Hải Phòng đồng hành cùng doanh nghiệp thực hiện chính sách về lao động nước ngoài

Rút gọn thủ tục cấp giấy phép, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Theo báo cáo của Ban Thường vụ Đảng ủy UBND thành phố, đến hết năm 2025, Hải Phòng có trên 54.000 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, sử dụng hơn 1 triệu lao động, trong đó khoảng 19.233 lao động nước ngoài. Lực lượng này chủ yếu đảm nhiệm các vị trí quản lý, điều hành, chuyên gia và lao động kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp trong những lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn và kinh nghiệm.

Do đó, những thay đổi về điều kiện, hồ sơ và thời hạn cấp phép đều liên quan trực tiếp đến kế hoạch sử dụng nhân lực của doanh nghiệp. Nghị định 219/2025/NĐ-CP ngày 7/8/2025 của Chính phủ quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam đã điều chỉnh theo hướng đơn giản hóa quy trình.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là gộp 2 thủ tục trước đây thành một. Báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài được tích hợp vào văn bản đề nghị cấp giấy phép lao động. Cơ quan có thẩm quyền xem xét nhu cầu và cấp giấy phép trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, thay vì doanh nghiệp phải thực hiện 2 bước với 2 thời hạn giải quyết riêng.

Giấy phép lao động có thời hạn tối đa 2 năm và được gia hạn một lần, thời hạn gia hạn không quá 2 năm. Đối với giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động, nghị định bổ sung quy trình cấp lại và gia hạn; thời gian giải quyết hồ sơ gia hạn là 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Danh mục các trường hợp được xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép cũng được mở rộng.

Cùng với việc rút gọn thủ tục, hồ sơ vẫn phải bảo đảm đầy đủ căn cứ xác định nhu cầu sử dụng và điều kiện của người lao động. Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép gồm văn bản đề nghị kiêm giải trình nhu cầu theo mẫu, giấy khám sức khỏe, hộ chiếu còn thời hạn, phiếu lý lịch tư pháp, ảnh chân dung, giấy tờ chứng minh hình thức làm việc và vị trí việc làm; đồng thời phải có giấy tờ chứng minh người lao động thuộc một trong các nhóm nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật.

Thẩm quyền quản lý thuộc UBND cấp tỉnh. Tại Hải Phòng, việc cấp giấy phép lao động được thực hiện tại Sở Nội vụ hoặc Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, tùy thuộc vào địa bàn và nơi người lao động nước ngoài làm việc.

Quy trình được rút gọn giúp doanh nghiệp giảm thời gian thực hiện thủ tục, nhưng hồ sơ vẫn phải được chuẩn bị đầy đủ, thống nhất ngay từ đầu. Những thông tin về vị trí việc làm, hình thức làm việc, trình độ, kinh nghiệm của người lao động nếu chưa được chứng minh rõ có thể khiến doanh nghiệp phải bổ sung hồ sơ, ảnh hưởng đến thời gian giải quyết.

Hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cường quản lý sau cấp phép

Việc đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép chỉ là một phần trong quá trình thực hiện chính sách về lao động nước ngoài. Để các quy định mới được áp dụng thống nhất, doanh nghiệp cần được hướng dẫn cụ thể, đồng thời các cơ quan chức năng phải phối hợp trong quản lý người lao động từ khi cấp phép đến khi kết thúc quá trình làm việc tại địa phương. Đây cũng là nội dung được Hải Phòng xác định trong Quy chế phối hợp quản lý người lao động nước ngoài ban hành kèm Quyết định số 47/2026/QĐ-UBND, có hiệu lực từ ngày 28/6/2026.

Theo quy chế, Sở Nội vụ Hải Phòng chủ trì xây dựng kế hoạch, tổ chức tuyên truyền, phổ biến, tập huấn pháp luật cho các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân sử dụng lao động nước ngoài. Công an thành phố, Sở Tư pháp, cơ quan thuế, Bảo hiểm xã hội và các sở, ngành liên quan phối hợp thực hiện nhiệm vụ theo chức năng. Sự phối hợp này giúp việc quản lý không chỉ tập trung ở khâu cấp giấy phép mà được kết nối với các thủ tục về cư trú, lao động, thuế và bảo hiểm xã hội.

Từ yêu cầu quản lý xuyên suốt đó, trách nhiệm của doanh nghiệp cũng được xác định rõ hơn sau khi người lao động được cấp giấy phép. Cũng theo Quy chế, Công an thành phố không xem xét cấp thị thực, thẻ tạm trú cho người lao động nước ngoài chưa có giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép, hoặc trường hợp giấy phép đã hết hiệu lực, bị thu hồi.

Cùng với đó, các cơ sở y tế, giáo dục không được bố trí người nước ngoài làm việc khi chưa có giấy phép hoặc giấy xác nhận theo quy định. Trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị cũng được xác định nếu để xảy ra vi phạm. Sở Nội vụ chủ trì xây dựng kế hoạch kiểm tra liên ngành trình UBND thành phố; cơ quan thuế và Bảo hiểm xã hội phối hợp theo dõi việc kê khai thuế thu nhập cá nhân và tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc của người lao động nước ngoài.

Như vậy, yêu cầu đối với doanh nghiệp không dừng ở việc hoàn thành hồ sơ xin cấp phép mà còn là bảo đảm các thông tin trong hồ sơ phù hợp với thực tế sử dụng lao động trong suốt thời gian làm việc. Đây cũng là vấn đề từng được cơ quan quản lý lưu ý qua công tác thanh tra, kiểm tra, cho thấy việc tuân thủ cần được thực hiện ngay từ khâu chuẩn bị hồ sơ và duy trì trong quá trình sử dụng lao động.

Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế phối hợp, Hải Phòng cũng chú trọng đưa các quy định đến trực tiếp với doanh nghiệp, qua đó giải đáp những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện. Ngày 11/9/2026, Vụ Pháp chế Bộ Nội vụ phối hợp với cơ quan chuyên môn của Hải Phòng tổ chức hội nghị phổ biến pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động trên địa bàn.

Tại hội nghị, đại diện Cục Việc làm giới thiệu những điểm mới của Nghị định 219/2025/NĐ-CP và trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp. Việc đối thoại giúp nội dung chính sách được đặt trong những tình huống cụ thể, qua đó doanh nghiệp có thể xác định rõ hơn trách nhiệm, hồ sơ và cách thức thực hiện trong từng trường hợp.

Cũng từ quá trình trao đổi với doanh nghiệp, những vấn đề cần tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện được cơ quan quản lý ghi nhận. Đại diện Cục Việc làm cho biết thêm, một số quy định về hồ sơ đang được đề xuất theo hướng giảm giấy tờ và tạo thuận lợi hơn cho người lao động, doanh nghiệp. Trong đó, giấy khám sức khỏe có thể được cấp bởi cơ sở y tế Việt Nam hoặc nước ngoài; người nộp hồ sơ không phải cung cấp lại thông tin đã được khai thác từ cơ sở dữ liệu dùng chung. Đối với hồ sơ gia hạn, dự kiến không yêu cầu giấy khám sức khỏe, hộ chiếu chỉ cần bản sao trang nhân thân, lý lịch tư pháp được khai thác từ cơ sở dữ liệu; thời gian gia hạn được đề xuất rút từ 10 ngày xuống 5 ngày làm việc.

Từ cải cách thủ tục đến hướng dẫn, đối thoại và phối hợp quản lý, các khâu trong quá trình thực hiện chính sách về lao động nước ngoài đang được kết nối chặt chẽ hơn. Điều này vừa giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong sử dụng nhân lực, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý về lao động, cư trú, thuế và bảo hiểm xã hội trên địa bàn./.

Chí Hiếu