Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Bảo đảm quyền con người trong cung ứng dịch vụ công trực tuyến ở Việt Nam - tiếp cận từ nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử

Ngày đăng: 19/11/2026   12:32
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Tóm tắt: Chuyển đổi số và mô hình chính quyền địa phương 02 cấp mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, song cũng đặt ra thách thức về bình đẳng, không phân biệt đối xử. Bằng phương pháp phân tích pháp lý, tổng hợp tài liệu và đối chiếu dữ liệu thứ cấp, bài viết làm rõ khoảng cách giữa cung cấp dịch vụ và thụ hưởng quyền, đánh giá các rào cản về kỹ năng số, liên thông dữ liệu, năng lực thực thi và bảo vệ thông tin cá nhân. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất khung đánh giá năm tiêu chí cùng giải pháp và lộ trình thực hiện đến năm 2030.

Từ khóa: Bình đẳng và không phân biệt đối xử; chính quyền địa phương 02 cấp; chuyển đổi số; dịch vụ công trực tuyến; quyền con người.

Abstract: Digital transformation and the two-tier local government model have expanded opportunities for accessing online public services, while also posing challenges to equality and non-discrimination. Using legal analysis, document synthesis, and secondary data comparison, this article clarifies the gap between service provision and the effective enjoyment of rights, and assesses barriers related to digital skills, data interoperability, implementation capacity, and personal data protection. On this basis, the author proposes a five-criterion assessment framework, together with solutions and an implementation roadmap through 2030.

Keywords: Equality and non-discrimination; two-tier local government; digital transformation; online public services; human rights.

Đặt vấn đề

Chuyển đổi số góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, việc cung cấp dịch vụ trên nền tảng số chưa bảo đảm mọi người dân đều có thể sử dụng và hoàn tất giao dịch. Khoảng cách này đặt ra yêu cầu đánh giá chuyển đổi số từ nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử.

Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, phân định thẩm quyền và liên thông dữ liệu phải gắn với khả năng phục vụ liên tục. Sự khác biệt về thiết bị, kỹ năng và điều kiện tiếp cận có thể tạo bất lợi cho người dân; vì vậy dịch vụ cần được thiết kế bao trùm và có hỗ trợ phù hợp. Bằng phân tích pháp lý, tổng hợp tài liệu và đối chiếu dữ liệu thứ cấp, bài viết làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và rào cản; từ đó đề xuất khung đánh giá năm tiêu chí cùng giải pháp, lộ trình đến năm 2030.

1. Cơ sở lý luận về bảo đảm quyền con người trong cung ứng dịch vụ công trực tuyến

1.1. Tiếp cận dựa trên quyền con người

Tiếp cận dựa trên quyền con người xác định người dân là chủ thể quyền, Nhà nước có nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền theo pháp luật. Trong dịch vụ công trực tuyến, người dân cần được đối xử bình đẳng, tiếp cận thông tin, bảo vệ dữ liệu và sử dụng cơ chế bảo vệ lợi ích hợp pháp. Do đó, hiệu quả không chỉ đo bằng tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn mà còn bằng khả năng tiếp cận và hoàn tất thực tế.

Bình đẳng thực chất không chỉ là áp dụng một quy trình thống nhất mà còn đòi hỏi nhận diện bất lợi do điều kiện tiếp cận khác nhau. Các hình thức hỗ trợ phù hợp và yêu cầu minh bạch về chi phí góp phần bảo đảm cơ hội thụ hưởng quyền cho mọi người dân.

1.2. Từ khả năng cung cấp đến khả năng thụ hưởng

Một thủ tục được công bố trực tuyến chưa chắc được thực hiện trọn vẹn: người dân có thể gặp khó khăn khi xác thực, phải kê khai lại, bổ sung giấy tờ hoặc đến trực tiếp cơ quan hành chính. Vì vậy, cần phân biệt ba cấp độ: sự sẵn có của dịch vụ, khả năng hoàn tất giao dịch và chất lượng bảo đảm quyền trong toàn bộ quá trình.

Quy trình giống nhau không nhất thiết tạo cơ hội ngang nhau. Chẳng hạn, xác thực chỉ qua điện thoại thông minh có thể gây bất lợi cho người thiếu thiết bị hoặc không thể thao tác. Thiết kế dịch vụ vì thế cần nhận diện rào cản gián tiếp và có phương án hỗ trợ, thay thế hợp pháp. Từ cách tiếp cận này, có thể đối chiếu quy định pháp luật với bằng chứng thực tiễn để xác định khoảng cách giữa mục tiêu số hóa và kết quả thụ hưởng quyền.

2. Chủ trương, chính sách, pháp luật và thực tiễn bảo đảm quyền con người trong cung ứng dịch vụ công trực tuyến

2.1. Cơ sở chính trị, pháp lý và những điều kiện thuận lợi

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng chính sách cho đơn giản hóa thủ tục và nâng cao chất lượng phục vụ (Bộ Chính trị, 2024).

Trên phương diện pháp luật, Luật Giao dịch điện tử năm 2023 xác lập cơ sở cho giao dịch điện tử và giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu (Quốc hội, 2023). Quyết định số 29/2026/QĐ-TTg quy định quản lý, vận hành, khai thác Cổng Dịch vụ công quốc gia, hỗ trợ tổ chức và theo dõi việc giải quyết hồ sơ (Thủ tướng Chính phủ, 2026b). Tuy nhiên, hiệu quả thực thi còn phụ thuộc vào khả năng sử dụng dịch vụ, cơ chế một cửa, một cửa liên thông cũng cần phân định trách nhiệm khi phát sinh lỗi. Công điện số 33/CĐ-TTg ngày 23/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu giải quyết thủ tục trực tuyến liên thông, đồng bộ, không gián đoạn (Thủ tướng Chính phủ, 2026a).

Bảo vệ dữ liệu cá nhân là điều kiện thiết yếu của việc thụ hưởng quyền. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 đặt ra cơ sở pháp lý để thu thập, sử dụng và chia sẻ thông tin theo mục đích, phạm vi truy cập và trách nhiệm tương ứng (Quốc hội, 2025). Do đó, liên thông phải đi cùng kiểm soát truy cập, lưu vết khai thác và cơ chế sửa dữ liệu sai. Khi hệ thống gián đoạn, người dân cần biết đầu mối hỗ trợ và phương án khắc phục; nếu không, lợi ích số hóa có thể bị triệt tiêu bởi chi phí phát sinh và rủi ro quyền riêng tư.

2.2. Một số kết quả đạt được trong bảo đảm quyền con người thông qua cung ứng dịch vụ công trực tuyến ở Việt Nam

Cải cách hành chính và chuyển đổi số góp phần đã mở rộng kênh tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục và tương tác với cơ quan nhà nước. Đây là điều kiện nâng cao tính minh bạch và đa dạng hóa phương thức phục vụ.

Theo kết quả Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2025 (SIPAS) do Bộ Nội vụ công bố cho thấy có 29,87% người được khảo sát sử dụng kênh trực tuyến để thực hiện dịch vụ hành chính và 39,11% sử dụng kênh này để tiếp cận thông tin chính sách (Bộ Nội vụ, 2026; Phương Nhung, 2026). Về chất lượng phục vụ, mức hài lòng đối với tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị tại bộ phận một cửa đạt 82,49%, giảm 0,92 điểm phần trăm so với năm trước; 11,05% người được hỏi phản ánh công chức gây phiền hà và 8,88% phản ánh phải chi thêm ngoài quy định. Các kết quả cho thấy bên cạnh chuyển biến về phương thức tiếp cận vẫn cần tăng cường trách nhiệm giải trình (Phương Nhung, 2026).

Mức hài lòng chung giữa các địa phương dao động từ 77,92% - 91,12%, cho thấy trải nghiệm phục vụ còn khác biệt; cần nghiên cứu thêm tác động của điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng và năng lực thực thi thay vì chỉ quy về công nghệ (Phương Nhung, 2026). Từ đó, cần tiếp tục nhận diện rào cản khiến người dân chưa thể tiếp cận hoặc hoàn tất thủ tục để đánh giá bình đẳng thực chất.

2.3. Một số khó khăn, hạn chế và nguyên nhân trong bảo đảm quyền con người khi cung ứng dịch vụ công trực tuyến

Thứ nhất, rào cản tiếp cận và kỹ năng số. Giao dịch trực tuyến đòi hỏi thiết bị, kết nối, định danh điện tử và khả năng thao tác. Nếu chỉ thống kê hồ sơ đã tiếp nhận, những trường hợp không thể bắt đầu hoặc phải bỏ dở sẽ không được ghi nhận.

Theo số liệu điều tra người khuyết tật năm 2023 cho thấy, tỷ lệ truy cập internet ở người khuyết tật là 33,6%, so với 83,7% ở người không khuyết tật; trong nhóm khuyết tật, tỷ lệ ở thành thị là 40,1%, nông thôn 31,0%. Tỷ lệ có điện thoại di động tương ứng là 53,7% và 89,2%. Đây là dữ liệu về điều kiện tiếp cận công nghệ, không phải tỷ lệ hoàn tất dịch vụ công, nhưng cho thấy nguy cơ loại trừ số (Cục Thống kê, 2024). Chênh lệch tiếp cận đòi hỏi kiểm thử giao diện và phương thức hỗ trợ đa dạng; đồng thời, việc trợ giúp không được buộc người dân giao mật khẩu hoặc thông tin định danh cho người khác.

Qua khảo sát hơn 9.000 người trưởng thành tại sáu vùng kinh tế - xã hội (Trần Thị Minh Thi, 2025) ghi nhận 87,5% người tham gia sử dụng internet, song khác biệt theo tuổi, địa bàn, học vấn và nghề nghiệp. Mức sử dụng internet không thể thay thế số liệu chuyên biệt về khả năng hoàn tất dịch vụ công.

Thứ hai, hạn chế liên thông dữ liệu. Khác biệt về phần mềm, quyền truy cập và quy trình khiến người dân có thể phải kê khai lại, bổ sung giấy tờ hoặc chờ xác minh. Việc chuẩn hóa thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng tại một địa phương là ví dụ thực tiễn, không thể suy rộng toàn quốc (Báo Nhân Dân, 2026).

Thứ ba, năng lực thực thi chưa đồng đều. Cấp xã cần kỹ năng xử lý hồ sơ điện tử, khai thác dữ liệu, bảo mật và phối hợp liên cơ quan trong khi nguồn lực còn khác biệt. Định hướng bồi dưỡng công chức giai đoạn 2026 - 2031 phản ánh yêu cầu này (Sơn Hào, 2026).

Thứ tư, rủi ro dữ liệu và giải trình. Thiếu kiểm soát truy cập khi hỗ trợ thao tác có thể làm lộ thông tin cá nhân; thiếu đầu mối trách nhiệm khiến việc yêu cầu giải thích và khắc phục gặp khó khăn.

3. Đề xuất khung đánh giá, giải pháp và lộ trình bảo đảm quyền con người trong cung ứng dịch vụ công trực tuyến

3.1. Khung đánh giá năm tiêu chí gắn với kết quả thụ hưởng quyền con người

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn, bài viết đề xuất năm tiêu chí bổ trợ nhằm chuyển trọng tâm đánh giá từ năng lực cung ứng sang kết quả thụ hưởng quyền. Đây là khung nghiên cứu, không phải bộ chỉ số pháp luật bắt buộc.

Một là, tiếp cận bình đẳng. Xem xét khả năng tìm hiểu thủ tục, đăng nhập, xác thực, sử dụng giao diện và nhận hỗ trợ theo điều kiện tiếp cận khác nhau; chú ý tỷ lệ tự thực hiện và tỷ lệ cần trợ giúp.

Hai là, hoàn tất thực tế. Theo dõi từ khi bắt đầu đến khi nhận kết quả, kể cả bỏ dở, kê khai lại, bổ sung hồ sơ và đi lại. Cần kết hợp dữ liệu hệ thống với khảo sát người chưa nộp được hồ sơ để không bỏ sót những bất lợi trước khâu tiếp nhận.

Ba là, an toàn dữ liệu và quyền riêng tư. Đánh giá mục đích xử lý, phạm vi truy cập, lưu vết, sửa thông tin sai và ứng phó sự cố, kể cả khi người dân được hỗ trợ thao tác.

Bốn là, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Người sử dụng cần biết trạng thái hồ sơ, căn cứ yêu cầu bổ sung hoặc từ chối, thời hạn giải quyết và đầu mối chịu trách nhiệm, từ đó có khả năng theo dõi và yêu cầu giải thích.

Năm là, cơ chế khắc phục hiệu quả. Phân biệt lỗi kỹ thuật, bất cập quy trình, khiếu nại hành chính và yêu cầu về dữ liệu; đánh giá thời gian phản hồi, kết quả xử lý và khả năng tiếp tục thực hiện thủ tục sau khắc phục.

Năm tiêu chí bao quát từ điều kiện tiếp cận đến kết quả thực hiện và bảo vệ quyền, làm cơ sở xác định giải pháp và cơ chế giám sát.

3.2. Hoàn thiện thiết kế dịch vụ theo hướng bao trùm và có hỗ trợ phù hợp

Thiết kế dịch vụ công trực tuyến phải xuất phát từ điều kiện tiếp cận đa dạng của người dân. Cơ quan cung ứng cần thử nghiệm với nhiều nhóm người sử dụng, chuẩn hóa giao diện, dùng ngôn ngữ dễ hiểu, giảm thao tác lặp lại và có phương án hỗ trợ phù hợp. Nên ưu tiên thủ tục an sinh, hộ tịch, đất đai và quyền lợi thiết yếu, bởi việc không hoàn tất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp. Việc thử nghiệm cần bao gồm cả người có kỹ năng số tốt và người gặp khó khăn trong thao tác để phát hiện lỗi thiết kế trước khi triển khai rộng. Đối với các thủ tục ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi thiết yếu, cơ quan cung ứng cần duy trì kênh hỗ trợ để người dân không mất cơ hội thực hiện quyền vì lỗi kỹ thuật.

Hỗ trợ trực tiếp, qua điện thoại hoặc lưu động không đối lập với chuyển đổi số mà giúp khắc phục bất lợi trong giai đoạn chuyển tiếp. Quy trình hỗ trợ phải bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng quyền tự quyết và từng bước giúp người dân tự thực hiện thủ tục.

Hiệu quả cần đo bằng khả năng hoàn tất, số lần đi lại, thời gian, chi phí và rủi ro dữ liệu được giảm, không chỉ bằng số lượt hướng dẫn. Điều này đòi hỏi sự phối hợp với các giải pháp liên thông dữ liệu và nâng cao năng lực thực thi.

3.3. Khắc phục “điểm nghẽn” liên thông dữ liệu và nâng cao năng lực thực thi cấp cơ sở

Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, phân cấp chỉ hiệu quả khi đi cùng quyền khai thác dữ liệu và năng lực xử lý. Cần chuẩn hóa quy trình từng nhóm thủ tục, xác định dữ liệu đầu vào, cơ quan quản lý nguồn, trách nhiệm khắc phục sai sót và phương án khi hệ thống gián đoạn; ưu tiên loại bỏ việc yêu cầu kê khai lại thông tin đã có căn cứ khai thác hợp pháp.

Bồi dưỡng công chức cấp xã theo vị trí việc làm và tình huống thực tế: tiếp nhận hồ sơ điện tử, xác minh dữ liệu, bảo mật, giải thích căn cứ giải quyết và xử lý sự cố. Năng lực này quyết định khả năng chuyển lợi ích của hạ tầng số thành chất lượng phục vụ người dân.

Trách nhiệm phải được phân định giữa cơ quan giải quyết thủ tục, đơn vị vận hành kỹ thuật và bộ phận một cửa. Cơ quan có thẩm quyền chịu trách nhiệm về nội dung và tính hợp pháp của quyết định; đơn vị vận hành bảo đảm kết nối, an toàn hệ thống; bộ phận một cửa hướng dẫn và ghi nhận vướng mắc. Cần có đầu mối theo dõi sự cố đến khi khắc phục, tránh đùn đẩy trách nhiệm. Cách tiếp cận này phù hợp định hướng lấy người dân làm trung tâm của Nghị quyết số 57-NQ/TW (Bộ Chính trị, 2024). Sự phân công này cần được thể hiện trong quy trình phối hợp và thời hạn phản hồi, bởi một lỗi dữ liệu có thể liên quan nhiều cơ quan nhưng người dân chỉ cần một đầu mối có trách nhiệm theo dõi đến kết quả cuối cùng.

Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ tra cứu, phân loại yêu cầu và phát hiện bất thường, nhưng phải kiểm soát độ chính xác, thiên lệch và bảo vệ dữ liệu. Công cụ tự động không được thay thế trái pháp luật quyết định hành chính thuộc thẩm quyền cơ quan nhà nước. Cải thiện công nghệ và nhân lực chỉ có ý nghĩa khi được kiểm chứng bằng kết quả thụ hưởng quyền, do đó cần đổi mới phương thức giám sát.

3.4. Đổi mới giám sát theo kết quả thụ hưởng quyền và trách nhiệm giải trình

Giám sát cần chuyển từ đếm số thủ tục số hóa sang khả năng tiếp cận, hoàn tất và bảo vệ quyền, kết hợp dữ liệu giao dịch với khảo sát độc lập, kể cả người bỏ dở thủ tục. Trên cơ sở năm tiêu chí, bài viết đề xuất sáu chỉ báo, bao gồm: tỷ lệ bắt đầu - hoàn tất; số lần bổ sung hồ sơ; số lần đến trực tiếp; thời gian xử lý lỗi liên thông; tỷ lệ phản ánh, kiến nghị được giải quyết có căn cứ và tỷ lệ người cần trợ giúp. Kết quả cần phân tích theo lĩnh vực, địa bàn và điều kiện tiếp cận, bảo đảm không lộ dữ liệu nhận diện cá nhân. Sáu chỉ báo không thay thế năm tiêu chí mà giúp lượng hóa một số biểu hiện của chúng trong quá trình thực thi. Đặc biệt, việc khảo sát người không hoàn tất giao dịch có ý nghĩa nhận diện rào cản mà thống kê hồ sơ đã tiếp nhận thường không phản ánh.

Để so sánh có ý nghĩa, cần xác định nguồn dữ liệu, đơn vị tính và tần suất đo từ đầu. Tỷ lệ hoàn tất phải tính cả giao dịch bỏ dở trước khi cấp mã hồ sơ; số lần đến trực tiếp cần phân biệt yêu cầu pháp luật với việc đi lại do lỗi hệ thống. Khi công bố kết quả phải nêu giới hạn so sánh giữa địa phương và thời kỳ, tránh áp lực thành tích làm bỏ sót trường hợp khó. Các dữ liệu phân tổ cần được xử lý ở mức tổng hợp, có biện pháp bảo mật và không sử dụng để nhận diện cá nhân. Nếu chưa có dữ liệu nền đủ tin cậy, cần thí điểm ở một số thủ tục trước khi mở rộng việc so sánh.

Giám sát phải gắn với giải trình và khắc phục: công khai kết quả tổng hợp, tiếp nhận phản hồi và theo dõi xử lý những bất cập được phát hiện. Giá trị của cơ chế này nằm ở việc thúc đẩy thay đổi quy trình, cải thiện khả năng thực hiện quyền, làm cơ sở xác định ưu tiên triển khai.

3.5. Lộ trình triển khai theo mức độ ưu tiên và trách nhiệm thực hiện

Các giải pháp cần triển khai theo giai đoạn phù hợp nguồn lực, với nhiệm vụ, trách nhiệm và kết quả có thể kiểm chứng.

Giai đoạn cuối năm 2026 - xử lý “điểm nghẽn” cấp thiết: rà soát thủ tục có tỷ lệ bỏ dở, bổ sung hồ sơ hoặc phản ánh cao; công khai đầu mối hỗ trợ và bố trí trợ giúp tại bộ phận một cửa. Sản phẩm là danh mục vướng mắc, đơn vị phụ trách, thời hạn khắc phục và dữ liệu đầu kỳ.

Giai đoạn 2027 - 2028 - chuẩn hóa và nâng cao năng lực: kiểm thử liên thông, chuẩn hóa dữ liệu, quy trình sửa sai; bồi dưỡng công chức theo vị trí việc làm, thử nghiệm với các nhóm người sử dụng có điều kiện khác nhau và bảo vệ dữ liệu trong hỗ trợ. Kết quả cần thể hiện ở quy trình được kiểm chứng và tỷ lệ hoàn tất được cải thiện. Trong giai đoạn này, việc cải tiến không chỉ hướng đến nâng cấp kỹ thuật mà còn phải đánh giá sự phối hợp giữa cơ quan quản lý dữ liệu, cơ quan giải quyết thủ tục và đơn vị vận hành hệ thống.

Giai đoạn 2029 - 2030: Đánh giá, hoàn thiện và cải tiến liên tục. Nghiên cứu việc tích hợp năm tiêu chí vào cơ chế theo dõi, giám sát và đánh giá định kỳ; đồng thời, công bố kết quả tổng hợp nhằm nhận diện những hạn chế, bất cập và kịp thời điều chỉnh các quy trình, thủ tục còn tồn tại khoảng cách đáng kể về khả năng tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ công giữa các nhóm đối tượng. Trọng tâm của giai đoạn này là bảo đảm công bằng trong tiếp cận, nâng cao chất lượng và hiệu quả thụ hưởng của người dân, lấy mức độ đáp ứng nhu cầu thực tế làm thước đo, thay vì chỉ tập trung vào tỷ lệ số hóa và mức độ ứng dụng công nghệ. Lộ trình nêu trên mang tính đề xuất nghiên cứu, định hướng triển khai, không phải là thời hạn thực hiện được quy định trong văn bản pháp luật. Các chỉ tiêu cụ thể, nguồn lực bảo đảm và cơ quan chủ trì thực hiện cần được xác định bởi cấp có thẩm quyền trên cơ sở kết quả khảo sát, đánh giá thực trạng ban đầu và điều kiện thực tiễn.

Kết luận

Chuyển đổi số trong cung ứng dịch vụ công góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, nâng cao chất lượng và hiệu quả phục vụ người dân. Tuy nhiên, số hóa các quy trình, thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc tự động bảo đảm bình đẳng thực chất trong tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ công. Sự khác biệt về điều kiện tiếp cận công nghệ, năng lực và kỹ năng số, mức độ liên thông dữ liệu cũng như năng lực tổ chức thực thi có thể làm phát sinh những rào cản mới, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận, sử dụng và hoàn tất thủ tục hành chính của các nhóm dân cư, nhất là những nhóm còn gặp khó khăn trong tiếp cận môi trường số.

Trên cơ sở tiếp cận dựa trên quyền con người, bài viết đề xuất khung đánh giá gồm năm tiêu chí: (i) bảo đảm tiếp cận bình đẳng; (ii) khả năng hoàn tất thủ tục trên thực tế; (iii) bảo đảm an toàn dữ liệu và quyền riêng tư; (iv) bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình; (v) thiết lập cơ chế khiếu nại, phản ánh và khắc phục hiệu quả. Tương ứng với các tiêu chí này, bài viết đề xuất một số định hướng, giải pháp trọng tâm, bao gồm: hoàn thiện thiết kế dịch vụ công theo hướng bao trùm, dễ tiếp cận; tổ chức các hình thức hỗ trợ phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của từng nhóm đối tượng; tăng cường kết nối, liên thông và khai thác dữ liệu; nâng cao năng lực tổ chức thực thi ở cấp cơ sở; đổi mới cơ chế theo dõi, giám sát và đánh giá trên cơ sở kết quả tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng dịch vụ công của người dân. Qua đó, có thể khẳng định, hiệu quả chuyển đổi số trong cung ứng dịch vụ công không chỉ được đánh giá bằng số lượng thủ tục hành chính được số hóa hay mức độ ứng dụng công nghệ, mà quan trọng hơn là khả năng bảo đảm để mọi người dân được tiếp cận, sử dụng dịch vụ công và thực hiện các quyền của mình một cách bình đẳng, an toàn, thuận tiện và hiệu quả. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt nhằm hiện thực hóa nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử, bảo đảm quyền con người và quyền công dân trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia./.

-----------------------------------------

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

2. Quốc hội (2023), Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=208421&pageid=27160&typegroupid=3.

3. Thủ tướng Chính phủ (2026b), Quyết định số 29/2026/QĐ-TTg ngày 04/6/2026 ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác Cổng Dịch vụ công quốc gia. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=218352&orggroupid=3&pageid=27160.

4. Thủ tướng Chính phủ (2026a), Công điện số 33/CĐ-TTg ngày 23/4/2026 về việc thúc đẩy thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến liên thông, đồng bộ, hiệu quả, không bị gián đoạn. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=217903&pageid=27160.

5. Quốc hội (2025), Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15. https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=214590&pageid=27160.

6. Bộ Nội vụ (2026), Tài liệu công bố Chỉ số SIPAS, Chỉ số PAR Index 2025. https://moha.gov.vn/tin-tuc/tai-lieu-cong-bo-chi-so-sipas-chi-so-par-index-2025---id19459.

7. Phương Nhung (2026), Hải Phòng tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng về PAR INDEX và SIPAS năm 2025. Bộ Nội vụ. https://moha.gov.vn/tin-tuc/hai-phong-tiep-tuc-dung-daubang-xep-hang-ve-par-index-va-sipas-nam-2025---id19462.

8. Cục Thống kê (2024), Thông cáo báo chí về kết quả Điều tra người khuyết tật năm 2023. https://www.nso.gov.vn/tin-tuc-thong-ke/2024/11/thong-cao-bao-chi-ve-ket-qua-dieu-tra-nguoi-khuyet-tat-nam-2023/.

9. Trần Thị Minh Thi (2025), Mức độ và mục đích sử dụng Internet của người dân Việt Nam hiện nay: Cơ sở xã hội cho phát triển công nghệ số trong kỷ nguyên mới. Tạp chí Phát triển bền vững Vùng, (1). https://doi.org/10.67916/ptbvv.2025.1.192.

10. Báo Nhân Dân (2026), Đổi mới cơ chế vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. https://nhandan.vn/doi-moi-co-che-van-hanh-mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-2-cap-post971039.html.

11. Sơn Hào (2026), Chính quyền địa phương 2 cấp: Từ “có người” đến “đúng người”. Báo Điện tử Chính phủ, https://baochinhphu.vn/chinh-quyen-dia-phuong-2-cap-tu-co-nguoi-den-dung-nguoi-102260924105253951.htm.

ThS Nguyễn Thị Thanh Bình - Viện Quyền con người, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Bài viết cùng tác giả