Đưa các hệ giá trị vào thực hành, lan tỏa trong đời sống và công vụ

Giá trị chung, nền tảng chung cho phát triển

Ngày 02/7/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam. Kế hoạch nhằm cụ thể hóa các chủ trương, nhiệm vụ về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời tạo cơ chế triển khai thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, gắn xây dựng, hoàn thiện thể chế với yêu cầu thực hành các hệ giá trị trong đời sống.

Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu đưa các hệ giá trị gắn với đời sống xã hội và yêu cầu phát triển đất nước. Qua đó, các giá trị từng bước thấm sâu vào đời sống, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phòng ngừa sự suy thoái về đạo đức, lối sống và phát huy nguồn lực nội sinh từ văn hóa, con người Việt Nam.

Thực hành các hệ giá trị góp phần xây dựng văn hóa công vụ, nâng cao trách nhiệm, kỷ luật và tinh thần phục vụ nhân dân. Ảnh minh họa

Theo Kế hoạch, hệ giá trị quốc gia gồm hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc; hệ giá trị văn hóa gồm dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học; hệ giá trị gia đình gồm ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh. Chuẩn mực con người Việt Nam được xác định với những phẩm chất yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo, cùng khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến.

Các hệ giá trị này có mối quan hệ thống nhất, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau. Con người vừa là chủ thể thực hành, lan tỏa các giá trị, vừa là mục tiêu của sự phát triển. Gia đình là môi trường đầu tiên hình thành và nuôi dưỡng nhân cách; văn hóa tạo môi trường để các giá trị được tiếp nhận và lan tỏa; hệ giá trị quốc gia định hướng mục tiêu, lý tưởng và khát vọng phát triển.

Vì vậy, xây dựng và lan tỏa các hệ giá trị không phải là công việc của riêng một ngành hay một lĩnh vực. Gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cộng đồng và toàn xã hội đều có vai trò trong quá trình này. Mỗi môi trường có cách thể hiện khác nhau, nhưng cùng hướng tới việc hình thành những phẩm chất, chuẩn mực phù hợp với yêu cầu phát triển con người Việt Nam trong thời kỳ mới.

Để các giá trị thực sự đi vào đời sống, Kế hoạch đặt ra yêu cầu cụ thể hóa thành các tiêu chí, chuẩn mực ứng xử phù hợp với từng đối tượng, lĩnh vực và địa bàn; đồng thời gắn với việc theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện và lồng ghép vào các chương trình, chiến lược, kế hoạch của ngành, lĩnh vực, địa phương.

Đây là bước chuyển từ nhận thức về giá trị sang thực hành giá trị. Một giá trị chỉ thực sự có sức sống khi được thể hiện qua cách con người ứng xử, làm việc và thực hiện trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước.

Từ giá trị đến hành động trong đời sống và công vụ

Tinh thần đưa các hệ giá trị vào thực hành được thể hiện trong yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội. Theo Kế hoạch, các chuẩn mực đạo đức, văn hóa ứng xử cần được thực hành trong gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và không gian mạng; đồng thời khuyến khích xây dựng, đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng những mô hình phù hợp với từng ngành, lĩnh vực, địa bàn và cộng đồng dân cư.

Thực hành các giá trị trước hết bắt đầu từ những hành vi cụ thể trong đời sống hằng ngày. Trong gia đình là yêu thương, tôn trọng, bình đẳng, chia sẻ và trách nhiệm; trong môi trường làm việc là ý thức kỷ luật, giữ đúng cam kết, chủ động chịu trách nhiệm, tôn trọng đồng nghiệp, đổi mới cách làm và thích ứng với yêu cầu mới; trong cộng đồng là tinh thần nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, tôn trọng sự khác biệt và tuân thủ pháp luật. Những hành vi tưởng như nhỏ trong cuộc sống hằng ngày, khi được thực hiện thường xuyên, sẽ góp phần tạo nên môi trường văn hóa và chuẩn mực chung.

Đối với nền công vụ, việc thực hành các hệ giá trị gắn trực tiếp với chất lượng hoạt động của cơ quan nhà nước. Kỷ luật, trách nhiệm, tận tụy, chuyên nghiệp, đổi mới và tinh thần phục vụ Nhân dân không chỉ là yêu cầu trong thực thi công vụ mà còn là những biểu hiện cụ thể của các giá trị được đặt vào công việc hằng ngày. Vì vậy, thực hành các hệ giá trị cần gắn với xây dựng văn hóa công vụ, đạo đức công vụ, cải cách hành chính, thi đua, khen thưởng và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Từ yêu cầu đó, Bộ Nội vụ đã cụ thể hóa việc triển khai Quyết định số 1189/QĐ-TTg tại Kế hoạch số 11009/KH-BNV ngày 01/10/2026. Trong đó, Bộ xác định việc thực hành các hệ giá trị gắn với xây dựng văn hóa công vụ, đạo đức công vụ, cải cách hành chính, thi đua, khen thưởng và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời yêu cầu việc triển khai phải thiết thực, tránh hình thức, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm và rõ thẩm quyền.

Từ chức năng, nhiệm vụ được giao, việc đưa các giá trị vào xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách cũng được đặt ra trong nhiều lĩnh vực như cán bộ, công chức, viên chức, cải cách hành chính, lao động, việc làm, bình đẳng giới, công tác thanh niên, người có công và tổ chức chính quyền địa phương. Qua đó, các giá trị từng bước được gắn với yêu cầu xây dựng nền hành chính trách nhiệm, chuyên nghiệp, gần dân và phục vụ Nhân dân.

Như vậy, đưa các hệ giá trị vào cuộc sống không phải là hoạt động tuyên truyền ngắn hạn mà là quá trình chuyển hóa những giá trị chung thành chuẩn mực và hành vi cụ thể trong từng môi trường. Từ gia đình, nhà trường đến cơ quan, đơn vị, cộng đồng; từ cách ứng xử giữa người với người đến cách thực hiện công vụ, các giá trị chỉ thực sự lan tỏa khi được thể hiện bằng hành động.

Khi mỗi người đưa trách nhiệm, kỷ cương, trung thực, nghĩa tình, sáng tạo và tinh thần cống hiến vào công việc hằng ngày; khi gia đình trở thành môi trường nuôi dưỡng nhân cách và cơ quan, đơn vị hình thành văn hóa làm việc chuyên nghiệp, trách nhiệm, các hệ giá trị sẽ từng bước trở thành nguồn lực nội sinh của phát triển. Đó cũng là ý nghĩa cốt lõi của việc triển khai đồng bộ các hệ giá trị: không chỉ nói về những giá trị tốt đẹp mà tạo điều kiện để những giá trị ấy được sống, được thực hành và được lan tỏa trong đời sống xã hội./.

Minh Hiền