Ảnh minh họa: https://baotuyenquang.com.vn/
Một bước cụ thể hóa mô hình chính quyền địa phương 02 cấp
Quyết định số 39/2026/QĐ-UBND được ban hành trên nền tảng pháp lý đồng bộ và cập nhật, phản ánh quá trình hoàn thiện thể chế về tổ chức bộ máy và cán bộ, công chức, viên chức thời gian gần đây. Văn bản căn cứ vào Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, Luật Cán bộ, công chức số 80/2025/QH15, Luật Viên chức số 58/2010/QH12 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 52/2019/QH14), cùng hệ thống nghị định chuyên ngành về vị trí việc làm, tuyển dụng, sử dụng, quản lý và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ.
Đáng chú ý trong số đó là các nghị định mới được Chính phủ ban hành, như Nghị định số 170/2025/NĐ-CP (được bổ sung bởi Nghị định số 331/2025/NĐ-CP) về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức; Nghị định số 171/2025/NĐ-CP về đào tạo, bồi dưỡng công chức; Nghị định số 173/2025/NĐ-CP về hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức; Nghị định số 361/2025/NĐ-CP về vị trí việc làm công chức; và Nghị định số 181/2026/NĐ-CP về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đây đều là những văn bản thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ về tổ chức bộ máy, công vụ và công chức, viên chức, tạo thành “khung” chung mà cấp tỉnh có trách nhiệm cụ thể hóa, phân cấp phù hợp với điều kiện địa phương.
Việc ban hành Quyết định số 39/2026/QĐ-UBND đồng thời bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 38/2023/QĐ-UBND ngày 29/12/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh và bãi bỏ nội dung số thứ tự 41 mục III Phụ lục II ban hành kèm theo Quyết định số 764/QĐ-UBND ngày 29/9/2025. Sự thay thế này cho thấy nỗ lực rà soát, sắp xếp lại hệ thống phân cấp sau quá trình tổ chức lại đơn vị hành chính, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và hệ thống pháp luật hiện hành.
Nguyên tắc phân cấp: trao quyền chủ động gắn với kiểm soát chặt chẽ
Quyết định xác lập năm nguyên tắc xuyên suốt cho hoạt động phân cấp. Trước hết là bảo đảm sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, đúng quy định của pháp luật và nguyên tắc tập trung dân chủ, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị. Đây là yêu cầu nền tảng, bảo đảm việc phân quyền không tách rời sự lãnh đạo thống nhất và trách nhiệm giải trình.
Nguyên tắc thứ hai nhấn mạnh sự quản lý tập trung, thống nhất của Ủy ban nhân dân tỉnh, đồng thời tạo sự chủ động cho cơ quan, tổ chức, đơn vị trong quản lý tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, số lượng người làm việc, hợp đồng lao động và đội ngũ, gắn với việc tăng cường thanh tra, kiểm tra. Tinh thần "phân quyền đi đôi với kiểm soát" tiếp tục được thể hiện ở nguyên tắc thứ ba về tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan được phân cấp.
Hai nguyên tắc còn lại hướng tới bảo đảm sự đồng bộ trong quản lý về tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, số lượng người làm việc, hợp đồng lao động; đồng thời phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của các chủ thể trong tuyển dụng, quản lý, sử dụng, quy hoạch, bổ nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chế độ, chính sách. Như vậy, phân cấp ở đây không đơn thuần là “giao việc” mà là phân định rành mạch trách nhiệm theo từng nhóm chủ thể, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống thẩm quyền.
Vai trò trung tâm của Sở Nội vụ: thẩm định, cho ý kiến và phê duyệt bồi dưỡng theo vị trí việc làm
Trong cấu trúc phân cấp của Quyết định, Sở Nội vụ giữ vị trí then chốt với hai lớp vai trò rõ rệt: vừa là cơ quan được phân cấp trực tiếp quyết định một số nội dung, vừa là đầu mối tham mưu, thẩm định cho Ủy ban nhân dân tỉnh.
Ở lớp thứ nhất, Điều 3 của Quyết định phân cấp cho Sở Nội vụ thẩm quyền quyết định phê duyệt danh sách cán bộ, công chức, viên chức bồi dưỡng kiến thức theo yêu cầu vị trí việc làm; bồi dưỡng kiến thức lãnh đạo, quản lý cấp sở và tương đương; bồi dưỡng kiến thức lãnh đạo, quản lý cấp phòng và tương đương. Đây là nội dung gắn trực tiếp với yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ theo vị trí việc làm, một định hướng cốt lõi trong cải cách công vụ hiện nay. Việc giao Sở Nội vụ quyết định phê duyệt danh sách bồi dưỡng giúp công tác đào tạo, bồi dưỡng bám sát khung năng lực, mô tả công việc của từng vị trí, đồng thời bảo đảm tính thống nhất trong toàn tỉnh.
Cũng tại Điều 3, Sở Nội vụ được phân cấp cho ý kiến đối với trường hợp tiếp nhận vào làm công chức để bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo thuộc thẩm quyền bổ nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và Ủy ban nhân dân cấp xã, theo quy định tại điểm b khoản 5 Điều 14 Nghị định số 170/2025/NĐ-CP (được bổ sung bởi Nghị định số 331/2025/NĐ-CP). Ngoài ra, Sở Nội vụ thực hiện thông báo nghỉ hưu đối với người quản lý doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và doanh nghiệp có phần vốn nhà nước. Vai trò “cho ý kiến” này được thiết kế như một bước kiểm soát chuyên môn trước khi cơ quan có thẩm quyền ra quyết định bổ nhiệm, bảo đảm việc tiếp nhận, bố trí nhân sự lãnh đạo đúng tiêu chuẩn, điều kiện.
Ở lớp thứ hai, được quy định tại Điều 10 về tổ chức thực hiện, Sở Nội vụ là cơ quan thẩm định, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định các nội dung về quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức theo danh mục chức danh phân cấp quản lý quy định tại mục II, mục III, mục IV Phụ lục 1 ban hành kèm theo Quy định số 05-QĐ/ĐU ngày 04/12/2025 của Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh. Đồng thời, Sở Nội vụ hướng dẫn việc tổ chức thực hiện Quyết định; kiến nghị cơ quan, tổ chức, đơn vị bãi bỏ các văn bản ban hành không đúng thẩm quyền hoặc trái quy định của Nhà nước về quản lý tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, số lượng người làm việc, hợp đồng lao động và đội ngũ.
Điểm đáng lưu ý là cơ chế “qua Sở Nội vụ thẩm định” được thiết lập như một “van” kiểm soát thống nhất. Theo Điều 10, các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và Ủy ban nhân dân cấp xã khi trình cấp có thẩm quyền quyết định những nội dung liên quan về quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức đều phải thông qua Sở Nội vụ thẩm định; đồng thời báo cáo kết quả thực hiện các nội dung phân cấp với Ủy ban nhân dân tỉnh (qua Sở Nội vụ). Tương tự, doanh nghiệp nhà nước thuộc tỉnh khi trình các nội dung về đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều động, luân chuyển, miễn nhiệm, kỷ luật, nghỉ hưu đối với người quản lý doanh nghiệp cũng phải trình Ủy ban nhân dân tỉnh qua Sở Nội vụ thẩm định. Cơ chế này vừa bảo đảm tính chủ động của cơ sở, vừa khẳng định vai trò kiểm soát chuyên môn của Sở Nội vụ, hạn chế rủi ro sai sót về thẩm quyền và quy trình.
Phân định rõ thẩm quyền theo từng nhóm chủ thể
Một điểm nổi bật của Quyết định là việc phân cấp được thiết kế theo từng nhóm chủ thể, với ranh giới thẩm quyền tương đối cụ thể.
Đối với cơ quan quản lý nhà nước thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, Điều 4 phân cấp nhiều nội dung quan trọng: quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ quan; phê duyệt, điều chỉnh bản mô tả công việc, khung năng lực của từng vị trí việc làm sau khi Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt danh mục; phê duyệt vị trí việc làm, cơ cấu viên chức; giao và điều chỉnh số lượng người làm việc, hợp đồng lao động cho các đơn vị trực thuộc (trừ các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư). Cơ quan quản lý nhà nước cũng được tổ chức tuyển dụng viên chức, xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp theo phạm vi được giao, phê duyệt quy hoạch, quyết định bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, biệt phái và cử công chức, viên chức đi đào tạo, bồi dưỡng theo kế hoạch đã được phê duyệt.
Đối với Ủy ban nhân dân cấp xã, Điều 5 phân cấp các nội dung tương ứng về phê duyệt vị trí việc làm, tổ chức tuyển dụng viên chức, xét thăng hạng, quy hoạch và bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo, quản lý thuộc thẩm quyền, cũng theo danh mục chức danh tại Quy định số 05-QĐ/ĐU. Đáng chú ý, việc tiếp nhận vào làm công chức để bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo ở cả cấp tỉnh và cấp xã đều phải thực hiện sau khi có ý kiến của Sở Nội vụ, một lần nữa khẳng định vai trò kiểm soát chuyên môn xuyên suốt của cơ quan nội vụ.
Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, Quyết định phân nhóm rất rõ. Điều 6 dành cho đơn vị do ngân sách bảo đảm chi thường xuyên và đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên; Điều 7 dành cho đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ quan quản lý nhà nước; Điều 8 và Điều 9 dành cho nhóm đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư. Theo đó, mức độ tự chủ tài chính càng cao thì quyền tự quyết về tổ chức bộ máy, bổ nhiệm, điều động, đào tạo, bồi dưỡng càng lớn; ngược lại, các đơn vị tự chủ thấp hơn vẫn phải có ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp trong một số nội dung như bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp hạng III trở xuống hay bổ nhiệm cấp trưởng, phó phòng. Cách phân cấp gắn với mức độ tự chủ tài chính là một định hướng hợp lý, vừa khuyến khích đơn vị sự nghiệp nâng cao tính tự chủ, vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ đối với khu vực còn phụ thuộc ngân sách.
Quản lý người quản lý doanh nghiệp nhà nước thuộc tỉnh
Quyết định cũng bao quát nhóm đối tượng là người quản lý doanh nghiệp có phần vốn nhà nước thuộc tỉnh, bao gồm doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% và doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ không quá 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết. Theo Điều 10, doanh nghiệp nhà nước thuộc tỉnh thực hiện công tác quản lý đối với người quản lý doanh nghiệp theo quy định của pháp luật và quy định phân cấp của Ủy ban nhân dân tỉnh; đồng thời trình Ủy ban nhân dân tỉnh (qua Sở Nội vụ thẩm định) các nội dung về đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều động, luân chuyển, chấp thuận từ chức, miễn nhiệm, kỷ luật, nghỉ hưu đối với Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, thành viên Hội đồng thành viên, Kiểm soát viên cũng như người đại diện phần vốn nhà nước. Việc đưa nhóm đối tượng này vào cùng một khung phân cấp, với Sở Nội vụ là cơ quan thẩm định, góp phần bảo đảm tính thống nhất trong quản lý nhân sự khu vực doanh nghiệp nhà nước của tỉnh.
Cơ quan quản lý nhà nước và đầu mối theo dõi, kiểm tra văn bản
Mặc dù là một văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp tỉnh, Quyết định số 39/2026/QĐ-UBND được vận hành trong khuôn khổ quản lý nhà nước thống nhất của Bộ Nội vụ về tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, công chức, viên chức và đào tạo, bồi dưỡng. Toàn bộ hệ thống nghị định được viện dẫn làm căn cứ, từ vị trí việc làm công chức, tuyển dụng và quản lý công chức đến đào tạo, bồi dưỡng, đều thuộc lĩnh vực mà Bộ Nội vụ tham mưu, theo dõi và hướng dẫn thực hiện trên phạm vi cả nước. Việc cấp tỉnh phân cấp cho Sở Nội vụ quyết định phê duyệt danh sách bồi dưỡng theo yêu cầu về vị trí việc làm chính là sự cụ thể hóa khung chính sách chung này ở địa phương.
Bên cạnh đó, Quyết định xác định rõ cơ chế gửi văn bản đến Bộ Nội vụ và Vụ Pháp chế thuộc Bộ Nội vụ trong phần nơi nhận, cùng với Cục Kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành thuộc Bộ Tư pháp. Đây là cơ chế để các cơ quan trung ương thực hiện chức năng theo dõi, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm nội dung phân cấp của tỉnh phù hợp với pháp luật và các văn bản do trung ương ban hành. Trường hợp các quy định của Đảng hoặc văn bản quy phạm pháp luật được viện dẫn được sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ thì thực hiện theo văn bản mới, bảo đảm Quyết định luôn vận hành đồng bộ với khung pháp lý cấp trên.
Ý nghĩa và yêu cầu đặt ra trong tổ chức thực hiện
Quyết định số 39/2026/QĐ-UBND có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25/5/2026, giao trách nhiệm cụ thể cho Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc Sở Nội vụ, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong tổ chức thực hiện.
Nhìn tổng thể, Quyết định thể hiện rõ tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại. Trong đó, Sở Nội vụ giữ vai trò trung tâm với tư cách cơ quan thẩm định, cho ý kiến và đầu mối tham mưu, đồng thời được phân cấp quyết định những nội dung quan trọng như phê duyệt danh sách cán bộ, công chức, viên chức bồi dưỡng theo yêu cầu của vị trí việc làm. Để Quyết định phát huy hiệu quả trong thực tiễn, đòi hỏi các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai nghiêm túc, đầy đủ; nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tổ chức cán bộ; đồng thời tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong từng nội dung được phân cấp./.
Minh Thu
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
