Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Lai Châu phát triển sản xuất nông nghiệp, nông thôn, góp phần giảm nghèo bền vững

Ngày đăng: 21/11/2026   07:31
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Phát huy tiềm năng, lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu và bản sắc văn hóa các dân tộc, tỉnh Lai Châu xác định phát triển sản xuất nông nghiệp, kinh tế nông thôn là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy giảm nghèo bền vững. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái, hiện đại, phát triển sản xuất hàng hóa gắn với chuỗi giá trị, mở rộng các mô hình sinh kế và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Qua đó, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số tại các địa bàn khó khăn.

Sản phẩm OCOP, làng nghề được tỉnh khuyến khích xây dựng, nhân rộng nhằm tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Cơ cấu lại sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế nông thôn

Là tỉnh miền núi, có địa hình, khí hậu và điều kiện sinh thái đa dạng, Lai Châu có nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi, dược liệu và du lịch cộng đồng. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo việc làm, tăng thu nhập và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.

Theo Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, Lai Châu hướng tới mục tiêu phát triển nông thôn hiện đại, giàu đẹp, bản sắc và bền vững, gắn với đô thị hóa và thích ứng biến đổi khí hậu. Trong đó, phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với cơ cấu lại ngành nông nghiệp, nhằm nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân.

Để tạo chuyển biến trong sản xuất, Lai Châu chú trọng cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường. Các mô hình nông nghiệp giảm phát thải, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, sử dụng vật tư nông nghiệp an toàn và bảo vệ tài nguyên được khuyến khích phát triển. Việc áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như VietGAP, GlobalGAP, truy xuất nguồn gốc và quản lý chất lượng sản phẩm sẽ góp phần nâng cao giá trị nông sản, tăng khả năng cạnh tranh và tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Cùng với đổi mới phương thức sản xuất, tỉnh quan tâm xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung, phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, gắn với liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Việc ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ cao và công nghệ số trong quản lý vùng trồng, vùng nuôi được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Các mã số vùng trồng, vùng nuôi, cơ sở dữ liệu vùng nguyên liệu và hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ giúp sản phẩm địa phương đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Đối với khu vực nông thôn, kinh tế tập thể và hợp tác xã tiếp tục được quan tâm củng cố, phát triển. Tỉnh ưu tiên hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác hoạt động tại xã, bản đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và biên giới; khuyến khích phát triển các hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Thông qua các tổ chức kinh tế tập thể, người dân có điều kiện tiếp cận tốt hơn với giống cây trồng, vật nuôi, tiến bộ kỹ thuật, nguồn vốn và thông tin thị trường. Đặc biệt, tỉnh khuyến khích phát triển các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ, qua đó tăng cường vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn.

Một hướng đi khác được Lai Châu chú trọng là phát triển sản phẩm OCOP gắn với khai thác tiềm năng, lợi thế và giá trị văn hóa địa phương. Các sản phẩm đặc trưng được định hướng nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, xây dựng thương hiệu, ứng dụng công nghệ trong chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ. Tỉnh ưu tiên hỗ trợ hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trang trại, hộ sản xuất có đăng ký kinh doanh tại địa bàn khó khăn; khuyến khích phụ nữ, người dân tộc thiểu số tham gia phát triển sản phẩm OCOP.

Song song với phát triển sản phẩm nông nghiệp, việc bảo tồn và phát triển ngành nghề nông thôn, làng nghề truyền thống cũng được quan tâm. Những nghề gắn với đời sống và bản sắc văn hóa của các dân tộc không chỉ có ý nghĩa gìn giữ giá trị truyền thống mà còn tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Việc hỗ trợ chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu và kết nối các hoạt động xúc tiến thương mại sẽ góp phần mở rộng thị trường cho sản phẩm thủ công, sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Đặc biệt, Lai Châu định hướng phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái gắn với bảo tồn thiên nhiên, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc. Các mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp, giới thiệu sản phẩm OCOP, làng nghề và văn hóa truyền thống được khuyến khích xây dựng, nhân rộng. Đây là hướng phát triển có khả năng tạo thêm sinh kế tại chỗ, giúp người dân khai thác hiệu quả những giá trị sẵn có của địa phương mà không chỉ phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp.

Hỗ trợ mô hình sinh kế phù hợp, giúp người dân vươn lên thoát nghèo bền vững.

Đa dạng sinh kế, tạo động lực giảm nghèo bền vững

Cùng với phát triển sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn, Lai Châu xác định hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi tại nhiều địa bàn, đời sống người dân vẫn phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất nông, lâm nghiệp quy mô nhỏ; cơ hội việc làm phi nông nghiệp còn hạn chế, khả năng tích lũy và đầu tư phát triển kinh tế chưa cao. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ cần hướng tới giải quyết những khó khăn căn bản, giúp người dân có điều kiện phát triển sản xuất và chủ động vươn lên thoát nghèo.

Một trong những nội dung được tỉnh quan tâm là hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý, dược liệu có giá trị kinh tế tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Với điều kiện tự nhiên đa dạng, việc phát triển dược liệu có thể mở ra hướng sản xuất mới, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả, việc phát triển cần gắn với quy hoạch vùng trồng, hướng dẫn kỹ thuật, bảo đảm chất lượng nguyên liệu, xây dựng liên kết với cơ sở chế biến và doanh nghiệp tiêu thụ. Qua đó, người dân không chỉ tham gia sản xuất mà còn có cơ hội trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị sản phẩm.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp bền vững gắn với bảo vệ rừng và nâng cao thu nhập. Đây là giải pháp vừa khai thác hợp lý tiềm năng đất đai, tài nguyên rừng, vừa góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì sinh kế lâu dài cho người dân miền núi. Việc hướng dẫn người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển mô hình sản xuất phù hợp và tham gia các hoạt động kinh tế gắn với bảo vệ rừng sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hạn chế tình trạng khai thác thiếu bền vững.

Cùng với hỗ trợ phát triển các ngành nghề truyền thống, Lai Châu quan tâm thúc đẩy khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp và thu hút đầu tư tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Người dân được khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế hộ, tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ phù hợp với điều kiện thực tế. Việc mở rộng cơ hội đầu tư, phát triển dịch vụ, chế biến nông sản và du lịch cộng đồng sẽ góp phần tạo thêm việc làm, từng bước chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn.

Theo mục tiêu của chương trình, hằng năm phấn đấu thu hút 3% lao động chuyển sang làm việc trong các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch và dịch vụ; có 40% lao động người dân tộc thiểu số biết làm các ngành, nghề này. Điều đó cho thấy giảm nghèo không chỉ được thực hiện thông qua hỗ trợ sản xuất nông nghiệp mà còn gắn với mở rộng cơ hội việc làm, đào tạo nghề và phát triển các lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp. Khi người lao động có thêm kỹ năng nghề nghiệp và cơ hội việc làm ổn định, thu nhập gia đình sẽ được cải thiện, đồng thời giảm áp lực phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hỗ trợ người dân phát triển kinh tế. Lai Châu đặt mục tiêu 100% đối tượng thụ hưởng có nhu cầu và đủ điều kiện theo quy định được vay vốn tín dụng chính sách xã hội. Nguồn vốn ưu đãi tạo điều kiện cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo đầu tư phát triển sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt, mở rộng ngành nghề và kinh doanh dịch vụ. Để nguồn vốn phát huy hiệu quả, cần gắn hoạt động cho vay với tư vấn phương án sản xuất, hướng dẫn sử dụng vốn đúng mục đích, chuyển giao khoa học kỹ thuật và hỗ trợ kết nối thị trường.

Đáng chú ý, chương trình nhấn mạnh yêu cầu xây dựng và nhân rộng các mô hình sinh kế đa dạng, phù hợp với điều kiện sinh thái, văn hóa và trình độ phát triển của từng địa phương. Các mô hình được ưu tiên triển khai tại xã, bản đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới; khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Việc lựa chọn mô hình cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, khả năng tham gia của người dân và điều kiện tiêu thụ sản phẩm, tránh triển khai dàn trải hoặc thiếu tính liên kết.

Để giảm nghèo thực chất, tỉnh cũng chú trọng gắn phát triển kinh tế với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Các hoạt động phục hồi lễ hội, bảo tồn nghề thủ công, phát triển du lịch cộng đồng được định hướng trở thành nguồn lực thúc đẩy kinh tế địa phương. Khi người dân vừa gìn giữ được những giá trị văn hóa đặc sắc, vừa có thể khai thác các giá trị đó để tạo ra sản phẩm, dịch vụ, cơ hội tăng thu nhập sẽ được mở rộng. Đây cũng là cách phát triển phù hợp với yêu cầu bảo đảm tính bền vững và đặc trưng của vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Với định hướng phát triển sản xuất gắn với thị trường, đa dạng hóa sinh kế và lấy người dân làm chủ thể, Lai Châu đang hướng tới tạo chuyển biến căn bản trong phát triển kinh tế nông thôn. Việc kết hợp đồng bộ các giải pháp sẽ giúp người dân có thêm điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao khả năng tự chủ và hạn chế nguy cơ tái nghèo. Qua đó, phát triển nông nghiệp, nông thôn không chỉ góp phần hoàn thành các mục tiêu của chương trình mục tiêu quốc gia mà còn tạo nền tảng để Lai Châu nâng cao đời sống nhân dân, thu hẹp khoảng cách phát triển và thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững trong giai đoạn 2026-2030./.

Hồng Phượng

Bài viết cùng tác giả