Lan tỏa tinh thần cải cách hành chính, chuyển đổi số từ những mô hình sáng tạo ở cơ sở tại thành phố Hà Nội

Tại xã Phúc Thọ, UBND xã đã tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu về Cải cách hành chính, Chuyển đổi số trên địa bàn xã năm 2025”, thời gian kéo dài đến hết ngày 30/11/2025. Cuộc thi hướng đến mục tiêu phổ biến, quán triệt, tuyên truyền và nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức về ý nghĩa, nội dung các nghị quyết, kế hoạch về CCHC, CĐS của Trung ương, Thành phố và của địa phương, gắn với mục tiêu xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả, hiện đại, phục vụ Nhân dân. Cuộc thi đã tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân về vai trò, ý nghĩa của CCHC, CĐS; khuyến khích tinh thần học tập, tìm hiểu, chủ động tiếp cận các mô hình, sáng kiến nhằm xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch.

Nội dung cuộc thi được xây dựng công phu, bám sát các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ và Thành phố Hà Nội về CCHC, CĐS, phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số. Các câu hỏi đề cập tới những vấn đề thiết thực như: mục tiêu, nhiệm vụ chương trình tổng thể CCHC nhà nước; yêu cầu, lộ trình CĐS trong hoạt động của chính quyền địa phương; quyền và nghĩa vụ của công dân trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến; cách thức thực hiện các thủ tục trên cổng dịch vụ công; trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương hành chính của đội ngũ cán bộ, công chức. Qua đó, các khái niệm vốn trừu tượng được chuyển tải thành những nội dung gần gũi, dễ hiểu, dễ áp dụng.

Về hình thức tổ chức, xã Phúc Thọ lựa chọn thi trực tuyến với bộ câu hỏi trắc nghiệm trên cổng thông tin điện tử của xã. Người dự thi có thể tham gia ở bất cứ đâu, vào thời điểm phù hợp, chỉ cần có thiết bị kết nối Internet. Điều này giúp mở rộng đối tượng tham gia, tạo điều kiện để cả cán bộ, công chức, đoàn viên, hội viên và người dân đều có thể thử sức, tìm hiểu kiến thức. Chính việc tham gia cuộc thi cũng góp phần rèn luyện kỹ năng sử dụng thiết bị số, làm quen với môi trường trực tuyến, gián tiếp thúc đẩy thói quen tra cứu, khai thác dịch vụ công trên môi trường mạng.

Đáng chú ý, cuộc thi được tổ chức trong bối cảnh địa phương vừa  triển khai mô hình chính quyền 2 cấp, đồng thời khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, vận hành các hệ thống thông tin, phần mềm dùng chung của Thành phố. Việc kết hợp triển khai các nhiệm vụ CCHC, CĐS với tuyên truyền thông qua cuộc thi đã tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, giúp cán bộ và Nhân dân hiểu rõ hơn vì sao phải đổi mới phương thức quản lý, vì sao phải chuyển từ nộp hồ sơ trực tiếp sang hồ sơ trực tuyến, vì sao cần sử dụng chữ ký số, tài khoản định danh điện tử… Qua đó, cuộc thi không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tuyên truyền mà còn hỗ trợ trực tiếp cho quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn ở cơ sở.

UBND xã Phú Xuyên tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu về cải cách hành chính, chuyển đổi số gắn với phát triển văn hóa, du lịch, thương mại, làng nghề”. Ảnh minh họa: hanoi.gov.vn

Nếu như Phúc Thọ ưu tiên phát huy lợi thế của không gian số, thì xã Phú Xuyên lại tạo dấu ấn bằng cách gắn tuyên truyền CCHC, CĐS với hoạt động văn hóa - giáo dục tại địa phương. Trong khuôn khổ Lễ hội vinh danh làng nghề và Tuần văn hóa, du lịch, thương mại làng nghề năm 2025, UBND xã đã tổ chức Cuộc thi “Tìm hiểu về cải cách hành chính, chuyển đổi số gắn với phát triển văn hóa, du lịch, thương mại, làng nghề” với sự tham gia của học sinh các trường trung học cơ sở trên địa bàn.

Cuộc thi được thiết kế thành nhiều phần thi sinh động, kết hợp giữa kiến thức và kỹ năng, giữa hình thức hỏi - đáp với tiểu phẩm, hùng biện, hoạt cảnh. Ở phần kiến thức, thí sinh trả lời câu hỏi về chủ trương, chính sách CCHC, CĐS của Đảng và Nhà nước; quy định về cải cách thủ tục hành chính; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quảng bá làng nghề, phát triển du lịch; trách nhiệm của công dân trong thực hiện CĐS. Ở phần thể hiện năng khiếu, các đội thi xây dựng những câu chuyện gắn với đời sống, với hình ảnh làng nghề truyền thống đang từng bước chuyển mình thông qua thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số.

Cách tiếp cận này giúp CCHC, CĐS không còn là nội dung khô cứng, mà trở thành chủ đề hấp dẫn đối với thanh thiếu niên và cộng đồng. Thông qua sự sáng tạo của học sinh, hình ảnh người cán bộ một cửa tận tụy, thân thiện; hình ảnh người dân tra cứu, nộp hồ sơ trực tuyến; hình ảnh sản phẩm làng nghề được giới thiệu trên môi trường số… được khắc họa sinh động. Mỗi em học sinh sau cuộc thi hiểu hơn về vai trò của CCHC, CĐS đối với gia đình, nhà trường và địa phương; từ đó có thể chia sẻ, vận động người thân tích cực sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tuân thủ kỷ luật, kỷ cương hành chính, đồng hành cùng chính quyền trong quá trình đổi mới.

Việc lồng ghép nội dung CCHC, CĐS vào lễ hội làng nghề còn mang ý nghĩa gắn công tác cải cách với nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội tại chỗ. Đối với Phú Xuyên, CĐS không chỉ diễn ra trong trụ sở UBND xã, mà còn liên quan trực tiếp đến việc xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm làng nghề, mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, phát triển du lịch cộng đồng. Qua đó, người dân nhận thức rõ hơn lợi ích cụ thể của CĐS, không chỉ ở góc độ tiết kiệm thời gian, chi phí khi giải quyết thủ tục hành chính, mà còn ở khả năng tạo thêm cơ hội việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống.

Nhìn từ hai mô hình Phúc Thọ và Phú Xuyên có thể thấy, các địa phương của Hà Nội đang tìm kiếm và triển khai nhiều hướng đi linh hoạt trong tuyên truyền về CCHC, CĐS. Một bên chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, thi trực tuyến; bên kia phát huy thế mạnh văn hóa, giáo dục, tổ chức sân khấu hóa, hoạt động cộng đồng. Dù khác nhau về hình thức, cả hai đều hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức, tạo đồng thuận xã hội, tăng cường sự tham gia của người dân đối với công cuộc cải cách.

Hà Nội đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng CCHC: xây dựng và vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp; tổ chức thực hiện một số thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính; mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; đẩy mạnh sử dụng chữ ký số, định danh điện tử; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính. Các chương trình, đề án, kế hoạch của Thành phố đều nhấn mạnh yêu cầu lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, phục vụ. Trong bối cảnh đó, các mô hình tuyên truyền ở cấp xã, phường có ý nghĩa như cầu nối giữa chính sách với thực tiễn đời sống. Khi cán bộ, Nhân dân hiểu rõ nội dung, mục tiêu, lợi ích của CCHC, CĐS, họ sẽ chủ động hơn trong việc thay đổi thói quen, tiếp cận dịch vụ công số, hợp tác với chính quyền trong giải quyết công việc. Điều này giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả triển khai CCHC, đóng góp trực tiếp vào việc cải thiện các chỉ số đánh giá của Thành phố như PAR INDEX, SIPAS, PAPI, DTI.

Từ kinh nghiệm của Phúc Thọ và Phú Xuyên, có thể gợi mở một số kiến nghị đối với Sở Nội vụ Hà Nội trong vai trò cơ quan thường trực cải cách hành chính của thành phố, trong thời gian tới: Thứ nhất, cần tăng cường vai trò định hướng, hướng dẫn chung đối với các mô hình tuyên truyền CCHC, CĐS ở cơ sở. Sở Nội vụ có thể nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí cơ bản cho các cuộc thi, diễn đàn, mô hình câu lạc bộ liên quan đến CCHC, CĐS tại xã, phường, thị trấn; khuyến khích mỗi đơn vị lựa chọn hình thức phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời bảo đảm nội dung bám sát chủ trương, chính sách của Trung ương và Thành phố.

Thứ hai, cần có cơ chế phát hiện, biểu dương, nhân rộng các mô hình hiệu quả. Những cách làm sáng tạo như thi trực tuyến gắn với bồi dưỡng kỹ năng số cho người dân, hay sân khấu hóa gắn CCHC, CĐS với văn hóa, giáo dục, làng nghề cần được giới thiệu tại các hội nghị chuyên đề, hội nghị tổng kết CCHC hằng năm; khuyến khích các địa phương học tập, điều chỉnh, vận dụng phù hợp. Sở Nội vụ có thể phối hợp với các cơ quan thông tin, báo chí tổ chức chuyên trang, chuyên mục giới thiệu mô hình, điển hình tiên tiến trong CCHC, CĐS của các xã, phường, tạo sức lan tỏa rộng rãi.

Thứ ba, có thể nghiên cứu lồng ghép các tiêu chí về công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia CCHC, CĐS vào hệ thống chỉ số đánh giá CCHC của các quận, huyện, xã, phường. Khi đó, việc tổ chức các cuộc thi, mô hình tuyên truyền sẽ không chỉ là hoạt động phong trào theo từng đợt, mà trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và kết quả xếp hạng CCHC của mỗi địa phương.

Thứ tư, cần chú trọng liên kết các hoạt động tuyên truyền với các nền tảng số, tiện ích số dùng chung của Thành phố. Thông qua các cuộc thi, mô hình truyền thông, cán bộ và Nhân dân cần được hướng dẫn trực tiếp cách sử dụng cổng dịch vụ công, ứng dụng di động, định danh điện tử, các hệ thống thông tin cần thiết cho việc giải quyết thủ tục hành chính. Như vậy, tuyên truyền sẽ gắn liền với thực hành, giúp người dân không chỉ hiểu mà còn biết cách sử dụng các công cụ số trong đời sống hằng ngày.

Hai mô hình tuyên truyền CCHC, CĐS tại Phúc Thọ và Phú Xuyên tuy mới ở quy mô xã, phường, nhưng đã góp phần làm rõ một thông điệp quan trọng: CCHC và CĐS chỉ thực sự thành công khi xuất phát từ sự đồng thuận và tham gia tích cực của người dân. Khi mỗi cán bộ, công chức, mỗi đoàn viên, học sinh, mỗi gia đình đều ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình đối với công cuộc cải cách, nền hành chính của Thủ đô sẽ có thêm nền tảng vững chắc để phát triển theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ tốt hơn nhu cầu chính đáng của người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn mới./.

Nhật Vy