trì kiểm tra trực tiếp đối với lĩnh vực đặc thù, phức tạp, nhất là điều tra tai nạn lao động và xử lý vi phạm về ATVSLĐ.

Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về lao động, việc làm cần được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên về pháp luật, kinh tế lao động, phân tích dữ liệu, công nghệ số và kỹ năng dự báo. Đây là điều kiện quan trọng để chuyển đổi số thực chất, tránh tình trạng đầu tư công nghệ nhưng năng lực khai thác và tổ chức thực hiện chưa đáp ứng yêu cầu.

Ngoài ra, cần tăng cường hợp tác công - tư trong cung cấp dịch vụ việc làm, đào tạo nghề và kết nối thị trường lao động. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng, ban hành tiêu chuẩn và giám sát; khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội và hiệp hội nghề nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật.

Cuối cùng, cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước về lao động, việc làm theo hướng chú trọng chất lượng việc làm, tỷ lệ lao động được đào tạo, mức độ bao phủ an sinh xã hội, hiệu quả kết nối cung - cầu và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Đây phải là căn cứ quan trọng để đánh giá kết quả thực thi chính sách thay vì chỉ dựa vào số lượng văn bản được ban hành hoặc mức độ hoàn thành thủ tục hành chính.

5. Kết luận

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với cấu trúc thị trường lao động, phương thức tổ chức việc làm và quan hệ giữa người lao động với người sử dụng lao động. Những biến đổi này mở ra cơ hội nâng cao năng suất, mở rộng việc làm và phát triển các mô hình kinh doanh mới, đồng thời đặt ra nhiều thách thức về quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người lao động và bảo đảm an sinh xã hội.

Ở Việt Nam, bên cạnh Bộ luật Lao động năm 2019, Luật Việc làm năm 2025 và Luật BHXH năm 2024, việc Quốc hội thông qua các luật sửa đổi, bổ sung về lao động, việc làm, ATVSLĐ và BHXH tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI đã tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý. Tuy nhiên, các vấn đề mới do kinh tế số đặt ra, đặc biệt là bảo vệ lao động nền tảng và mở rộng an sinh xã hội, vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện.

Hoàn thiện thể chế quản lý lao động, việc làm trong bối cảnh chuyển đổi số cần được thực hiện đồng bộ trên các phương diện: tổ chức thi hành hiệu quả các quy định mới được Quốc hội thông qua; tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quan hệ lao động và các hình thức việc làm mới; phát triển cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin thị trường lao động; nghiên cứu chính sách việc làm và an sinh xã hội phù hợp với lao động phi chính thức, lao động nền tảng; bảo vệ quyền riêng tư, dữ liệu cá nhân và quyền lợi của người lao động; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đổi mới phương thức quản lý nhà nước. Đây chính là cơ sở để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát huy lợi thế của nền kinh tế số và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

-------------------------------

Tài liệu tham khảo:

1. Quốc hội (2013). Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.

2. Quốc hội (2015). Luật ATVSLĐ số 84/2015/QH13 ngày 25/6/2015.

3. Quốc hội (2019). Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019.

4. Quốc hội (2020). Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng số 69/2020/QH14 ngày 13/11/2020.

5. Quốc hội (2024). Luật BHXH số 41/2024/QH15 ngày 29/6/2024.

6. Quốc hội (2025). Luật Việc làm số 74/2025/QH15.

7. Thủ tướng Chính phủ (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

8. Trần Thị Huyền Trang (2025). Hoàn thiện pháp luật về quan hệ lao động trong bối cảnh chuyển đổi số. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 356, tháng 9/2025, tr.79-83. DOI: https://doi.org/10.59394/qlnn.356.2025.1295.

9. Nguyễn Mạnh Khương. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước về việc làm ở nước ta hiện nay, https://dantri.com.vn/lao-dong-viec-lam/hoan-thien-the-che-quan-ly-nha-nuoc-ve-viec-lam-o-viet-nam-20250531091005548.htm, ngày 31/05/2025.

10. Trợ giúp pháp lý Việt Nam (2025). Luật Việc làm năm 2025: Đột phá trong hoàn thiện thể chế và phát triển thị trường lao động, ngày 17/7/2025.

11. Việt Đức (2026). “Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Chính thức bổ sung 2 ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương”, Chính sách và cuộc sống - Thông tấn xã Việt Nam, ngày 21/11/2026. https://chinhsachcuocsong.vnanet.vn/ky-hop-thu-2-quoc-hoi-khoa-xvi-chinh-thuc-bo-sung-2-ngay-nghi-le-tet-huong-nguyen-luong/102395.html.

ThS Bùi Đức Tùng, Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động - Bộ Nội vụ