Tư vấn, giới thiệu việc làm – cầu nối để người lao động sớm trở lại thị trường lao động

Bên cạnh trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp, người lao động còn được tư vấn, cung cấp thông tin việc làm phù hợp với nhu cầu và khả năng.

Tạo thuận lợi ngay từ khâu tư vấn, giới thiệu việc làm

Bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là chính sách hỗ trợ thu nhập cho người lao động trong thời gian mất việc làm mà còn hướng tới mục tiêu quan trọng là giúp người lao động duy trì khả năng tham gia thị trường lao động. Trong đó, tư vấn, giới thiệu việc làm là một trong những hoạt động có ý nghĩa thiết thực, giúp người lao động xác định hướng đi phù hợp sau khi chấm dứt việc làm.

Theo quy định tại Chương III về hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm thuộc Nghị định số 374/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về BHTN, người lao động có nhu cầu thực hiện phiếu tư vấn việc làm theo mẫu quy định. Đối với trường hợp nộp hồ sơ tư vấn, giới thiệu việc làm lần đầu sau khi thất nghiệp, người lao động thực hiện thêm giấy tờ xác nhận về việc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc theo quy định.

Điểm đáng chú ý là thủ tục được thiết kế theo hướng tạo thuận lợi cho người lao động. Hồ sơ có thể được nộp trực tiếp tại tổ chức dịch vụ việc làm công, qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc thông qua dịch vụ bưu chính. Trong đó, đối với hồ sơ được nộp qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, người lao động được thông báo về thời hạn và cách thức tư vấn. Trong thời hạn 03 ngày làm việc ghi trong phiếu hẹn, người lao động được thực hiện tư vấn, giới thiệu việc làm.

Vai trò của tổ chức dịch vụ việc làm công cũng vì thế ngày càng rõ nét. Trên cơ sở nhu cầu, khả năng của người lao động và nhu cầu tuyển dụng của người sử dụng lao động, cán bộ tư vấn trao đổi, cung cấp thông tin và hỗ trợ người lao động lựa chọn việc làm phù hợp. Việc tư vấn không chỉ căn cứ vào một vị trí tuyển dụng cụ thể mà cần xem xét tổng thể về trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm, mong muốn việc làm cũng như điều kiện của người lao động.

Đối với người lao động vừa mất việc, sự hỗ trợ này có ý nghĩa đặc biệt. Trong nhiều trường hợp, người lao động chưa xác định được công việc mới phù hợp, chưa nắm rõ thông tin tuyển dụng hoặc còn thiếu kỹ năng để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp. Khi đó, tư vấn việc làm trở thành bước trung gian giúp người lao động nhìn nhận rõ hơn khả năng của bản thân và cơ hội trên thị trường lao động.

Sau khi được tư vấn và có nhu cầu được giới thiệu việc làm, tổ chức dịch vụ việc làm công gửi phiếu giới thiệu việc làm để người lao động tham gia dự tuyển. Trường hợp hồ sơ được nộp qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc qua dịch vụ bưu chính mà người lao động không trực tiếp đến tổ chức dịch vụ việc làm công, kết quả phiếu giới thiệu việc làm được gửi theo phương thức phù hợp để người lao động biết và tham gia tuyển dụng.

Cách thức này cho thấy hoạt động hỗ trợ việc làm đang từng bước chuyển từ phương thức hành chính đơn thuần sang phục vụ theo nhu cầu của người lao động. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là hoàn tất một thủ tục mà là tạo ra cơ hội để người lao động có thể tiếp cận một việc làm mới.

Liên thông dữ liệu, nâng cao hiệu quả kết nối cung – cầu lao động

Để hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm thực sự phát huy hiệu quả, chất lượng thông tin về người lao động và thị trường lao động có vai trò rất quan trọng. Người tư vấn chỉ có thể giới thiệu việc làm phù hợp khi có đầy đủ thông tin về quá trình làm việc, nhu cầu tìm việc, kỹ năng của người lao động cũng như nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, việc hoàn thiện kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống giải quyết BHTN với cơ sở dữ liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam có ý nghĩa thiết thực. Dữ liệu được kết nối đồng bộ sẽ góp phần giảm việc kê khai, cung cấp lại những thông tin đã có; đồng thời hỗ trợ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khai thác thông tin phục vụ quá trình giải quyết chính sách nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Đối với người lao động, lợi ích trước hết là giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục. Khi thông tin được xác thực và chia sẻ giữa các hệ thống, quá trình tiếp nhận, kiểm tra, xử lý hồ sơ có điều kiện được thực hiện thuận lợi hơn. Đây cũng là cơ sở để nâng cao tính chính xác, minh bạch trong giải quyết chính sách BHTN.

Theo quy định, tổ chức dịch vụ việc làm công có trách nhiệm theo dõi kết quả dự tuyển của người lao động để kịp thời hỗ trợ; đồng thời tổng hợp nhu cầu tìm kiếm việc làm, phân tích, dự báo thị trường lao động nhằm hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm kịp thời cho người lao động tham gia BHTN. Đây là yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống dịch vụ việc làm.

Từ góc độ thị trường lao động, việc này góp phần tăng cường kết nối cung – cầu. Doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng có thêm cơ hội tiếp cận nguồn nhân lực đang tìm việc; trong khi người lao động được cung cấp thông tin về những vị trí đang cần tuyển phù hợp với năng lực. Nếu dữ liệu được cập nhật thường xuyên, chính xác, hoạt động kết nối sẽ giảm tình trạng thông tin tuyển dụng không đến đúng đối tượng hoặc người lao động phải mất nhiều thời gian tìm kiếm việc làm.

Việc theo dõi kết quả dự tuyển cũng tạo ra một vòng thông tin khép kín. Tổ chức dịch vụ việc làm không chỉ giới thiệu người lao động đến doanh nghiệp mà còn cần biết kết quả sau giới thiệu: người lao động có được tuyển dụng hay không, nguyên nhân chưa phù hợp là gì, doanh nghiệp cần những kỹ năng nào. Những thông tin này có thể trở thành cơ sở để điều chỉnh hoạt động tư vấn và dự báo nhu cầu nhân lực.

Đối với người lao động tham gia BHTN, việc được hỗ trợ tìm kiếm việc làm phù hợp ngay sau khi thất nghiệp có thể rút ngắn thời gian không có việc làm, duy trì thu nhập và hạn chế nguy cơ rời khỏi thị trường lao động. Đối với doanh nghiệp, đây cũng là kênh bổ sung nguồn nhân lực, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng ngày càng gắn với yêu cầu về kỹ năng và chất lượng lao động.

Có thể thấy, hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm đang ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong tổ chức thực hiện chính sách BHTN. Khi thủ tục được đơn giản hóa, phương thức giao dịch được đa dạng hóa và dữ liệu giữa các hệ thống được kết nối, người lao động sẽ có thêm điều kiện tiếp cận dịch vụ việc làm thuận tiện, nhanh chóng.

Từ chỗ chủ yếu hỗ trợ người lao động trong thời gian mất việc, chính sách BHTN đang hướng mạnh hơn tới mục tiêu hỗ trợ họ tìm được việc làm mới. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu hoàn thiện chính sách việc làm theo hướng chủ động phòng ngừa, hỗ trợ và kết nối, để mỗi người lao động sau khi thất nghiệp có thêm cơ hội sớm ổn định việc làm và thu nhập./.

Hồng Phượng