Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Gia Lai tập trung mọi nguồn lực triển khai Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Ngày đăng: 20/08/2026   16:56
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2025, diện mạo nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa của Gia Lai từng bước khởi sắc. Những nguồn lực được tập trung đầu tư đã góp phần cải thiện kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân; đồng thời tạo nền tảng để tỉnh tiếp tục triển khai các mục tiêu phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi trong giai đoạn 2026-2030.

Nhiều gia đình người đồng bào DTTS (tỉnh Gia Lai) được Chương trình MTQG hỗ trợ con giống để phát triển kinh tế hộ gia đình

Tập trung nguồn lực, tạo chuyển biến ở vùng khó khăn

Trong giai đoạn 2021-2025, việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn Gia Lai được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm huy động, lồng ghép các nguồn lực đầu tư cho vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS và miền núi. Theo UBND tỉnh Gia Lai, tổng vốn ngân sách nhà nước phân bổ để thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn này trên địa bàn tỉnh đạt hơn 4.302 tỷ đồng.

Từ nguồn lực được phân bổ, tỉnh và các địa phương đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ trực tiếp đến người dân, nhất là các hộ nghèo, hộ DTTS và những địa bàn còn nhiều khó khăn. Trong đó, 234 hộ được hỗ trợ đất ở; 3.070 hộ được hỗ trợ nhà ở; 6.109 hộ được hỗ trợ chuyển đổi nghề; 9.505 hộ được cấp nước sinh hoạt phân tán. Cùng với đó, tỉnh đầu tư xây dựng 19 công trình nước sinh hoạt tập trung và 21 dự án quy hoạch, sắp xếp, ổn định dân cư.

Đối với lĩnh vực lâm nghiệp và sinh kế, tỉnh đã thực hiện khoán bảo vệ 506.662 ha rừng; hỗ trợ 513 dự án đa dạng hóa sinh kế cho 8.146 hộ. Đây là những nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với người dân vùng DTTS và miền núi, nơi sinh kế của một bộ phận người dân còn phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp, tài nguyên đất và rừng.

Hệ thống kết cấu hạ tầng thiết yếu tại cơ sở cũng được quan tâm đầu tư. Toàn tỉnh đã triển khai 535 công trình giao thông nông thôn, đồng thời duy tu 268 công trình cơ sở hạ tầng. Việc đầu tư, nâng cấp các công trình thiết yếu không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, sinh hoạt của người dân mà còn góp phần mở rộng khả năng kết nối vùng sản xuất với thị trường, tạo điều kiện để người dân tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ xã hội cơ bản.

Những kết quả trên đã góp phần làm thay đổi từng bước diện mạo vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS và miền núi của Gia Lai. Đặc biệt, công tác giảm nghèo có chuyển biến tích cực khi tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào DTTS của tỉnh giảm bình quân hơn 4% mỗi năm.

Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả thực hiện

Gia Lai có địa bàn vùng đồng bào DTTS rộng, dân cư phân tán, điều kiện giao thông tại một số khu vực còn khó khăn. Bên cạnh đó, sự khác biệt về ngôn ngữ, phong tục, tập quán cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân tham gia và thụ hưởng các chính sách.

Đây là những yếu tố tác động không nhỏ đến tiến độ triển khai các dự án, tiểu dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia. Trong quá trình thực hiện giai đoạn 2021-2025, việc giải ngân nguồn vốn tại một số địa phương còn hạn chế, ảnh hưởng nhất định đến tiến độ hoàn thành một số nhiệm vụ.

Từ thực tiễn đó, bước vào giai đoạn 2026-2030, Gia Lai xác định việc nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, khắc phục những điểm nghẽn trong giải ngân và bảo đảm nguồn lực đến đúng địa bàn, đúng đối tượng là yêu cầu quan trọng. Mục tiêu không chỉ là hoàn thành các chỉ tiêu về vốn mà quan trọng hơn là bảo đảm nguồn lực được chuyển hóa thành những công trình, mô hình sinh kế và chính sách hỗ trợ cụ thể, tạo hiệu quả lâu dài đối với người dân.

Ngày 6/8, Trưởng Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đã ban hành Quyết định kèm theo kế hoạch triển khai thực hiện công tác trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh Gia Lai.

Theo đó, tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp, phấn đấu hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch vốn ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh năm 2025 được phép kéo dài sang năm 2026; đồng thời đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn năm 2026, bảo đảm đúng mục tiêu, tiến độ và hiệu quả.

Việc xác định rõ yêu cầu về tiến độ giải ngân gắn với mục tiêu, hiệu quả đầu tư cho thấy Gia Lai đang đặt trọng tâm vào việc nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện chương trình ngay từ cơ sở. Cùng với nguồn lực đầu tư, công tác kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện cũng cần được tăng cường, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Hướng tới hệ thống hạ tầng đồng bộ, nâng cao chất lượng đời sống

Trước đó, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Quyết định số 1925/QĐ-UBND kèm theo kế hoạch thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh.

Kế hoạch đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể, hướng tới nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng DTTS, miền núi với các khu vực khác.

Theo đó, Gia Lai phấn đấu thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020; thu nhập bình quân của người DTTS bằng 1/2 mức bình quân chung của tỉnh. Tỷ lệ nghèo đa chiều của tỉnh được duy trì mức giảm 1%-1,5%/năm; riêng tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm bình quân 0,8%/năm. Đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều xuống dưới 10%, đồng thời phấn đấu cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Gia Lai tiếp tục xác định đầu tư kết cấu hạ tầng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Tỉnh chỉ đạo các sở, ngành tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng hệ thống hạ tầng giao thông phục vụ dân sinh, sản xuất và kinh doanh tại các xã, thôn; đồng thời phát triển hạ tầng giao thông kết nối liên xã, liên thôn theo hướng đồng bộ, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và phù hợp đặc thù từng vùng.

Trong đó, ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào DTTS và miền núi, khu vực biên giới và những địa bàn còn nhiều hạn chế về điều kiện phát triển. Hạ tầng giao thông được xác định không chỉ phục vụ đi lại mà còn tạo điều kiện kết nối các vùng sản xuất, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

Cùng với giao thông, thủy lợi, điện và nước sạch tiếp tục là những lĩnh vực được tỉnh ưu tiên. Gia Lai tập trung đầu tư các công trình thủy lợi tại xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng DTTS và miền núi, khu vực khan hiếm nước hoặc chịu ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu.

Hệ thống lưới điện nông thôn cũng được đầu tư, cải tạo, nâng cấp theo hướng an toàn, ổn định, tin cậy, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt và sản xuất. Trong đó, các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng DTTS và miền núi, biên giới tiếp tục được ưu tiên.

Đối với nước sạch, tỉnh quan tâm phát triển các công trình cấp nước tập trung tại xã hoặc liên xã phù hợp với đặc thù từng vùng, bảo đảm khả năng vận hành hiệu quả và bền vững. Những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, thiếu nước, ô nhiễm nguồn nước và các địa bàn người dân khó tiếp cận nguồn nước sạch tập trung được xác định là những nơi cần ưu tiên đầu tư.

Bảo đảm hạ tầng thiết yếu, thúc đẩy chuyển đổi số

Một trong những điểm nhấn của kế hoạch thực hiện giai đoạn 2026-2030 là Gia Lai đặt ra các mục tiêu cụ thể về hạ tầng thiết yếu tại vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có trên 85% số xã, thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi có đủ cơ sở hạ tầng thiết yếu đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của người dân. Đáng chú ý, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 100% thôn có đường trục chính được cứng hóa; 100% thôn có đường ô tô kết nối với trung tâm xã hoặc các trục đường chính.

Cùng với giao thông, tỉnh đặt mục tiêu quốc lộ, tỉnh lộ được rải nhựa hoặc bê tông, bảo đảm đi lại quanh năm; 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện phù hợp; 100% đồng bào DTTS được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trong đó 20% sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn.

Đời sống tinh thần và khả năng tiếp cận thông tin của người dân cũng được quan tâm. Gia Lai phấn đấu 100% người DTTS được xem truyền hình và nghe đài phát thanh. Đây là cơ sở quan trọng để tăng cường thông tin, tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận tri thức, thông tin phục vụ sản xuất và đời sống.

Đặc biệt, kế hoạch xác định từng bước nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ internet, hạ tầng số của người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi, góp phần thực hiện công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Đây được xem là hướng đi cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng tác động sâu rộng đến quản lý nhà nước, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ xã hội.

Với việc xác định rõ mục tiêu, địa bàn ưu tiên và các nhiệm vụ trọng tâm, Gia Lai đang từng bước chuyển từ việc tập trung hỗ trợ theo nhu cầu trước mắt sang đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tạo nền tảng phát triển lâu dài. Trong đó, hạ tầng thiết yếu, sinh kế, giảm nghèo, nâng cao thu nhập và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản tiếp tục là những trụ cột quan trọng.

Việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và địa phương trong tổ chức thực hiện sẽ có ý nghĩa quyết định đối với kết quả Chương trình trong giai đoạn 2026-2030. Qua đó, từng bước cải thiện điều kiện sống, thu hẹp khoảng cách phát triển, tạo cơ hội để người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi chủ động tham gia quá trình phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng Gia Lai phát triển bền vững, toàn diện hơn.

Trương Đăng

Bài viết cùng tác giả