Trung tâm Dịch vụ việc làm – lực lượng nòng cốt đưa chính sách bảo hiểm thất nghiệp đến người lao động

Tư vấn chính sách bảo hiểm thất nghiệp, việc làm cho người lao động tại Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Huế.

Đầu mối trực tiếp đưa chính sách đến người lao động

Bảo hiểm thất nghiệp là chính sách có tác động trực tiếp đến việc làm và thu nhập của người lao động. Trong quá trình tổ chức thực hiện, Trung tâm Dịch vụ việc làm là đầu mối quan trọng, trực tiếp tiếp xúc, hướng dẫn và hỗ trợ người lao động khi phát sinh nhu cầu hưởng trợ cấp thất nghiệp hoặc tìm kiếm việc làm mới.

Vai trò này được quy định khá toàn diện tại Điều 34 Nghị định số 374/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về BHTN. Theo đó, tổ chức dịch vụ việc làm công có trách nhiệm thông tin, tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về BHTN; tiếp nhận, xem xét và thực hiện các thủ tục giải quyết hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề.

Đồng thời, các Trung tâm có trách nhiệm tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm cho người lao động; theo dõi, cập nhật thông tin liên quan đến quá trình hưởng các chế độ BHTN; thông tin cho cơ quan bảo hiểm xã hội về những trường hợp không đến nhận quyết định, không thông báo tìm kiếm việc làm hoặc thuộc diện tạm dừng, chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp. Như vậy, Trung tâm Dịch vụ việc làm không chỉ thực hiện một khâu thủ tục hành chính mà tham gia xuyên suốt vào quá trình thực hiện chính sách, từ thời điểm người lao động đến nộp hồ sơ, được tư vấn về quyền lợi, tìm kiếm việc làm, học nghề cho đến khi trở lại thị trường lao động.

Thực tế cho thấy, khối lượng công việc của hệ thống Trung tâm ngày càng lớn. Năm 2011, cả nước có 295.416 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp; đến năm 2015 tăng lên 527.576 người và năm 2025 đạt 816.995 người. Trong 9 tháng đầu năm 2026, đã có 631.894 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Số lượng hồ sơ tăng kéo theo nhiều nhiệm vụ khác như thẩm định hồ sơ, trả kết quả, tư vấn, giới thiệu việc làm, tiếp nhận thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng, thực hiện tạm dừng, tiếp tục, chấm dứt hưởng trợ cấp và hỗ trợ học nghề. Điều đó cho thấy áp lực công việc đối với hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm ngày càng cao, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của đội ngũ trực tiếp thực hiện chính sách.

Một đóng góp đáng ghi nhận là các Trung tâm từng bước mở rộng mạng lưới tiếp nhận hồ sơ, tạo thuận lợi hơn cho người lao động. Hiện cả nước có 149 điểm tiếp nhận hồ sơ hưởng BHTN, gồm 34 điểm tại trụ sở chính, 113 chi nhánh/điểm tiếp nhận và 02 điểm tiếp nhận ủy thác tại xã, phường, cụm xã, phường.

Có 31/34 Trung tâm Dịch vụ việc làm thành lập thêm chi nhánh hoặc điểm tiếp nhận ngoài trụ sở chính. Thành phố Hồ Chí Minh có mạng lưới lớn nhất với 15 chi nhánh/điểm tiếp nhận và 01 điểm ủy thác. Một số Trung tâm khác như Gia Lai, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh, An Giang cũng có từ 06 chi nhánh/điểm tiếp nhận trở lên.

Việc mở rộng mạng lưới có ý nghĩa đặc biệt đối với những địa phương có địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn. Đối với người lao động chưa thành thạo công nghệ hoặc không có điều kiện thực hiện thủ tục trực tuyến, các điểm tiếp nhận trực tiếp giúp giảm thời gian, chi phí đi lại và tạo điều kiện để người lao động tiếp cận chính sách thuận lợi hơn.

Tăng hỗ trợ việc làm, đẩy mạnh chuyển đổi số

Một trong những điểm nổi bật trong hoạt động của Trung tâm Dịch vụ việc làm hiện nay là chuyển từ cách tiếp cận thiên về giải quyết trợ cấp sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo đảm thu nhập và hỗ trợ việc làm. Thông qua tư vấn, giới thiệu việc làm, người lao động hưởng trợ cấp thất nghiệp được tiếp cận thông tin về nhu cầu tuyển dụng, vị trí việc làm phù hợp, chương trình đào tạo, học nghề. Việc hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề cũng ngày càng có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh. Trung tâm Dịch vụ việc làm được giao tiếp nhận, thẩm định hồ sơ đề nghị hỗ trợ đào tạo để duy trì việc làm; theo dõi, giám sát việc thực hiện hỗ trợ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Đây là cơ sở để gắn chính sách BHTN với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phòng ngừa thất nghiệp.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, công tác bố trí nhân lực thực hiện chính sách BHTN tại các Trung tâm tiếp tục được quan tâm. Theo báo cáo của 34 Trung tâm, tổng số nhân sự thực hiện công tác BHTN hiện là 1.337 người, đạt 106,1% so với định suất được giao là 1.260 người. Trong đó, 11 Trung tâm có số nhân sự vượt định suất, 18 Trung tâm bố trí đúng định suất và 5 Trung tâm có số nhân sự thấp hơn định suất.

Cùng với đó, công tác chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu trong quá trình nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ việc làm công. Theo Nghị định số 374/2025/NĐ-CP, các tổ chức dịch vụ việc làm công phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện giao dịch điện tử trong tiếp nhận, giải quyết và quản lý hồ sơ; đồng thời bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ quan liên quan thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và hệ thống thông tin chuyên ngành. Việc số hóa quy trình nghiệp vụ không chỉ góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, hạn chế sai sót, nâng cao tính minh bạch mà còn tạo điều kiện để người lao động tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh đó việc thực hiện chính sách BHTN tại các Trung tâm Dịch vụ việc làm còn một số khó khăn, vướng mắc như: quá trình sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính đặt ra yêu cầu tổ chức lại mạng lưới Trung tâm Dịch vụ việc làm. Một số địa phương chưa thống nhất mô hình hoạt động của các chi nhánh sau sáp nhập; việc bố trí cơ sở vật chất, tổ chức hoạt động và đào tạo cán bộ còn khác nhau. Trong khi đó, số người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tăng mạnh qua các năm nhưng định suất lao động thực hiện BHTN vẫn ở mức từ năm 2011 đến nay. Sự chênh lệch giữa khối lượng công việc và nguồn nhân lực đang tạo áp lực không nhỏ đối với cán bộ, nhân viên, nhất là tại những địa phương có số lượng người hưởng trợ cấp thất nghiệp lớn.

Thêm nữa, với việc đẩy mạnh chuyển đổi số đòi hỏi các Trung tâm Dịch vụ việc làm tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ và trang thiết bị phục vụ hoạt động chuyên môn. Song thực tế tại một số Trung tâm, máy tính, máy in, thiết bị thông tin tuyên truyền, bàn ghế và các phương tiện hỗ trợ người lao động đã xuống cấp, cần được thay thế, bổ sung. Đây là vấn đề cần được quan tâm nhằm bảo đảm điều kiện làm việc, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục và đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa dịch vụ việc làm trong giai đoạn mới.

Thời gian tới, việc xây dựng mô hình hoạt động Trung tâm Dịch vụ việc làm thống nhất, phù hợp với điều kiện từng địa phương, đồng thời chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, củng cố mạng lưới điểm tiếp nhận, bảo đảm nhân lực và nâng cấp hạ tầng công nghệ là những yêu cầu cần thiết.

Với vị trí là cầu nối trực tiếp giữa chính sách, thị trường lao động và người lao động, hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm có vai trò quan trọng trong bảo đảm quyền lợi người lao động và nâng cao hiệu quả chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Việc tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao năng lực đội ngũ và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ tạo nền tảng để các Trung tâm thực hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao, góp phần đưa chính sách BHTN ngày càng thiết thực, thuận tiện và hiệu quả./.

Huyền Anh