Gia Lai: Nhiều kết quả tích cực trong công tác chăm sóc người có công, đền ơn đáp nghĩa

Sau khi hợp nhất hai tỉnh Bình Định và Gia Lai (cũ) từ ngày 1/7/2025, tỉnh Gia Lai mới có 135 xã, phường, dân số hơn 3,5 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 46,23%. Đây cũng là địa phương có số lượng người có công với cách mạng lớn, với 230.687 người được công nhận theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng; trong đó, địa bàn Bình Định cũ có 165.326 người, Gia Lai cũ có 65.361 người. Ngoài ra, toàn tỉnh có 13.246 người thuộc diện hưởng trợ cấp của Thủ tướng Chính phủ. Hiện gần 40.000 người đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng, trong đó có 5.470 thân nhân liệt sĩ và người có công.Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp thăm, tặng quà gia đình người có công tại phường Hoài Nhơn Tây nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).

Theo báo cáo của Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chính sách đối với người có công luôn được các cấp, các ngành quan tâm. Ngay sau khi Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14 được ban hành, chính quyền hai tỉnh Bình Định và Gia Lai (cũ) đã kiện toàn Ban Chỉ đạo xác nhận người có công cấp tỉnh, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Ban Quản lý Quỹ Đền ơn đáp nghĩa; đồng thời ban hành quy chế quản lý công trình ghi công liệt sĩ và triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người có công.

Công tác tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức, qua đó góp phần đưa chính sách người có công đến gần hơn với người dân. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Sở Nội vụ đã phối hợp với UBND cấp xã tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho lãnh đạo và công chức Phòng Văn hóa - Xã hội của 135 xã, phường. Việc tập huấn nhằm thống nhất nghiệp vụ, bảo đảm công tác xác nhận và giải quyết chế độ, chính sách đối với người có công được thực hiện đúng quy định trong điều kiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai.

Công tác xác nhận người có công được thực hiện trên cơ sở Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Hội Cựu tù chính trị tỉnh tra cứu hồ sơ, tàng thư để làm căn cứ công nhận người hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù đày, công nhận liệt sĩ; phối hợp đề nghị công nhận, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Cùng với đó, Sở phối hợp với Hội đồng Giám định y khoa tổ chức giám định tỷ lệ khuyết tật, suy giảm khả năng lao động đối với người hoạt động kháng chiến và con của họ bị nhiễm chất độc hóa học, thương binh.

Các chế độ ưu đãi đối với người có công được triển khai tương đối toàn diện, từ bảo hiểm y tế, điều dưỡng phục hồi sức khỏe, cấp phương tiện trợ giúp, ưu tiên tuyển sinh, tạo việc làm, hỗ trợ học đến trình độ đại học, cải thiện nhà ở, miễn giảm tiền sử dụng đất đến vay vốn ưu đãi để sản xuất, kinh doanh. Việc chi trả trợ cấp hằng tháng được thực hiện qua hệ thống bưu điện, cơ bản bảo đảm đúng đối tượng, đúng chế độ và đúng quy định, góp phần ổn định đời sống người có công và thân nhân.

Công tác quản lý, chăm sóc các công trình ghi công liệt sĩ cũng được quan tâm. Toàn tỉnh hiện có 119 nghĩa trang liệt sĩ, gồm 105 nghĩa trang thuộc địa bàn Bình Định cũ và 14 nghĩa trang thuộc Gia Lai cũ; cùng với đó là 15 đài tưởng niệm, 45 nhà bia và 14 đền thờ liệt sĩ, với tổng số 41.569 phần mộ đang an táng, trong đó 21.929 mộ có đầy đủ thông tin.

Từ nguồn lực Trung ương và nguồn xã hội hóa, các địa phương đã vận động hơn 20,8 tỷ đồng để tu bổ, nâng cấp 133 hạng mục công trình nghĩa trang, đài tưởng niệm, nhà bia và mộ liệt sĩ. Cùng với đó, công tác chăm sóc, nuôi dưỡng người có công được duy trì thường xuyên. Trung tâm Chăm sóc và Điều dưỡng người có công của tỉnh hiện đang nuôi dưỡng 9 người có công, bố trí nhân viên trực 24/24 giờ, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho các cụ, phần lớn đã cao tuổi.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách người có công tại Gia Lai vẫn còn một số khó khăn. Việc giải quyết hồ sơ ở một số trường hợp chưa bảo đảm tiến độ do phải xác minh, giám định qua nhiều cơ quan, nhất là hồ sơ liên quan đến người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. Nhiều hồ sơ được lập từ lâu, giấy tờ gốc thất lạc, nhân chứng lịch sử đã cao tuổi hoặc qua đời, gây khó khăn cho quá trình thẩm định. Một số trường hợp có sự sai lệch thông tin giữa hồ sơ gốc và giấy tờ tùy thân nhưng chưa có hướng dẫn thống nhất về cách điều chỉnh, xác nhận, ảnh hưởng đến việc giải quyết quyền lợi của thân nhân người có công.

Nguồn nhân lực thực hiện chính sách người có công cũng còn hạn chế. Đội ngũ cán bộ còn mỏng, thường xuyên biến động, trong khi việc đào tạo chuyên sâu chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều cán bộ chủ yếu tích lũy kinh nghiệm qua thực tiễn. Ở cấp xã, mỗi đơn vị chỉ bố trí một công chức kiêm nhiệm nhưng phải đảm nhận khối lượng công việc lớn.

Đối với các công trình ghi công liệt sĩ, tác động của thời tiết khiến một số hạng mục xuống cấp; công tác quản lý mộ tại một số địa phương chưa thống nhất, trong khi quy định về nhân sự chăm sóc nghĩa trang còn chưa cụ thể. Tại Trung tâm Chăm sóc và Điều dưỡng người có công, kinh phí và trang thiết bị phục vụ chăm sóc sức khỏe chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu.

Trong thời gian tới, Gia Lai tiếp tục tập trung nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách ưu đãi người có công, gắn với yêu cầu tổ chức bộ máy và phương thức quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trọng tâm là rà soát, chuẩn hóa quy trình giải quyết hồ sơ; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong xác minh, thẩm định; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện chính sách tại cơ sở.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh số hóa, quản lý và lưu trữ hồ sơ người có công, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ, bảo đảm thông tin được quản lý chặt chẽ, thuận lợi cho việc tra cứu, giải quyết chế độ, chính sách. Công tác quản lý, tu bổ, chăm sóc các công trình ghi công liệt sĩ được thực hiện thường xuyên; việc huy động nguồn lực xã hội cho phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” tiếp tục được đẩy mạnh.

Đối với Trung tâm Chăm sóc và Điều dưỡng người có công, tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên, đáp ứng tốt hơn yêu cầu chăm sóc người có công cao tuổi, người khuyết tật. Ở cơ sở, việc tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức được duy trì nhằm bảo đảm chính sách được thực hiện thống nhất, kịp thời, đúng đối tượng.

Với cách làm đồng bộ từ hoàn thiện quản lý, nâng cao chất lượng thực thi chính sách đến chăm lo đời sống và huy động nguồn lực xã hội, Gia Lai hướng tới việc bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người có công và thân nhân, tiếp tục gìn giữ, phát huy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, đưa công tác đền ơn đáp nghĩa trở thành nhiệm vụ thường xuyên, thiết thực trong đời sống xã hội./.

Vương Hà