Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Thái Nguyên: thực thi chính sách pháp luật trong tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao hiệu năng vận hành và kiểm soát quyền lực

Ngày đăng: 30/07/2026   09:22
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Trong tiến trình đổi mới nền hành chính nhà nước, tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định vai trò tiên phong trong việc tổ chức, thực hiện chính sách pháp luật về sắp xếp, tổ chức bộ máy, triển khai chính quyền địa phương hai cấp tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực. Quá trình triển khai không chỉ hướng tới mục tiêu tối ưu hóa bộ máy hành chính công, giảm bớt tầng nấc trung gian mà còn đặc biệt coi trọng cơ chế kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực ngay từ gốc. Đây chính là động lực quan trọng giúp Thái Nguyên bứt phá mạnh mẽ, trở thành một trong những điểm sáng về quản trị công và cải cách hành chính (CCHC) của cả nước.

Việc triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền kết hợp với siết chặt kỷ luật, kỷ cương đã được toàn hệ thống chính trị quán triệt sâu sắc. Mục tiêu cốt lõi của tỉnh là chuyển mạnh từ tư duy "quản lý hành chính" thuần túy sang "tư duy phục vụ", lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất cho hiệu quả hoạt động của các cấp chính quyền.

Một số chỉ số đột phá nổi bật trong thực thi chính sách tại Thái Nguyên

Chỉ số PAR INDEX năm 2025: Đạt 92,54%, xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố (cao hơn trung bình toàn quốc 2,58%). Chỉ số SIPAS năm 2025: Đạt 84,64%, xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố. Mới đây, qua công bố xếp hạng đối với 13 sở, ban, ngành và 92 UBND cấp xã trên địa bàn. Đây là năm đầu tiên tỉnh Thái Nguyên tổ chức đo lường sự hài lòng và đánh giá, xác định Chỉ số PAR INDEX sau khi thực hiện sáp nhập tỉnh. Kết quả, 05 sở, ban, ngành và 21 xã, phường có Chỉ số PAR INDEX xếp loại Xuất sắc; 100% sở, ban, ngành và 58 xã, phường đạt có Chỉ số SIPAS đạt từ 90% trở lên. 100% thủ tục hành chính (TTHC) được thực hiện tiếp nhận và giải quyết không phụ thuộc vào địa giới hành chính; tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) toàn tỉnh đạt 100% (1.329/1.329 DVC).

Trách nhiệm công vụ: 107 cơ quan, tổ chức hành chính (các sở/ngành với 879 vị trí việc làm và 92 xã/phường với 42 vị trí việc làm/xã) đã được phê duyệt vị trí việc làm hoàn chỉnh, phân công rõ thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân, khắc phục triệt để tình trạng đùn đẩy, né tránh công việc.

Cán bộ, công chức tỉnh Thái Nguyên hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến tại Bộ phận một cửa.

Đổi mới tổ chức, nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền 2 cấp

Trong quá trình triển khai sắp xếp, tinh gọn tổ chức, Thái Nguyên tập trung rà soát, khắc phục tình trạng chồng chéo hoặc bỏ trống chức năng, nhiệm vụ giữa cấp tỉnh và cấp cơ sở.  Về tổ chức bộ máy: 100% sở, ngành và 100% UBND cấp xã đã hoàn thành việc sắp xếp các phòng chuyên môn. Toàn tỉnh hiện có 01 Ban Quản lý trực thuộc UBND tỉnh (Ban QL các Khu công nghiệp) và 1.193 đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL).

Về tinh giản biên chế và tuyển dụng: Tỉnh đã tinh giản 174 biên chế công chức và 2.989 biên chế viên chức (giảm 8,7% so với năm 2021). Song song đó, 6 tháng đầu năm 2026 công tác tuyển dụng, bổ sung lực lượng được thực hiện công khai, minh bạch với 324 trưởng hợp, trong đó, điều động 95 công chức, tiếp nhận vào làm công chức 132 trường hợp, tiếp nhận viên chức 27 trường hợp và tuyển dụng 70 viên chức.

Về cải cách TTHC, tỉnh đã công bố mới 1.585 TTHC, bãi bỏ/thay thế 1.674 TTHC, phê duyệt phương án đơn giản hóa 08 TTHC và áp dụng cơ chế “Luồng xanh” rút ngắn thời gian giải quyết cho 94 TTHC. Kết quả giải quyết hồ sơ đạt tỷ lệ rất cao, cấp sở, ngành tiếp nhận và giải quyết 126.240 hồ sơ (đúng hạn 99,95%); cấp xã giải quyết 309.556 hồ sơ (đúng hạn 99,93%).

Sự vận hành đồng bộ của bộ máy thể hiện rõ nét qua việc đẩy mạnh chuyển đổi số. Tỉnh Thái Nguyên liên tục nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về hạ tầng chính quyền số: 100% báo cáo định kỳ gửi qua Hệ thống báo cáo quốc gia; 100% sở, ngành và UBND cấp xã thực hiện kết nối liên thông văn bản điện tử có chữ ký số; tỷ lệ hồ sơ TTHC tiếp nhận trực tuyến đạt 99,6% (345.706/355.277 hồ sơ); 100% TTHC có nghĩa vụ tài chính (540/540 TTHC) được tích hợp thanh toán trực tuyến. Cán bộ, công chức từ cấp tỉnh đến cơ sở từng bước thay đổi tư duy từ “làm hết trách nhiệm” sang “làm đến nơi đến chốn”, nâng cao chất lượng công tác tham mưu và hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách.

Thắt chặt cơ chế kiểm soát quyền lực, phòng chống tiêu cực

Một trong những điểm đột phá then chốt trong thực thi chính sách pháp luật tại Thái Nguyên là việc gắn liền quá trình phân cấp, phân quyền với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ và hiệu quả. Phân quyền mạnh mẽ không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý; ngược lại, quyền lực giao đến đâu thì cơ chế kiểm tra, giám sát phải theo sát đến đó. Trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác kiểm tra CCHC được triển khai nghiêm túc tại 22 đơn vị, địa phương (gồm 07 đơn vị trực thuộc sở/ngành và 15 xã/phường). Qua kiểm tra đã phát hiện 09 vấn đề tồn tại và đã chỉ đạo xử lý khắc phục dứt điểm 09/09 vấn đề (đạt tỷ lệ 100%). Đồng thời, tỉnh đã tiếp nhận 262 phản ánh, kiến nghị (PAKN) của người dân, tổ chức về TTHC; đã giải quyết xong 212 PAKN (đạt 80,91%) và 50 PAKN còn lại đều đang trong thời hạn xử lý, không có hồ sơ đọng trễ.

Đặc biệt, việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ và minh bạch hóa thể chế được thực hiện quyết liệt. Cấp tỉnh đã ban hành 104 văn bản QPPL; rà soát 289 văn bản QPPL thuộc thẩm quyền và xử lý xong 100% văn bản sau rà soát; công bố hết hiệu lực 363 văn bản nhằm loại bỏ triệt để các kẽ hở pháp lý.

Về kỷ luật công vụ, nhờ chủ động phòng ngừa, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và tăng cường giám sát, trong 6 tháng đầu năm 2026, không có cán bộ, công chức, viên chức hay lãnh đạo quản lý các cấp nào bị xử lý kỷ luật.

Kỳ họp thứ Năm, Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên khóa XV xem xét, quyết định các nội dung quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội và công tác quản lý nhà nước của địa phương.

Nhờ triển khai quyết liệt và đồng bộ các giải pháp, tỉnh Thái Nguyên không chỉ duy trì thứ hạng cao ở các chỉ số quản trị công mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội mạnh mẽ. Tính đến giữa tháng 6/2026, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt 13.430 tỷ đồng (đạt 50,6% dự toán); giải ngân vốn đầu tư công đạt 2.344,1 tỷ đồng (đạt 36% kế hoạch).

Thực tiễn triển khai thành công mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Thái Nguyên gợi mở những bài học kinh nghiệm quý báu:

Thứ nhất, luôn giữ vững sự lãnh đạo toàn diện, sâu sát của cấp ủy Đảng, phát huy tối đa vai trò nêu gương của người đứng đầu. Việc công nhận 09 sáng kiến CCHC cấp tỉnh năm 2026 (như “Luồng xanh 24h”, Bản đồ số Thái Nguyên...) là minh chứng cho sự đổi mới, sáng tạo trong chỉ đạo.

Thứ hai, phân cấp, phân quyền phải đi liền với việc phân bổ nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất hợp lý và chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực thực thi cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Thứ ba, kiểm soát quyền lực phải được thực hiện bằng hệ thống thể chế đồng bộ, kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra nội bộ với giám sát xã hội và đẩy mạnh công khai, minh bạch thông qua ứng dụng công nghệ số.

Với những kết quả quan trọng trong tổ chức thực hiện tại Thái Nguyên chính là minh chứng sinh động cho tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ, chính quyền tỉnh. Đây chính là nền tảng vững chắc giúp Thái Nguyên tiếp tục bứt phá mạnh mẽ, hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế, công nghiệp hiện đại và là điểm sáng về quản trị công./.

Tất Dũng

Bài viết cùng tác giả