Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Tiêu chí đánh giá năng lực của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh trong cung ứng dịch vụ hành chính công trên nền tảng số trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp

Ngày đăng: 09/10/2026   15:33
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Tóm tắt: Trong bối cảnh Việt Nam triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của bộ máy nhà nước, việc tổ chức và cung ứng dịch vụ hành chính công đang đứng trước những yêu cầu đổi mới căn bản, đặc biệt ở cấp tỉnh - cấp giữ vai trò trung tâm trong lãnh đạo, quản lý và điều phối hệ thống chính quyền địa phương. Khi không còn cấp huyện thì cấp tỉnh vừa trực tiếp thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn, vừa chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, hiệu quả cung ứng dịch vụ hành chính công trên nền tảng số phục vụ người dân và doanh nghiệp. Bài viết góp phần phân tích, nhận diện những yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh về cung ứng dịch vụ hành chính công trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp ở môi trường số hóa. Qua đó, đề xuất các nhóm tiêu chí đánh giá năng lực theo hướng hệ thống, rõ ràng và có khả năng ứng dụng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả cung ứng dịch vụ hành chính công trên nền tảng số trong bối cảnh hiện nay.

Từ khóa: Cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh; dịch vụ hành chính công; đánh giá năng lực; mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Abstract: As Vietnam implements the two-tier local government model and accelerates digital transformation across the state apparatus, the organization and delivery of public administrative services face fundamental demands for reform, particularly at the provincial level, which plays a central role in leading, managing, and coordinating the local government system. With the elimination of the district-level tier, provincial authorities are responsible both for directly exercising state management functions within their jurisdictions and for ensuring the overall quality and effectiveness of digital public administrative services for citizens and businesses. This situation highlights the need to comprehensively identify the new requirements for provincial-level leaders and managers in delivering public administrative services within a digital environment under the two-tier local government model. On this basis, the article proposes a set of systematic, clearly defined, and applicable criteria for assessing leadership and management competencies, thereby contributing to improving the effectiveness and efficiency of digital public administrative service delivery in the current context.

Keywords: Provincial-level leaders and managers; public administrative services; competency assessment; two-tier local government model.

1. Những yêu cầu đặt ra đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh trong cung ứng dịch vụ hành chính công trên nền tảng số ở Việt Nam trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp

1.1. Yêu cầu về tư duy lãnh đạo và tầm nhìn chính trị, phục vụ lợi ích nhân dân

Yêu cầu này cần được thể hiện ở khả năng xác lập và truyền tải định hướng chiến lược cung ứng dịch vụ hành chính công (DVHCC) số trong phạm vi toàn tỉnh, từ việc triển khai các quyết định, chỉ thị của Trung ương tới tổ chức các chương trình hành động tại địa phương. Trách nhiệm này bao gồm việc lựa chọn ưu tiên các lĩnh vực cung ứng dịch vụ công đủ điều kiện trực tuyến và giám sát việc thực hiện, đảm bảo từng bước liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chuyên môn thuộc tỉnh cũng như điều chỉnh các quy trình nghiệp vụ để phục vụ người dân tốt hơn, đồng thời đảm bảo hệ thống dịch vụ DVHCC số vận hành được xuyên suốt. Các mục tiêu cải cách hành chính như cung cấp dịch vụ công trực tuyến đầy đủ cho các thủ tục đủ điều kiện càng yêu cầu cấp tỉnh phải điều chỉnh chiến lược quản trị phù hợp với nhu cầu thực tiễn tại địa bàn. Bên cạnh đó, yêu cầu về tư duy lãnh đạo và tầm nhìn chính trị còn đòi hỏi tư duy lãnh đạo phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là lấy người dân làm trung tâm, tức là phát triển các chính sách và dịch vụ dựa trên phản hồi của người sử dụng và thiết kế dịch vụ sao cho dễ tiếp cận và thuận tiện. Điều này đồng nghĩa với việc người đứng đầu cấp tỉnh phải chứng minh được khả năng đặt nhu cầu người dân vào trung tâm của quá trình ra quyết định, sử dụng dữ liệu và phản hồi người dân để cải tiến dịch vụ, cũng như tạo ra môi trường thông tin minh bạch, dễ dàng truy cập.

1.2. Yêu cầu về quản trị thể chế, tổ chức bộ máy và phân công, phân cấp

Trong điều kiện cung ứng dịch vụ hành chính công trên nền tảng số, mọi bất cập trong phân công, phân cấp hoặc thiếu rõ ràng về thẩm quyền đều có thể dẫn đến gián đoạn quy trình, kéo dài thời gian giải quyết thủ tục và làm giảm chất lượng phục vụ người dân. Bên cạnh đó, quản trị thể chế trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp còn gắn với yêu cầu tái cấu trúc tổ chức bộ máy và quy trình giải quyết thủ tục hành chính phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số. Do đó, đòi hỏi đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải có khả năng tổ chức, sắp xếp, điều chỉnh quy trình làm việc của các cơ quan chuyên môn theo hướng thống nhất, liên thông và phù hợp với việc số hóa thủ tục hành chính. Ngoài ra, yêu cầu về quản trị thể chế còn thể hiện ở năng lực tổ chức thực hiện phân cấp, phân quyền một cách linh hoạt nhưng có kiểm soát. Pháp luật cho phép cấp tỉnh chủ động phân cấp, ủy quyền cho cấp xã và các cơ quan chuyên môn trong phạm vi thẩm quyền, song cũng yêu cầu phải bảo đảm tính thống nhất của quản lý nhà nước và không làm phát sinh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Do đó, cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải có năng lực thiết kế cơ chế phân cấp phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, đồng thời thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá để kịp thời điều chỉnh khi phát sinh bất cập.

1.3. Yêu cầu về điều phối hệ thống và phối hợp liên ngành

Từ góc độ quản trị, yêu cầu về điều phối hệ thống đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh không chỉ dừng lại ở việc ban hành quy chế phối hợp, mà còn bao gồm khả năng tổ chức vận hành thực chất các mối quan hệ phối hợp liên ngành này. Yêu cầu này thể hiện ở việc xác định rõ vai trò chủ trì và phối hợp của từng cơ quan trong từng quy trình giải quyết thủ tục hành chính; thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các sở, ban, ngành và xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình phối hợp. Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, nếu thiếu sự điều phối thống nhất từ cấp tỉnh, nguy cơ “cát cứ” theo ngành, lĩnh vực hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong giải quyết thủ tục hành chính sẽ gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Ngoài ra, yêu cầu về phối hợp liên ngành còn gắn với vai trò điều phối của cấp tỉnh đối với chính quyền cấp xã - cấp trực tiếp tiếp nhận và giải quyết nhiều thủ tục hành chính cho người dân. Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 trao cho cấp tỉnh thẩm quyền chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra hoạt động của chính quyền cấp xã trong phạm vi quản lý nhà nước trên địa bàn. Do đó, đòi hỏi cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải có năng lực điều phối theo chiều dọc, bảo đảm sự thống nhất trong thực hiện quy trình, tiêu chuẩn và chất lượng cung ứng DVHCC giữa các cấp chính quyền.

1.4. Yêu cầu về năng lực số và quản trị dữ liệu trong lãnh đạo, điều hành

Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, cấp tỉnh giữ vai trò trung tâm trong tổ chức, điều phối và giám sát hoạt động chuyển đổi số trên địa bàn. Do đó, yêu cầu đặt ra đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh là phải có khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu, sử dụng thông tin từ các hệ thống số để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và kiểm soát hoạt động cung ứng DVHCC. Pháp luật về giao dịch điện tử và cung cấp dịch vụ công trực tuyến đều nhấn mạnh trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và kịp thời của dữ liệu được xử lý trên môi trường số, qua đó nâng cao chất lượng quản lý và phục vụ người dân. Ngoài ra, năng lực số của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh còn gắn liền với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quá trình cung ứng DVHCC. Nghị định số 42/2022/NĐ-CP ngày 24/6/2022 của Chính phủ quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng, theo đó quy định trách nhiệm của cơ quan cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong việc áp dụng các biện pháp bảo đảm an toàn thông tin mạng, bảo vệ dữ liệu của người sử dụng dịch vụ. Vì vậy, đòi hỏi cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải có nhận thức đầy đủ và năng lực chỉ đạo việc tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn về an toàn thông tin trong toàn bộ hệ thống cung ứng DVHCC số của địa phương.

1.5. Yêu cầu về trách nhiệm giải trình và đạo đức công vụ trong môi trường số

Trong môi trường số, yêu cầu này không chỉ thể hiện ở việc cung cấp đầy đủ DVHCC trực tuyến, mà còn ở chất lượng, tính thuận tiện, minh bạch và khả năng tiếp cận của các dịch vụ đó. Nghị định số 42/2022/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm dịch vụ công trực tuyến được cung cấp ổn định, dễ sử dụng, có hướng dẫn đầy đủ và hỗ trợ kịp thời cho người sử dụng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh là phải chỉ đạo việc tổ chức cung ứng DVHCC số theo hướng lấy trải nghiệm của người dân làm thước đo, tránh tình trạng số hóa hình thức, gây khó khăn cho người sử dụng. Trách nhiệm giải trình trong thời đại số giờ đây không chỉ thể hiện qua báo cáo hành chính truyền thống, mà còn thông qua sự minh bạch về quy trình, thời hạn giải quyết, kết quả xử lý hồ sơ và khả năng theo dõi, giám sát của người dân. Nghị định số 61/2018/NĐ-CP ngày 23/4/2018 về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính quy định rõ trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước trong việc công khai quy trình, thời hạn và kết quả giải quyết thủ tục hành chính, tạo điều kiện để người dân giám sát hoạt động của chính quyền.

Ngoài ra, yêu cầu về đạo đức công vụ trong môi trường số đặt ra những đòi hỏi mới đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh. Việc xử lý hồ sơ, dữ liệu và thông tin của người dân trên nền tảng số đòi hỏi cán bộ phải tuân thủ nghiêm các quy định về liêm chính, khách quan, không lợi dụng quyền hạn để can thiệp trái pháp luật vào quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Các quy định về trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân trong giao dịch điện tử cho thấy đạo đức công vụ trong môi trường số không chỉ là vấn đề thái độ phục vụ, mà còn là trách nhiệm pháp lý trong quản lý và sử dụng dữ liệu của người dân.

2. Đề xuất tiêu chí đánh giá năng lực của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh trong cung ứng dịch vụ hành chính công trên nền tảng số trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp

Xuất phát từ những yêu cầu đặt ra đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh trong cung ứng DVHCC trên nền tảng số trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, có thể thấy rằng, để đánh giá được năng lực của đội ngũ này trong bối cảnh hiện nay cần có các tiêu chí tương ứng, theo đó có thể hệ thống hóa trong các nhóm tiêu chí cơ bản sau:

2.1. Nhóm tiêu chí đánh giá năng lực tư duy lãnh đạo và tầm nhìn chính trị

Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, năng lực lãnh đạo chính trị của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh thể hiện trước hết ở khả năng định hướng chiến lược phát triển chính quyền địa phương, trong đó cung ứng DVHCC trên nền tảng số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Việc không còn cấp trung gian đặt trách nhiệm chính trị và quản lý trực tiếp lên cấp tỉnh, do đó đòi hỏi người đứng đầu và đội ngũ lãnh đạo cấp tỉnh phải có năng lực định hình rõ mục tiêu, lộ trình và giải pháp triển khai DVHCC số phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Nhóm tiêu chí này tập trung đánh giá các khía cạnh chủ yếu như: (1) Mức độ quán triệt và cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền phục vụ vào các chương trình, kế hoạch, quyết định chỉ đạo điều hành ở cấp tỉnh; (2) Khả năng xác lập tầm nhìn và định hướng phát triển DVHCC số, bảo đảm lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, tránh tình trạng triển khai hình thức, chạy theo chỉ tiêu kỹ thuật mà không gắn với nhu cầu thực tiễn; (3) Vai trò nêu gương và trách nhiệm chính trị của người đứng đầu, thể hiện qua sự quyết liệt trong chỉ đạo, sự nhất quán trong điều hành và mức độ chịu trách nhiệm đối với kết quả cung ứng DVHCC trên địa bàn. Trong môi trường số, năng lực tư duy lãnh đạo và tầm nhìn chính trị còn gắn với yêu cầu dẫn dắt sự thay đổi về tư duy và hành động trong toàn bộ hệ thống chính quyền địa phương. Cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh không chỉ ban hành chủ trương, mà còn phải tạo được sự đồng thuận, huy động sự tham gia tích cực của các sở, ban, ngành và chính quyền cấp xã trong triển khai DVHCC số. Việc thiếu vai trò dẫn dắt và định hướng rõ ràng từ cấp tỉnh có thể dẫn đến tình trạng triển khai phân tán, thiếu liên thông và làm giảm hiệu quả phục vụ Nhân dân.

2.2. Nhóm tiêu chí đánh giá năng lực quản trị thể chế, tổ chức bộ máy và phân công, phân cấp

Nhóm tiêu chí này tập trung đánh giá, trước hết về khả năng tổ chức và sắp xếp bộ máy hành chính phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Khi không còn cấp trung gian, việc xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác giữa các sở, ban, ngành và giữa cấp tỉnh với cấp xã có ý nghĩa then chốt. Năng lực quản trị thể chế được thể hiện ở khả năng rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo, bỏ trống nhiệm vụ, đặc biệt trong các lĩnh vực trực tiếp liên quan đến cung ứng DVHCC. Một nội dung quan trọng nữa của nhóm tiêu chí này là năng lực phân công, phân cấp, ủy quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Pháp luật cho phép chính quyền cấp tỉnh chủ động phân cấp, ủy quyền cho các cơ quan chuyên môn và chính quyền cấp xã trong phạm vi thẩm quyền, song đồng thời yêu cầu bảo đảm sự thống nhất quản lý và trách nhiệm của cấp tỉnh đối với kết quả thực hiện. Do đó, tiêu chí đánh giá không chỉ dừng ở việc ban hành các quyết định phân cấp, mà còn xem xét khả năng thiết kế cơ chế phân công hợp lý, xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm chính trong từng quy trình giải quyết thủ tục hành chính, nhất là các thủ tục liên ngành, liên lĩnh vực.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, năng lực quản trị thể chế còn gắn với khả năng tái cấu trúc quy trình quản lý và thủ tục hành chính gắn với số hóa. Cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh cần có năng lực chỉ đạo việc chuẩn hóa, đơn giản hóa và tích hợp các quy trình thủ tục hành chính lên môi trường số, bảo đảm mỗi quy trình được thiết kế theo hướng minh bạch, liên thông và dễ giám sát. Việc số hóa chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi kèm với tổ chức bộ máy và phân công nhiệm vụ rõ ràng, tránh tình trạng số hóa hình thức trên nền một cơ cấu tổ chức cồng kềnh, thiếu hợp lý. Từ góc độ tiêu chuẩn cán bộ, Quy định số 365-QĐ/TW ngày 30/8/2025 của Ban Chấp hành Trung ương quy định về tiêu chuẩn chức danh cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và khung tiêu chuẩn chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhấn mạnh yêu cầu đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý là phải có năng lực tổ chức thực hiện, điều hành bộ máy và chịu trách nhiệm về kết quả công tác. Đây là căn cứ chính trị quan trọng để khẳng định năng lực quản trị thể chế, tổ chức bộ máy và phân công - phân cấp cũng là một trong những tiêu chí cốt lõi trong đánh giá năng lực cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh hiện nay.

2.3. Nhóm tiêu chí đánh giá năng lực điều phối hệ thống và phối hợp liên ngành

Nhóm tiêu chí này tập trung đánh giá khả năng điều phối liên ngành của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh. Điều này thể hiện ở năng lực xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp trong từng quy trình giải quyết thủ tục hành chính; thiết lập cơ chế phối hợp thực chất giữa các sở, ban, ngành và xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình phối hợp. Năng lực điều phối liên ngành không chỉ dừng ở việc ban hành quy chế phối hợp, mà còn được đánh giá thông qua hiệu quả vận hành thực tế của các quy trình liên thông, đặc biệt là mức độ rút ngắn thời gian, giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cùng với đó là năng lực điều phối theo chiều dọc giữa cấp tỉnh và cấp xã. Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, cấp xã là nơi trực tiếp tiếp nhận và giải quyết nhiều thủ tục hành chính cho người dân, song chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra của cấp tỉnh. Do đó, cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải có năng lực tổ chức điều phối thống nhất về quy trình, tiêu chuẩn, dữ liệu và chất lượng cung ứng DVHCC giữa các cấp, tránh tình trạng mỗi địa phương vận hành theo cách riêng, gây phân tán và thiếu đồng bộ. Ngoài ra, năng lực điều phối hệ thống còn gắn với khả năng khai thác và sử dụng các công cụ quản lý trên nền tảng số để giám sát, theo dõi và điều chỉnh hoạt động phối hợp liên ngành. Việc sử dụng hệ thống một cửa điện tử, hệ thống theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ và các công cụ báo cáo số giúp lãnh đạo cấp tỉnh kịp thời phát hiện điểm nghẽn trong phối hợp và đưa ra quyết định điều chỉnh phù hợp. Đây là biểu hiện cụ thể của năng lực điều phối hệ thống trong môi trường số.

2.4. Nhóm tiêu chí đánh giá năng lực số và quản trị dữ liệu trong lãnh đạo, điều hành

Nhóm tiêu chí này tập trung đánh giá năng lực số ở cấp độ lãnh đạo, điều hành, không đồng nhất với kỹ năng sử dụng công nghệ thuần túy. Trước hết là năng lực nhận thức và tư duy số, thể hiện ở khả năng hiểu đúng vai trò của chuyển đổi số trong cải cách hành chính và cung ứng DVHCC; khả năng đưa chuyển đổi số trở thành nội dung xuyên suốt trong chiến lược, kế hoạch phát triển của địa phương và khả năng tránh tư duy số hóa hình thức, chạy theo công nghệ mà không gắn với cải thiện chất lượng phục vụ Nhân dân.

Cùng với đó là năng lực chỉ đạo triển khai và quản trị các hệ thống số phục vụ cung ứng DVHCC. Nghị định số 42/2022/NĐ-CP đã đặt ra yêu cầu cụ thể đối với việc tổ chức cung ứng dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm tính ổn định, thuận tiện và khả năng tiếp cận của người dân, doanh nghiệp. Do đó, năng lực số của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh được đánh giá thông qua khả năng chỉ đạo triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình, tích hợp các hệ thống thông tin và giám sát hiệu quả vận hành của các nền tảng số phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, nhóm tiêu chí này cũng yêu cầu đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh cần có năng lực quản trị dữ liệu và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Trong môi trường số, dữ liệu phát sinh từ quá trình giải quyết thủ tục hành chính là nguồn lực quan trọng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh cần có năng lực khai thác, sử dụng dữ liệu để theo dõi tiến độ, đánh giá chất lượng cung ứng DVHCC, kịp thời phát hiện các điểm nghẽn và đưa ra quyết định điều chỉnh phù hợp. Đặc biệt, năng lực số của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh không thể tách rời năng lực bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu trong quá trình cung ứng DVHCC. Các quy định về giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước đặt ra yêu cầu rõ ràng đối với trách nhiệm bảo vệ thông tin, dữ liệu của tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số. Đây là căn cứ quan trọng để đánh giá trách nhiệm và năng lực của cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh trong quản trị rủi ro số.

2.5. Nhóm tiêu chí đánh giá năng lực thực thi trách nhiệm giải trình và đạo đức công vụ trong môi trường số hóa

Gắn liền với yêu cầu đạo đức công vụ, phục vụ Nhân dân là năng lực thực hiện trách nhiệm giải trình trong quá trình cung ứng DVHCC. Nghị định số 61/2018/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước trong việc công khai quy trình, thời hạn, kết quả giải quyết thủ tục hành chính, tạo điều kiện để người dân giám sát hoạt động của chính quyền. Trách nhiệm giải trình ngày nay được tăng cường hơn thông qua các công cụ theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ, phản ánh, kiến nghị trực tuyến và công khai dữ liệu, đòi hỏi cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải có năng lực chỉ đạo, kiểm soát và xử lý trách nhiệm kịp thời khi phát sinh sai sót. Bên cạnh đó, việc xử lý hồ sơ, dữ liệu và thông tin cá nhân của người dân trên nền tảng số đòi hỏi cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh phải tuân thủ nghiêm các quy định về liêm chính, khách quan, không lạm dụng quyền hạn và bảo vệ dữ liệu. Nghị định số 137/2024/NĐ-CP ngày 23/10/2024 quy định về giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước và hệ thống thông tin phục vụ giao dịch điện tử cũng đã đặt ra yêu cầu rõ ràng đối với trách nhiệm bảo vệ thông tin, dữ liệu của tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

3. Kết luận

Việc chuyển sang vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số trong khu vực công đã và đang tạo ra những thay đổi căn bản trong phương thức tổ chức và cung ứng DVHCC ở Việt Nam. Trong bối cảnh đó, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh giữ vai trò trung tâm trong việc định hướng, tổ chức và điều hành toàn bộ hệ thống cung ứng DVHCC trên nền tảng số. Chất lượng, hiệu quả của DVHCC ngày nay không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng công nghệ hay quy trình kỹ thuật, mà trước hết phụ thuộc vào năng lực lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ cấp tỉnh. Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, bài viết đã tiếp cận vấn đề nghiên cứu từ góc độ thể chế - quản trị, làm rõ bối cảnh pháp lý và yêu cầu mới đặt ra đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Đồng thời, hệ thống hóa các yêu cầu cốt lõi về lãnh đạo chính trị, quản trị thể chế, điều phối hệ thống, năng lực số và đạo đức công vụ trong môi trường số. Trên cơ sở đó, đề xuất các nhóm tiêu chí đánh giá năng lực đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh về cung ứng DVHCC trong điều kiện vận hành mô mình chính quyền địa phương 02 cấp ở môi trường số hóa. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc đánh giá, phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và chuyển đổi số ở nước ta hiện nay. Những đề xuất được đưa ra có thể làm căn cứ tham khảo cho công tác đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng và hoàn thiện chính sách đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh, qua đó nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả cung ứng DVHCC và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền địa phương trong giai đoạn mới./.

------------------------------------

Tài liệu tham khảo:

1. Bạch Dương (2025), All administrative procedures to be processed online by the end of 2025, https://en.vneconomy.vn/all-administrative-procedures-to-be-processed-online-by-the-end-of-2025.htm, September 12, 2025.

2. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2025), Quy định số 365-QĐ/TW về tiêu chuẩn chức danh cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và khung tiêu chuẩn chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp.

3. Chính phủ (2018), Nghị định số 61/2018/NĐ-CP ngày 23/4/2018 về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính.

4. Chính phủ (2022), Nghị định số 42/2022/NĐ-CP ngày 24/6/2022 Quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng.

5. Chính phủ (2025), Nghị định số 334/2025/NĐ-CP ngày 21/12/2025 quy định tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo, quản lý trong cơ quan hành chính nhà nước.

6. Tạp chí Tổ chức nhà nước (2020), Giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ (sách Trung ương đặt hàng), Nxb CTQG-ST, tháng 8/2020.

TS Đặng Thành Lê - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

CN. Đại Tương Hiền -  Thuế cơ sở 6 Thành phố Hồ Chí Minh

CN. Liêu Sĩ Dũng Quang, CN. Nguyễn Du - Thuế cơ sở 2 Thành phố Hồ Chí Minh

.

Bài viết cùng tác giả