Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Tiếp tục đổi mới phương pháp bồi dưỡng công chức đáp ứng yêu cầu công tác cán bộ trong kỷ nguyên mới

Ngày đăng: 20/11/2026   12:15
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Bồi dưỡng cán bộ là khâu rất quan trọng trong công tác tư tưởng và công tác tổ chức, cán bộ của Đảng, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ hội tụ “Đủ đức - Đủ sức - Đủ tài, Đủ tâm, Đủ tầm” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026) đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Nghiên cứu quan điểm chỉ đạo của Đảng để tiếp tục đổi mới phương pháp bồi dưỡng cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới là vấn đề có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn.

Sơn Nội vụ tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) tổ chức Lớp bồi dưỡng “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực hành chính công” .

Công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ là vấn đề cốt lõi, trọng tâm, xuyên suốt trong mọi hoạt động, mọi thời kỳ của Đảng và Nhà nước ta “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”, quyết định trực tiếp năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Kiên định nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo trực tiếp, toàn diện công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026). Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 15/10/2026 Hội nghị Trung ương lần thứ Tư, khóa XIV về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã xác định mục tiêu tổng quát: “Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đồng bộ, chất lượng cao, cơ cấu hợp lý, nhất là cán bộ cấp chiến lược, cấp cơ sở và người đứng đầu; tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc, Nhân dân; có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng, liêm chính, trách nhiệm, thực tài, uy tín, khát vọng cống hiến; hội tụ “Đủ đức - Đủ sức - Đủ tài, Đủ tâm, Đủ tầm”; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, năng lực kiến tạo phát triển và tổ chức thực hiện; làm chủ khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc. Đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ theo hướng khoa học, dân chủ, công tâm, khách quan, công khai, minh bạch, chuyên nghiệp, hiện đại; hình thành phương thức quản trị đội ngũ thống nhất, liên thông, xuyên suốt, dựa trên vị trí việc làm, năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ và dữ liệu được kiểm chứng; gắn thẩm quyền với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực. Chủ động phát hiện, tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện, trọng dụng, sử dụng và sàng lọc cán bộ; hình thành nguồn cán bộ mở, động, nhiều độ tuổi, nhiều phương án; chuẩn bị từ sớm, từ xa, bảo đảm tính kế thừa, chuyển tiếp liên tục, vững chắc giữa các thế hệ”.

Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 15/10/2026 Hội nghị Trung ương lần thứ Tư, khóa XIV cũng xác định rõ mục tiêu “Đến năm 2030, cơ bản xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược, cấp cơ sở và người đứng đầu có phẩm chất, năng lực, uy tín, cơ cấu hợp lý, đúng vị trí việc làm, đáp ứng yêu cầu vận hành tổ chức bộ máy và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật về vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh, yêu cầu năng lực và cơ chế đánh giá, sử dụng, sàng lọc cán bộ. Hình thành hai hướng phát triển tương xứng giữa cán bộ lãnh đạo, quản lý và chuyên gia, cán bộ có chuyên môn sâu; có cơ chế, chính sách đủ mạnh, linh hoạt để thu hút, trọng dụng và giữ chân nhân tài. Từng bước mở rộng liên thông nguồn nhân lực chất lượng cao giữa khu vực công và khu vực tư; phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia đứng đầu khu vực về năng lực cạnh tranh nhân tài. Hoàn thiện dữ liệu cán bộ phục vụ trực tiếp các quyết định về cán bộ và kiểm soát quyền lực”, và tầm nhìn đến năm 2045 là “Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đồng bộ, toàn diện, chất lượng cao, cơ cấu hợp lý, kế thừa và phát triển liên tục; nhất là cán bộ cấp chiến lược, cán bộ cấp cơ sở và người đứng đầu có bản lĩnh chính trị, trí tuệ, tầm nhìn chiến lược, năng lực quản trị hiện đại và hội nhập quốc tế, ngang tầm yêu cầu của một nước phát triển, thu nhập cao. Phương thức quản trị đội ngũ cán bộ thống nhất, liên thông, hiện đại; cơ chế phát hiện, tạo nguồn, trọng dụng và sàng lọc vận hành nền nếp, thực chất; nguồn kế cận được chuẩn bị thường xuyên, nhiều thế hệ, nhiều phương án; dữ liệu trở thành nền tảng phục vụ quyết định cán bộ và kiểm soát quyền lực (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).

Trong tổng thể công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ thì bồi dưỡng cán bộ là khâu rất quan trọng trong công tác tư tưởng và công tác tổ chức, cán bộ của Đảng, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ hội tụ “Đủ đức - Đủ sức - Đủ tài, Đủ tâm, Đủ tầm” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026), đủ năng lực và phẩm chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Các quan điểm chỉ đạo cốt lõi của Đảng về bồi dưỡng cán bộ và đổi mới phương pháp bồi dưỡng cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới là:

Thứ nhất, bồi dưỡng cán bộ là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên. Theo Quy định số 145-QĐ/TW ngày 10/5/2024 về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp thì bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng cần thiết nhằm góp phần nâng cao năng lực, tư duy, tầm nhìn, chất lượng, hiệu quả công tác và kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng là chế độ bắt buộc đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý; là một trong những tiêu chí đánh giá cán bộ và cấp ủy, tổ chức đảng. Việc tổ chức thực hiện chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp phải thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2024). Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 15/10/2026 Hội nghị Trung ương lần thứ Tư, khóa XIV về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới cũng nhấn mạnh yêu cầu “... chủ động đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ cán bộ kế cận nhiều thế hệ, nhiều phương án và trọng dụng thực tài, giá trị cống hiến” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).

Thứ hai, bồi dưỡng cán bộ phải chuyển mạnh sang phát triển năng lực của cán bộ, công chức theo vị trí việc làm. Theo hướng này, cần phải tiếp tục đổi mới tư duy đào tạo, bồi dưỡng theo hướng sát với yêu cầu thực tiễn, chức danh và vị trí việc làm; khắc phục tình trạng nặng lý thuyết hoặc hình thức. 

Thứ ba, gắn kết chặt chẽ bồi dưỡng cán bộ với quy hoạch, đánh giá và sử dụng cán bộ. Kết hợp bồi dưỡng với quy hoạch, bố trí, sử dụng, bổ nhiệm và đánh giá cán bộ, bảo đảm thực chất và hiệu quả đầu ra.

Thứ tư, gắn bồi dưỡng kiến thức lý luận với thực tiễn và đổi mới phương pháp bồi dưỡng. Theo hướng này, công tác bồi dưỡng cán bộ cần kết hợp đào tạo, bồi dưỡng với nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tư vấn chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và học tập suốt đời.

Thứ năm, mở rộng bồi dưỡng chuyên sâu và hội nhập quốc tế theo hướng chú trọng bòi dưỡng kỹ năng quản trị công, kinh tế số, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và bồi dưỡng ở nước ngoài cho cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Chỉ tiêu được Đảng ta đặt ra đến năm 2030 là “Phấn đấu 100% vị trí lãnh đạo, quản lý cấp chiến lược và người đứng đầu các cấp có nguồn kế cận được chuẩn bị nhiều lớp; có ít nhất 2 phương án gắn với kế hoạch phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện, thử thách và kiểm chứng qua thực tiễn” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).

Về cơ sở pháp lý của phương pháp bồi dưỡng cán bộ và đổi mới phương pháp bồi dưỡng cán bộ, Điều 24 Nghị định số 171/2025/NĐ-CP quy định “Bồi dưỡng bằng phương pháp tích cực, phát huy tính tự giác, chủ động và tư duy sáng tạo của người học, tăng cường trao đổi thông tin, kiến thức và kinh nghiệm giữa giảng viên với học viên và giữa các học viên; tăng cường bồi dưỡng thông qua tình huống thực tiễn. Đổi mới phương pháp bồi dưỡng cán bộ tập trung vào việc lấy người học làm trung tâm, gắn chặt lý luận với thực tiễn và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số để rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề (Chính phủ, 2025). 

Phương pháp bồi dưỡng cán bộ và đổi mới phương pháp bồi dưỡng cán bộ có ý nghĩa rất quan trọng, quyết định trực tiếp hiệu quả truyền đạt, khả năng vận dụng thực tiễn và mức độ phát triển năng lực hành động của người học. Dù chương trình bồi dưỡng tốt nhưng nếu phương pháp bồi dưỡng lạc hậu, mang tính áp đặt, truyền thụ một chiều thì việc bồi dưỡng vẫn kém hiệu quả và thiếu thực chất, bởi phương pháp bồi dưỡng đúng sẽ chuyển tri thức được bồi dưỡng thành năng lực hành động, giúp cán bộ rèn tư duy phân tích, giải quyết vấn đề và áp dụng vào giải quyết công việc thực tế phải đảm nhận thay vì chỉ ghi nhớ lý thuyết. Phương pháp bồi dưỡng đúng sẽ bảo đảm nội dung bồi dưỡng phù hợp từng đối tượng công chức tham gia bồi dưỡng (theo cấp bậc chức vụ, theo vị trí đảm nhận và gắn với tình huống thực tế), qua đó giúp tránh dàn trải, lãng phí thời gian. Phương pháp bồi dưỡng phù hợp sẽ phát huy tính chủ động của cán bộ tham gia bồi dưỡng, việc cán bộ, công chức chủ động tham gia vào nội dung truyền đạt của giảng viên, tham gia vào thảo luận các bài tập tình huống, thực hành giúp cán bộ, công chức tự đánh giá, trao đổi kinh nghiệm và đổi mới cách làm việc, đáp ứng yêu cầu quản trị và chuyển đổi số, hỗ trợ cập nhật kiến thức nhanh và chuẩn xác.

Theo tinh thần các văn bản nêu trên của Đảng, Nhà nước và thực tiễn, các nội dung trọng tâm cần nghiên cứu, xem xét để tiếp tục đổi mới phương pháp bồi dưỡng công chức theo tinh thần Điều 24 Nghị định số 171/2025/NĐ-CP là:

Một là, tăng cường hơn nữa phương pháp bồi dưỡng tích cực (còn gọi là phương pháp dạy học tích cực). Đổi mới phương pháp bồi dưỡng công chức theo hướng này đòi hỏi việc tổ chức bồi dưỡng phải giảm mạnh việc truyền thụ lý thuyết một chiều từ giảng viên đến học viên; đồng thời tăng thời gian thảo luận nhóm, đóng vai, nghiên cứu tình huống và xử lý vụ việc thực tế. Trong bài phát biểu chỉ đạo Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu phải “chuyển mạnh từ mô hình truyền thụ kiến thức một chiều sang mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức mới và giá trị mới; bảo đảm đào tạo không chỉ để “biết” mà để “làm”, hướng tới các giá trị công và lợi ích nhân dân”. Yêu cầu chuyển đổi này được tiến hành từ cấp độ cá nhân đến cấp độ tổ chức; từ tổ chức sản xuất, phân phối tri thức đến phương thức quản trị đào tạo gắn với tái cấu trúc vai trò người dạy, người học; từ những điều chỉnh kỹ thuật, phương pháp, phương tiện dạy học đến thiết kế một hệ sinh thái quản trị tri thức trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý. Quan điểm chỉ đạo này cần được nghiên cứu, quán triệt vào đổi mới phương pháp bồi dưỡng công chức trong thời gian tới.

Hai là, bồi dưỡng theo vị trí việc làm và năng lực. Trên cơ sở kết quả xây dựng cơ sở dữ liệu vị trí việc làm gắn với xây dựng phương án giao biên chế của hệ thống chính trị giai đoạn 2027-2031, cần nghiên cứu, thiết kế phương pháp bồi dưỡng (gắn với bổ sung, cập nhật nội dung bồi dưỡng) theo Cẩm nang vị trí việc làm do Ban Tổ chức Trung ương xây dựng (https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/cam-nang-vi-tri-viec-lam-119261102160051896.htm) phù hợp từng nhóm đối tượng, chức danh và yêu cầu công việc thực tế. Chú trọng bồi dưỡng phương pháp và kỹ năng lãnh đạo, quản lý, tư duy chiến lược cho công chức, bảo đảm “bồi dưỡng phát triển đội ngũ cán bộ kế cận nhiều thế hệ, nhiều phương án và trọng dụng thực tài, giá trị cống hiến” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).

Ba là, đổi mới theo hướng gắn kết chặt chẽ hơn nữa nội dung kiến thức lý luận với nghiên cứu, vận dụng giải quyết các vấn đề thực tiễn đang đặt ra. Theo hướng này, các chuyên đề bồi dưỡng nên triển khai theo hình thức mời giảng viên có kiến thức chuyên sâu về lý luận cùng với chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, nhà hoạt động thực tiễn cùng tham gia báo cáo chuyên đề. Ví dụ, chuyên đề bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia sẽ mời giảng viên, báo cáo viên có kiến thức lý luận chuyên sâu về Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng với một chuyên gia đến từ Tập đoàn Vietel hoặc Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) cùng tham gia báo cáo, giảng dạy, chia sẻ kiến thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Các nội dung đổi mới căn bản, trọng tâm nêu trên cần được tiến hành đồng bộ với các phương pháp khác, nhất là đẩy mạnh chuyển đổi số và mô phỏng, phát triển bài giảng E-learning, học liệu số, công nghệ mô phỏng tình huống và thí điểm ứng dụng AI hỗ trợ học tập. Đồng thời, phải gắn với đổi mới kiểm tra, đánh giá công tác bồi dưỡng công chức theo hướng chuyển sang đánh giá năng lực thực hành qua đề án giải quyết vấn đề thực tiễn, thi vấn đáp xử lý tình huống hoặc ngân hàng câu hỏi đánh giá năng lực./.

------------------------------------------

Tài liệu tham khảo:

1. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tại địa chỉ: https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/van-kien-dai-hoi-dai-bieu-toan-quoc-lan-thu-xiv-cua-dang-119260206231049404.htm.

2. Bộ Chính trị, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

3. Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quy định số 145-QĐ/TW ngày 10/5/2024 về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp.

4. Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Kết luận số 105-KL/TW, ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.

5. Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 15/10/2026 về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

6. Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 15/10/2026 Hội nghị lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

7. Chính phủ, Nghị định số 171/2025/NĐ-CP quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức.

8. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/cam-nang-vi-tri-viec-lam-119261102160051896.htm.


Hồng Lạc

Bài viết cùng tác giả