Hải Phòng gắn quản lý lao động nước ngoài với cải thiện môi trường thu hút đầu tư

Tăng trưởng kinh tế tạo thêm nhu cầu về nhân lực

Theo Báo cáo của UBND thành phố, 9 tháng đầu năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) Hải Phòng ước tăng 12,08% so với cùng kỳ năm trước; riêng quý III tăng 13,09%. Đây là mức tăng cao nhất trong 6 năm trở lại đây, phản ánh sự phục hồi và mở rộng của nhiều ngành kinh tế.

Một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng là dòng vốn đầu tư nước ngoài. Tính đến ngày 20/9/2026, tổng vốn FDI thu hút trên địa bàn ước đạt 3.638,32 triệu USD, tăng khoảng 64,4% so với cùng kỳ năm 2025, bằng 93,3% kế hoạch cả năm. Trong đó, các khu công nghiệp, khu kinh tế thu hút 3.303,59 triệu USD, chiếm 90,8% tổng vốn FDI. Thành phố ghi nhận 151 dự án được cấp mới với tổng vốn đăng ký khoảng 2.003,95 triệu USD; 98 lượt dự án điều chỉnh tăng vốn, với số vốn tăng thêm 1.437,59 triệu USD.

Quy mô đầu tư mở rộng kéo theo nhu cầu nhân lực phục vụ xây dựng, lắp đặt thiết bị, tổ chức sản xuất và vận hành dự án. Bên cạnh lực lượng lao động trong nước, một số doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng chuyên gia, nhà quản lý và lao động kỹ thuật nước ngoài để đảm nhiệm những vị trí đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, kinh nghiệm vận hành công nghệ hoặc khả năng chuyển giao kỹ thuật.

Việc tuyển dụng cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật và gắn với yêu cầu nâng cao trình độ, kỹ năng cho người lao động Việt Nam. Đây cũng là cơ sở để công tác cấp giấy phép lao động được thực hiện theo hướng vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vừa bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Cũng theo số liệu báo cáo của thành phố, trong 9 tháng đầu năm, Hải Phòng ước cấp mới 3.840 giấy phép lao động, cấp lại 210 giấy phép, gia hạn 1.230 giấy phép và xác nhận 38 trường hợp lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không thuộc diện cấp giấy phép lao động.

Đổi mới công tác quản lý lao động nước ngoài

Để công tác quản lý người lao động nước ngoài được thực hiện đồng bộ, Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 47/2026/QĐ-UBND ngày 17/6/2026 về Quy chế phối hợp quản lý người lao động nước ngoài làm việc trên địa bàn thành phố, có hiệu lực từ ngày 28/6/2026. Quy chế xác định cơ chế phối hợp và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan, tạo cơ sở để tăng cường trao đổi thông tin trong quá trình quản lý người lao động nước ngoài.

Trong đó, Sở Nội vụ giữ vai trò quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ thuộc lĩnh vực quản lý lao động, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan theo quy định. Sự phối hợp cần được duy trì từ khâu hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đến quản lý tình hình sử dụng lao động sau cấp phép. Khi thông tin được trao đổi kịp thời, cơ quan quản lý có điều kiện nắm bắt những thay đổi về nhu cầu tuyển dụng, vị trí làm việc và tình trạng giấy phép, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng quy định.

Đối với doanh nghiệp, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và đúng yêu cầu ngay từ đầu là yếu tố quan trọng để rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục. Bộ phận nhân sự cần chủ động rà soát nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, xác định rõ vị trí công việc, hình thức làm việc và thời hạn dự kiến; đồng thời theo dõi hiệu lực giấy phép để thực hiện thủ tục liên quan đúng thời điểm. Với những doanh nghiệp có nhiều chuyên gia, kỹ thuật viên làm việc theo từng giai đoạn của dự án, việc lập kế hoạch nhân sự từ sớm càng cần thiết.

Cùng với cải cách thủ tục hành chính, tuyên truyền, phổ biến pháp luật phải được triển khai thường xuyên, hướng trực tiếp đến đối tượng có nhu cầu. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào các quy định của Nghị định số 219/2025/NĐ-CP quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam; điều kiện, hồ sơ và trình tự thực hiện thủ tục; các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép; trách nhiệm của người sử dụng lao động và nghĩa vụ tuân thủ của người lao động nước ngoài.

Hình thức tuyên truyền cũng cần phù hợp với đặc điểm của từng nhóm doanh nghiệp. Ngoài việc đăng tải hướng dẫn trên cổng thông tin điện tử, cơ quan chuyên môn có thể tăng cường trao đổi trực tiếp tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, giải đáp những vướng mắc thường gặp và hướng dẫn doanh nghiệp cập nhật quy định mới. Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tài liệu hướng dẫn bằng ngôn ngữ phù hợp sẽ giúp người sử dụng lao động và bộ phận nhân sự tiếp cận thông tin chính xác hơn.

Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường quản lý sau cấp phép. Doanh nghiệp phải sử dụng lao động nước ngoài đúng vị trí, hình thức và nội dung được phép; chủ động thực hiện thủ tục khi có thay đổi thuộc trường hợp phải điều chỉnh hoặc cấp lại giấy phép. Người lao động nước ngoài cần tuân thủ các quy định về lao động, cư trú và những điều kiện liên quan trong thời gian làm việc tại Việt Nam. Việc cấp phép không chỉ là thủ tục ban đầu mà phải gắn với quá trình sử dụng lao động thực tế.

Về lâu dài, hiệu quả quản lý cần được đánh giá không chỉ qua số lượng giấy phép đã giải quyết mà còn qua chất lượng phục vụ, tỷ lệ hồ sơ phải bổ sung, việc tuân thủ thời hạn giải quyết và tình hình chấp hành pháp luật của doanh nghiệp. Công tác kiểm tra cần tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn có nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài lớn, đồng thời kết hợp hướng dẫn, nhắc nhở và xử lý vi phạm theo quy định.

Trong những tháng cuối năm 2026, khi Hải Phòng tiếp tục đẩy mạnh thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất công nghiệp và nâng cao chất lượng tăng trưởng, nhu cầu về nhân lực có chuyên môn cao sẽ tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý lao động. Việc giải quyết thủ tục cấp giấy phép lao động kịp thời, công khai, đúng quy định, đi cùng tuyên truyền và phối hợp quản lý chặt chẽ, sẽ góp phần giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư thành phố./.

Vương Hà