Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Lai Châu ưu tiên phát triển hạ tầng nông thôn đồng bộ, tạo động lực giảm nghèo

Ngày đăng: 19/11/2026   15:26
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn được tỉnh Lai Châu xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) giai đoạn 2026-2030. Với định hướng ưu tiên các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, tỉnh tập trung hoàn thiện hệ thống giao thông, thủy lợi, điện, trường học, nước sạch và hạ tầng số. Qua đó, từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, tạo điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy giảm nghèo bền vững.

Phát triển hạ tầng thiết yếu là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững ở Lai Châu.

Ưu tiên nguồn lực hoàn thiện hạ tầng thiết yếu

Lai Châu là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, nhiều khu vực dân cư sinh sống phân tán, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội còn không ít khó khăn. Ở nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hệ thống hạ tầng chưa đồng bộ, khả năng kết nối giao thông, tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và điều kiện phục vụ sản xuất còn hạn chế. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân cũng như quá trình triển khai các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Nhận thức rõ vai trò của hạ tầng đối với phát triển nông thôn, trong giai đoạn 2026-2030, Lai Châu xác định phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối hiệu quả với đô thị và thích ứng với biến đổi khí hậu là một trong những nội dung thành phần quan trọng của CTMTQG. Định hướng này không chỉ nhằm cải thiện điều kiện sinh hoạt của người dân mà còn tạo nền tảng để khai thác tiềm năng, lợi thế từng vùng, thúc đẩy sản xuất hàng hóa và mở rộng cơ hội phát triển kinh tế.

Theo mục tiêu đề ra, tỉnh phấn đấu có 16 xã đạt yêu cầu nhóm tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội; 10 xã đạt nhóm tiêu chí về phát triển kinh tế nông thôn; 20 xã đạt nhóm tiêu chí về văn hóa, giáo dục, y tế; 32 xã đạt nhóm tiêu chí về giảm nghèo và an sinh xã hội; 36 xã đạt nhóm tiêu chí về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; 10 xã đạt nhóm tiêu chí về môi trường và cảnh quan nông thôn thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới.

Đáng chú ý, đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Lai Châu đặt mục tiêu trên 85% số xã, thôn có đủ cơ sở hạ tầng thiết yếu đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân. Phấn đấu 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông; 100% thôn có đường trục chính được cứng hóa và có đường ô tô kết nối với trung tâm xã hoặc các trục giao thông chính, bảo đảm đi lại quanh năm. Cùng với đó, tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện phù hợp đạt 99%.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, tỉnh tập trung hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn, coi đây là khâu quan trọng nhằm tăng cường kết nối giữa các khu dân cư, vùng sản xuất với trung tâm xã, các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và khu vực đô thị. Các công trình đường giao thông, cầu dân sinh, công trình kết nối liên xã, liên thôn sẽ được đầu tư, nâng cấp theo hướng đồng bộ, hiện đại, phù hợp với đặc thù địa hình và có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Việc cải thiện giao thông không chỉ giúp người dân đi lại thuận lợi, giảm chi phí vận chuyển mà còn tạo điều kiện đưa nông sản ra thị trường, thu hút các hoạt động thương mại, dịch vụ và mở rộng cơ hội liên kết sản xuất. Khi giao thông được kết nối thông suốt, những lợi thế về nông nghiệp, lâm nghiệp, du lịch và kinh tế cửa khẩu của địa phương sẽ có thêm điều kiện để phát huy.

Cùng với giao thông, Lai Châu chú trọng đầu tư, nâng cấp các công trình thủy lợi theo hướng đồng bộ, linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng vùng. Hệ thống thủy lợi được cải thiện sẽ góp phần chủ động nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, hạn chế tác động của hạn hán, thiên tai, từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng đất và ổn định sinh kế cho người dân.

Hạ tầng điện cũng được xác định là một trong những điều kiện quan trọng thúc đẩy phát triển nông thôn. Tỉnh định hướng đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống lưới điện theo hướng an toàn, ổn định, tin cậy, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất. Đồng thời, khuyến khích phát triển các nguồn năng lượng tái tạo phù hợp với điều kiện từng địa bàn, góp phần đa dạng hóa nguồn cung và hướng tới phát triển bền vững.

Trong lĩnh vực giáo dục, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và thư viện cho các trường mầm non, phổ thông trên địa bàn nông thôn tiếp tục được quan tâm. Các xã, thôn đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới được ưu tiên hỗ trợ, qua đó tạo điều kiện để trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số được học tập trong môi trường tốt hơn.

Một nội dung quan trọng khác là phát triển hạ tầng thương mại nông thôn và hạ tầng phục vụ sản xuất. Lai Châu định hướng từng bước hoàn thiện mạng lưới chợ, phát triển các mô hình chợ đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm, thúc đẩy thương mại điện tử và khuyến khích phát triển dịch vụ logistics gắn với vùng sản xuất hàng hóa. Đối với các vùng nguyên liệu tập trung, tỉnh chú trọng đầu tư kho bãi, kho lạnh, trung tâm sơ chế, sấy, chế biến và các điểm cung ứng, thu mua nông sản.

Đây là hướng đi có ý nghĩa thiết thực đối với một tỉnh có thế mạnh về nông nghiệp, lâm nghiệp và các sản phẩm đặc trưng vùng miền như Lai Châu. Khi hạ tầng sau thu hoạch được quan tâm, nông sản có thêm điều kiện bảo quản, chế biến, nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Qua đó, người dân không chỉ tăng sản lượng mà còn từng bước nâng cao thu nhập thông qua thay đổi phương thức sản xuất, tham gia chuỗi liên kết và phát triển kinh tế hàng hóa.

Hỗ trợ đầu tư công trình trường học, tạo điều kiện để trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số được học tập trong môi trường tốt hơn.

Nâng cao chất lượng đời sống, hướng tới phát triển nông thôn bền vững

Bên cạnh đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, Lai Châu đặc biệt quan tâm đến các công trình và dịch vụ thiết yếu trực tiếp phục vụ đời sống người dân. Trong đó, nước sạch, vệ sinh môi trường, hạ tầng viễn thông và thông tin cơ sở là những lĩnh vực được xác định cần tiếp tục ưu tiên đầu tư, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo kế hoạch, tỉnh phấn đấu 100% đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trong đó 80% được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn. Để đạt mục tiêu này, tỉnh định hướng phát triển các công trình cấp nước sạch tập trung tại xã hoặc liên xã, phù hợp với đặc điểm địa hình, dân cư và điều kiện nguồn nước. Những khu vực thường xuyên bị hạn hán, ô nhiễm nguồn nước, địa bàn biên giới, vùng khan hiếm nước và các thôn, bản đặc biệt khó khăn sẽ được ưu tiên đầu tư. Đồng thời, tỉnh có chính sách hỗ trợ cấp nước đạt chuẩn cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và những hộ dân sinh sống tại khu vực khó tiếp cận hệ thống cấp nước tập trung.

Trong điều kiện địa hình miền núi thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và các hiện tượng thời tiết cực đoan, công tác phòng, chống thiên tai cũng được đặt ra với yêu cầu chủ động hơn. Lai Châu định hướng tăng cường năng lực phòng, chống thiên tai cấp xã thông qua xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, trang bị thiết bị thiết yếu, tổ chức lực lượng xung kích và đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, nâng cao nhận thức cộng đồng.

Đặc biệt, các xã, thôn có nguy cơ rủi ro cao, dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu được ưu tiên hỗ trợ. Việc nâng cao năng lực ứng phó ngay từ cơ sở sẽ giúp chính quyền và người dân chủ động hơn trong phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tính mạng, tài sản và ổn định hoạt động sản xuất.

Đối với những khu vực có nguy cơ thiên tai hoặc điều kiện sinh sống không bảo đảm an toàn, tỉnh thực hiện bố trí, sắp xếp ổn định dân cư theo quy hoạch và phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Các hình thức bố trí gồm tập trung hình thành điểm dân cư mới, xen ghép vào khu dân cư hiện có hoặc ổn định tại chỗ đối với địa bàn không có quỹ đất tái định cư. Việc sắp xếp dân cư gắn với đầu tư hạ tầng thiết yếu sẽ góp phần tạo dựng môi trường sống an toàn, ổn định lâu dài cho người dân.

Cùng với đó, chính sách hỗ trợ cải thiện nhà ở dân cư nông thôn tiếp tục được triển khai theo hướng an toàn, kiên cố, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, gia đình chính sách và những hộ sinh sống tại khu vực có nguy cơ thiên tai cao được ưu tiên hỗ trợ. Đây không chỉ là giải pháp cải thiện điều kiện nhà ở mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội, giúp người dân yên tâm lao động, sản xuất và ổn định cuộc sống.

Một điểm nhấn trong định hướng phát triển hạ tầng giai đoạn tới là thúc đẩy chuyển đổi số ở khu vực nông thôn. Lai Châu đặt mục tiêu từng bước nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ internet, hạ tầng số của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tỉnh chú trọng phát triển hạ tầng viễn thông, duy trì các điểm phục vụ bưu chính công cộng, hỗ trợ xây dựng chính quyền số và hiện đại hóa hệ thống truyền thanh cấp xã.

Việc mở rộng cụm thu phát thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông đến các thôn, bản sẽ góp phần đưa thông tin thiết yếu đến gần hơn với người dân, nhất là tại những khu vực địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn. Hạ tầng số được cải thiện cũng mở ra cơ hội để người dân tiếp cận thông tin thị trường, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và tham gia các hoạt động thương mại điện tử.

Để bảo đảm các công trình phát huy hiệu quả lâu dài, Lai Châu cũng đặt ra yêu cầu chú trọng công tác quản lý, vận hành và bảo trì sau đầu tư. Các công trình khi hoàn thành, đưa vào sử dụng cần có phương án quản lý phù hợp, xác định rõ trách nhiệm của các cấp, ngành và cộng đồng dân cư.

Có thể thấy, định hướng phát triển hạ tầng nông thôn giai đoạn 2026-2030 của Lai Châu không chỉ tập trung giải quyết những thiếu hụt trước mắt mà còn hướng đến xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, có khả năng kết nối và thích ứng với những yêu cầu phát triển mới. Từ giao thông, thủy lợi, điện, trường học đến nước sạch, môi trường và hạ tầng số, mỗi công trình đều gắn với mục tiêu cải thiện điều kiện sống, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế cho người dân. Quan trọng hơn, hạ tầng được đầu tư đồng bộ sẽ tạo nền tảng để người dân chủ động phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, tiếp cận tốt hơn các dịch vụ xã hội cơ bản, qua đó đưa mục tiêu giảm nghèo bền vững đi vào chiều sâu và thực chất./.

Hồng Phượng

Bài viết cùng tác giả