Bồi dưỡng công chức gắn với yêu cầu vị trí việc làm và chuyển đổi số

Đánh giá chất lượng sau bồi dưỡng là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện chương trình, nâng cao hiệu quả đào tạo và chất lượng đội ngũ công chức.

Đổi mới nội dung, chương trình theo yêu cầu vị trí việc làm

Theo quy định tại Điều 14 Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức, nội dung bồi dưỡng công chức gồm 5 nhóm: lý luận chính trị; kiến thức quốc phòng và an ninh; kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước; kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu vị trí việc làm; kiến thức khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kỹ năng số và công nghệ số.

Việc xác định các nhóm nội dung này hướng đến phát triển năng lực công chức toàn diện, vừa bảo đảm nền tảng chính trị, kiến thức quản lý, vừa nâng cao khả năng thích ứng với yêu cầu thực tiễn. Trong đó, bồi dưỡng theo vị trí việc làm có vai trò quan trọng, giúp công chức cập nhật quy định mới, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng tham mưu và khả năng xử lý công việc.

Theo Điều 15, chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước dành cho công chức lãnh đạo, quản lý được thiết kế theo từng cấp. Chương trình dành cho lãnh đạo, quản lý cấp phòng và tương đương, cấp sở và tương đương, cấp vụ và tương đương có thời gian thực hiện 4 tuần; chương trình dành cho cấp thứ trưởng và tương đương là 2 tuần. Đối với chương trình bồi dưỡng theo yêu cầu vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ, thời gian thực hiện từ tối thiểu 1 tuần đến tối đa 2 tuần.

Quy định thời lượng cụ thể giúp các cơ quan quản lý và cơ sở đào tạo chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí thời gian học tập phù hợp, đồng thời bảo đảm nội dung bồi dưỡng tương ứng với phạm vi trách nhiệm của từng nhóm công chức.

Đáng chú ý, Điều 16 quy định công chức lãnh đạo, quản lý phải hoàn thành chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày quyết định bổ nhiệm có hiệu lực. Đối với chương trình bồi dưỡng theo yêu cầu vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ, công chức tham gia theo yêu cầu của cơ quan quản lý, bảo đảm thời gian tối thiểu 1 tuần, tương đương 40 tiết mỗi năm.

Những quy định này nhấn mạnh trách nhiệm học tập, cập nhật kiến thức thường xuyên của công chức, nhất là sau khi được bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo, quản lý. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để hoạt động bồi dưỡng được triển khai liên tục, gắn với nhu cầu thực tế thay vì chỉ tập trung vào các khóa học theo tiêu chuẩn chức danh.

Cùng với thời lượng, chất lượng chương trình và tài liệu bồi dưỡng được chú trọng. Theo Điều 18, nội dung biên soạn phải phù hợp với vị trí việc làm và yêu cầu thực tiễn trong từng giai đoạn; kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, kiến thức với kinh nghiệm, tăng cường kỹ năng thực hành. Các chương trình có nội dung tương đồng cần được tích hợp, lồng ghép để hạn chế trùng lặp, sử dụng hiệu quả thời gian và nguồn lực.

Đặc biệt, chương trình, tài liệu phải thường xuyên được bổ sung, cập nhật, tăng cường kiến thức mới về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kỹ năng số và công nghệ số. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động đến phương thức quản lý và cung cấp dịch vụ công, công chức cần nâng cao khả năng sử dụng công nghệ, khai thác thông tin, xử lý dữ liệu và thực hiện nhiệm vụ trên môi trường điện tử. Vì vậy, đổi mới nội dung bồi dưỡng là yêu cầu cần thiết để nâng cao chất lượng thực thi công vụ.

Nâng cao chất lượng tổ chức và hiệu quả sau bồi dưỡng

Theo Điều 23, trách nhiệm tổ chức bồi dưỡng được phân công cho các cơ sở phù hợp với chức năng và nhiệm vụ. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức các chương trình bồi dưỡng lý luận chính trị, nhiều chương trình quản lý nhà nước dành cho công chức lãnh đạo, quản lý, chương trình theo yêu cầu vị trí việc làm và các chương trình khác được giao.

Trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức các chương trình lý luận chính trị theo phân công, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước đối với lãnh đạo, quản lý cấp phòng ở cấp xã và các chương trình theo yêu cầu vị trí việc làm. Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng thuộc cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương thực hiện chương trình theo yêu cầu vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ và nhiệm vụ được giao.

Việc phân định trách nhiệm giúp phát huy năng lực của từng cơ sở, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý công chức với đơn vị đào tạo trong xác định nhu cầu, xây dựng kế hoạch và tổ chức các khóa học.

Về phương pháp, Điều 24 yêu cầu hoạt động bồi dưỡng phát huy tính tự giác, chủ động và tư duy sáng tạo của người học; tăng cường trao đổi kiến thức, kinh nghiệm giữa giảng viên với học viên và giữa các học viên, chú trọng xử lý tình huống thực tiễn. Cách tiếp cận này giúp công chức không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn rèn luyện khả năng phân tích, vận dụng quy định và giải quyết công việc. Đối với những nhiệm vụ đòi hỏi kỹ năng tham mưu, phối hợp và xử lý tình huống, việc gắn nội dung học tập với thực tế sẽ góp phần nâng cao khả năng vận dụng kiến thức sau khóa học.

Điều 25 quy định ba hình thức tổ chức bồi dưỡng gồm tập trung, trực tuyến và kết hợp trực tiếp với trực tuyến. Sự đa dạng này tạo điều kiện để cơ quan, đơn vị lựa chọn hình thức phù hợp với nội dung chương trình, điều kiện thực tế và đặc điểm của người học. Trong đó, hình thức trực tuyến và kết hợp có thể hỗ trợ mở rộng khả năng tiếp cận chương trình, tiết kiệm thời gian đi lại, đồng thời tạo thuận lợi cho công chức duy trì công việc thường xuyên.

Việc lựa chọn hình thức tổ chức cần gắn với mục tiêu và yêu cầu của từng khóa học, bảo đảm chất lượng giảng dạy, mức độ tương tác và khả năng vận dụng kiến thức. Hiệu quả bồi dưỡng không chỉ phụ thuộc vào thời lượng hay hình thức tổ chức mà còn nằm ở chất lượng nội dung và phương pháp truyền đạt.

Một nội dung quan trọng khác là đánh giá chất lượng bồi dưỡng. Theo Điều 26, việc đánh giá nhằm cung cấp thông tin về mức độ nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ, công vụ của công chức sau bồi dưỡng, bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và trung thực. Nội dung đánh giá bao gồm chất lượng chương trình, học viên, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, khóa bồi dưỡng và hiệu quả sau bồi dưỡng. Việc đánh giá do cơ quan quản lý, đơn vị sử dụng công chức, cơ sở đào tạo thực hiện hoặc thuê cơ quan đánh giá độc lập.

Đánh giá sau bồi dưỡng có ý nghĩa thiết thực bởi kết quả học tập chỉ là một phần của quá trình nâng cao năng lực. Điều quan trọng hơn là kiến thức, kỹ năng được trang bị có được vận dụng vào công việc hay không, chất lượng tham mưu và giải quyết nhiệm vụ có chuyển biến hay không. Kết quả đánh giá cũng là căn cứ để điều chỉnh chương trình, phương pháp giảng dạy và cách thức tổ chức cho phù hợp với yêu cầu thực tế.

Với quy định tương đối đồng bộ từ xây dựng chương trình, tổ chức bồi dưỡng đến đánh giá hiệu quả, hoạt động bồi dưỡng công chức hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ gắn với vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ. Khi được triển khai thiết thực, chú trọng kỹ năng thực hành và năng lực số, công tác bồi dưỡng sẽ góp phần xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn./.

Minh Long