Tạo đột phá đưa du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới

Đổi mới tư duy, tạo động lực tăng trưởng từ du lịch

Chương trình hành động của Chính phủ đặt mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ về tư duy và phương thức phát triển du lịch theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, tính bền vững và giá trị gia tăng. Du lịch không chỉ được xác định là ngành kinh tế dịch vụ tổng hợp mà còn là động lực tăng trưởng, gắn với phát triển văn hóa, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo các chỉ tiêu đề ra, đến năm 2030, du lịch Việt Nam phấn đấu đón từ 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD, đóng góp trực tiếp từ 10-12% GDP. Việt Nam hướng tới mục tiêu nằm trong nhóm 1-3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về quy mô và tốc độ tăng trưởng du lịch; tạo gần 2,3 triệu việc làm trực tiếp và khoảng 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng đổi mới nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo; hoàn thiện thể chế, chính sách; phát triển hạ tầng và các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao; đa dạng hóa thị trường, sản phẩm; nâng cao hiệu quả quảng bá, xúc tiến; phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới phương thức quản trị du lịch.

Một trong những yêu cầu xuyên suốt là chuyển từ mô hình phát triển chủ yếu dựa vào số lượng, khai thác tài nguyên đơn thuần sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm lồng ghép mục tiêu, nhiệm vụ phát triển du lịch vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và chương trình phát triển ngành, lĩnh vực; đồng thời đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.

Cùng với đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, chính sách được xác định là khâu quan trọng để tạo đột phá và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội. Chính phủ đặt ra nhiệm vụ xây dựng dự án Luật Du lịch sửa đổi, Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm thu hút đầu tư vào những dự án du lịch chất lượng cao, có sức lan tỏa, đồng thời tạo điều kiện phát triển các mô hình kinh doanh mới, kinh tế đêm và các tổ hợp du lịch, văn hóa, thể thao, giải trí.

Nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh

Phát triển hạ tầng đồng bộ, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao là một trong những giải pháp quan trọng được Chính phủ nhấn mạnh. Các nguồn lực hợp pháp sẽ được bố trí, lồng ghép và huy động để đầu tư hạ tầng kết nối các trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia, vùng di sản, cửa ngõ quốc tế và địa bàn có tiềm năng lớn. Hạ tầng giao thông, cảng hàng không, cảng tàu du lịch, đường sắt, đường thủy cùng các công trình phục vụ trực tiếp trải nghiệm của du khách được định hướng phát triển theo hướng đồng bộ, văn minh, an toàn và thân thiện.

Song song với phát triển hạ tầng, Chương trình chú trọng đa dạng hóa sản phẩm du lịch theo hướng đặc sắc, chất lượng cao và gia tăng giá trị. Các sản phẩm du lịch văn hóa gắn với công nghiệp văn hóa, điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn, kinh tế di sản và kinh tế đêm được quan tâm phát triển. Du lịch nghỉ dưỡng biển, đảo, du lịch đường thủy, du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe, du lịch hội nghị, hội thảo, sự kiện, du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp, nông thôn cũng được định hướng khai thác gắn với lợi thế từng vùng, miền.

Đặc biệt, công tác quảng bá, xúc tiến du lịch được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, có trọng tâm, trọng điểm và dài hạn. Chính phủ đặt ra nhiệm vụ xây dựng Chương trình xúc tiến du lịch quốc gia giai đoạn 2026-2035, tăng cường kết nối quảng bá du lịch với ngoại giao văn hóa, ẩm thực, điện ảnh, thể thao và các sự kiện quốc tế lớn. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu nội dung gốc du lịch quốc gia đa ngôn ngữ, ứng dụng nền tảng số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo sẽ góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông, quảng bá hình ảnh đất nước và quản trị danh tiếng điểm đến.

Phát triển nguồn nhân lực cũng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng và sức cạnh tranh của ngành du lịch. Chương trình hướng tới nâng cao chất lượng đào tạo, chuẩn hóa kỹ năng nghề, tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch toàn cầu. Đồng thời, phát huy vai trò của các hiệp hội nghề nghiệp, cộng đồng dân cư trong nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh và phát triển các sản phẩm du lịch đặc sắc.

Cùng với đó, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là những định hướng quan trọng trong quá trình hiện đại hóa ngành du lịch. Chính phủ định hướng phát triển nền tảng số dùng chung, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, các mô hình du lịch thông minh; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ thực tế ảo nhằm tối ưu hóa trải nghiệm của du khách. Việc tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, hạn chế rác thải nhựa, bảo vệ cảnh quan và môi trường, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cũng được chú trọng, hướng tới xây dựng điểm đến an toàn, xanh, thông minh và bền vững.

Để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả, Chương trình hành động yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định rõ nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm và tiến độ thực hiện; tăng cường phối hợp liên ngành, liên vùng, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả. Đây là cơ sở quan trọng để chuyển hóa các định hướng chiến lược thành nhiệm vụ cụ thể, tạo chuyển biến thực chất trong phát triển du lịch Việt Nam.

Bộ Nội vụ triển khai nhiệm vụ theo chức năng, lĩnh vực quản lý

Cụ thể hóa Chương trình hành động của Chính phủ, Bộ Nội vụ đã ban hành Kế hoạch số 11632/KH-BNV ngày 13/10/2026 để thực hiện Nghị quyết số 263/NQ-CP, tập trung vào các nhiệm vụ thuộc chức năng, nhiệm vụ và phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.

Kế hoạch yêu cầu các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ tổ chức quán triệt, tuyên truyền các nghị quyết và Kế hoạch thực hiện; chủ động rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách thuộc lĩnh vực quản lý có liên quan đến phát triển du lịch. Việc triển khai phải gắn với công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả và trách nhiệm của người đứng đầu.

Trong lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực, Vụ Công chức - Viên chức được giao tham mưu phối hợp xây dựng chính sách đãi ngộ nhằm thu hút chuyên gia, nhân sự chất lượng cao đến làm việc tại các trung tâm, địa bàn trọng điểm du lịch. Cục Việc làm tham gia thực hiện nhiệm vụ cập nhật, ban hành Tiêu chuẩn kỹ năng nghề du lịch quốc gia; thành lập Hội đồng kỹ năng nghề du lịch quốc gia trên cơ sở không phát sinh bộ máy, biên chế; đồng thời lồng ghép hỗ trợ đào tạo kỹ năng du lịch cộng đồng cho lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số trong các Chương trình mục tiêu quốc gia.

Bên cạnh đó, Vụ Tổ chức phi chính phủ có trách nhiệm tham mưu phối hợp phát huy vai trò của các hiệp hội du lịch, hiệp hội nghề nghiệp và tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong phát triển du lịch. Trung tâm Công nghệ thông tin, Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động, Báo Dân trí được giao tăng cường tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần quảng bá văn hóa, hình ảnh đất nước và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Việc triển khai Kế hoạch của Bộ Nội vụ góp phần cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị trong phát triển nguồn nhân lực, phát huy vai trò của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và nâng cao hiệu quả thông tin, tuyên truyền. Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển du lịch Việt Nam theo hướng chất lượng, chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững trong kỷ nguyên mới./.

Minh Hưng