Triển khai Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 tại tỉnh Lai Châu: Kết quả và yêu cầu nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước

Tổ chức điều tra phù hợp với đặc điểm địa phương và yêu cầu quản lý mới

Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 được triển khai theo Quyết định số 1559/QĐ-BNV ngày 31/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Phương án điều tra ban hành kèm theo Quyết định số 10/QĐ-BNV ngày 07/01/2026. Cuộc điều tra nhằm thu thập thông tin về tổ chức, nhân lực, tài chính, cơ sở vật chất và hoạt động của các cơ sở hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, phục vụ công tác thống kê, quản lý nhà nước và nghiên cứu xây dựng chính sách.

Tại tỉnh Lai Châu, cuộc điều tra được thực hiện sau khi địa phương hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, kiện toàn tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Những thay đổi về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quan hệ quản lý giữa các cơ quan, đơn vị đặt ra yêu cầu rà soát, cập nhật thông tin thống kê phù hợp với thực trạng tổ chức bộ máy.

Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới, có địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội giữa các khu vực còn khác biệt. Một số địa bàn vùng sâu, vùng xa gặp khó khăn về giao thông, hạ tầng kỹ thuật và khả năng tiếp cận các dịch vụ công. Những đặc điểm ấy ảnh hưởng nhất định đến việc tổ chức thu thập thông tin, hướng dẫn nghiệp vụ và kiểm tra chất lượng dữ liệu tại cơ sở.

Theo Báo cáo số 24/BC-BCĐ ngày 27/6/2026 của Ban Chỉ đạo Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp tỉnh Lai Châu, địa phương đã chủ động triển khai các nhiệm vụ theo phương án của Bộ Nội vụ, từ kiện toàn bộ máy chỉ đạo, xây dựng kế hoạch, tổ chức tập huấn đến rà soát danh sách đơn vị, thu thập thông tin và nghiệm thu kết quả.

UBND tỉnh giao Sở Nội vụ làm cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, tham mưu tổ chức thực hiện cuộc điều tra. Ban Chỉ đạo cấp xã được thành lập theo hướng dẫn, bảo đảm sự phối hợp trong triển khai nhiệm vụ giữa các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi điều tra.

Việc tổ chức thực hiện được gắn với trách nhiệm của từng cấp quản lý. Cơ quan thường trực hướng dẫn nghiệp vụ, theo dõi tiến độ và tổng hợp những vấn đề phát sinh; đội ngũ giám sát viên hỗ trợ các đơn vị kê khai, kiểm tra thông tin và hoàn thiện phiếu điều tra. Hoạt động kiểm tra trực tiếp được kết hợp với giám sát trên hệ thống phần mềm, phù hợp với điều kiện địa bàn và yêu cầu quản lý.

Từ thực tiễn triển khai có thể nhận thấy, sự thống nhất trong chỉ đạo và phân công trách nhiệm là yếu tố cần thiết để tổ chức điều tra trên phạm vi toàn tỉnh. Đối với địa phương có nhiều xã miền núi, biên giới, việc hướng dẫn nghiệp vụ kịp thời và duy trì sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý giúp hạn chế những khác biệt trong cách hiểu, cách kê khai và xử lý thông tin.

Công tác tập huấn được tỉnh chú trọng nhằm trang bị kiến thức về phương án điều tra, quy trình thu thập thông tin, sử dụng phần mềm và kiểm tra dữ liệu. Hoạt động này đáp ứng yêu cầu thực tế khi nhiều cán bộ tham gia điều tra thực hiện nhiệm vụ kiêm nhiệm, trong khi hệ thống biểu mẫu và quy trình nghiệp vụ đòi hỏi sự chính xác, thống nhất.

Bên cạnh những thuận lợi, quá trình triển khai vẫn phát sinh khó khăn liên quan đến thao tác phần mềm, rà soát thông tin tài chính, tài sản và việc bố trí thời gian thực hiện nhiệm vụ của cán bộ tại cơ sở. Những vấn đề phát sinh đã được Ban Chỉ đạo tỉnh tổng hợp, hướng dẫn xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền để thống nhất thực hiện.

Kết quả điều tra và yêu cầu bảo đảm tính thống nhất của thông tin

Một trong những nội dung được tỉnh Lai Châu quan tâm trong quá trình triển khai là rà soát, xác định chính xác các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi điều tra. Công việc này có ý nghĩa thiết thực khi tổ chức bộ máy hành chính và hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập đã trải qua quá trình sắp xếp, kiện toàn.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo tỉnh, việc xây dựng danh sách nền được thực hiện trên cơ sở rà soát các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập và hồ sơ quản lý có liên quan. Các thông tin về tên đơn vị, cơ quan chủ quản, tình trạng hoạt động và quan hệ quản lý được kiểm tra, cập nhật theo hướng dẫn nghiệp vụ.

Trong quá trình rà soát, địa phương đã điều chỉnh danh sách đối tượng kê khai nhằm bảo đảm phù hợp với phương án điều tra. Một số trường hợp được xem xét trên cơ sở hình thức hạch toán và quan hệ phụ thuộc giữa các đơn vị; thông tin trùng lặp được kiểm tra, xử lý trước khi tiến hành thu thập dữ liệu.

Thực tiễn này cho thấy, việc xác định đối tượng điều tra cần căn cứ đầy đủ vào đặc điểm tổ chức và hoạt động của từng đơn vị. Sự tồn tại của một cơ quan trong hệ thống tổ chức chưa mặc nhiên đồng nghĩa với việc cơ quan đó thuộc diện kê khai độc lập. Việc phân loại phải tuân thủ phạm vi, đối tượng và hướng dẫn nghiệp vụ của cuộc điều tra.

Đối với hệ thống hành chính, sự nghiệp sau sắp xếp, yêu cầu thống nhất danh sách nền còn liên quan đến tính liên tục của thông tin quản lý. Những thay đổi về tên gọi, cơ quan chủ quản, hình thức tổ chức hoặc cơ chế tài chính cần được phản ánh đúng tại thời điểm thống kê, tránh nhầm lẫn giữa dữ liệu của đơn vị trước và sau sắp xếp.

Kết quả triển khai cho thấy, tỉnh Lai Châu đã hoàn thành việc thu thập thông tin đối với 630 cơ sở hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi điều tra. Các đơn vị thực hiện kê khai, gửi phiếu và được kiểm tra, phê duyệt theo quy trình. Công tác nghiệm thu cấp xã được hoàn thành theo kế hoạch; Ban Chỉ đạo tỉnh tiếp tục tổ chức kiểm tra, nghiệm thu đối với các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh và một số địa phương được lựa chọn.

Việc hoàn thành các nhiệm vụ điều tra phản ánh sự phối hợp giữa cơ quan thường trực, các đơn vị quản lý và đối tượng kê khai. Tuy nhiên, chất lượng kết quả điều tra cần được xem xét trên nhiều yêu cầu, gồm tính đầy đủ, chính xác, hợp lý và khả năng đối chiếu giữa các chỉ tiêu thống kê.

Điểm cầu tỉnh Lai Châu tại buổi nghiệm thu trực tuyến kết quả Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lai Châu ngày 14/9/2026.

Theo kết quả buổi nghiệm thu trực tuyến kết quả Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lai Châu ngày 14/9/2026, Ban Chỉ đạo Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp Trung ương nhận định, công tác tổ chức thực hiện của tỉnh Lai Châu được đánh giá đạt yêu cầu. Quá trình kiểm tra mẫu tập trung vào việc đối chiếu thông tin kê khai với hồ sơ, tài liệu liên quan, trong đó có các chỉ tiêu về tài sản cố định, chi phí hoạt động và thông tin tài chính của cơ quan, đơn vị.

Những nội dung được kiểm tra phản ánh yêu cầu nghiệp vụ thường gặp trong thống kê hành chính, sự nghiệp. Khi tổ chức bộ máy thay đổi, tài sản và nguồn lực có thể được điều chuyển, tiếp nhận hoặc bố trí sử dụng chung giữa các cơ quan. Vì vậy, số liệu về tài sản, chi phí hoạt động cần được xác định phù hợp với hồ sơ kế toán, cơ chế quản lý và thực tế sử dụng. Công tác nghiệm thu được thực hiện theo hướng kiểm chứng nội dung kê khai, bảo đảm sự thống nhất giữa các trường thông tin và phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng loại hình đơn vị. Việc hoàn thiện dữ liệu ở giai đoạn này có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tổng hợp, phân tích kết quả điều tra.

Từ kết quả điều tra đến yêu cầu nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước

Kết quả Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 tại Lai Châu phản ánh những nỗ lực của địa phương trong tổ chức thu thập, kiểm tra và chuẩn hóa thông tin về hệ thống hành chính, sự nghiệp. Các thông tin được thu thập theo phương án thống nhất trên phạm vi cả nước, cho phép nghiên cứu thực trạng tổ chức, nhân lực và điều kiện hoạt động của các cơ quan, đơn vị khi kết quả chính thức được xử lý, tổng hợp và công bố.

Đối với công tác quản lý tổ chức bộ máy, dữ liệu điều tra có thể được sử dụng để đối chiếu với hồ sơ quản lý hiện hành, phục vụ đánh giá cơ cấu cơ quan hành chính và mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp. Việc phân tích cần bảo đảm thống nhất về thời điểm thống kê, phạm vi đối tượng và phương pháp xác định chỉ tiêu, nhất là đối với những đơn vị có thay đổi về tổ chức hoặc cơ quan chủ quản.

Trong quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, dữ liệu điều tra là nguồn thông tin bổ trợ cho việc nghiên cứu quy mô, cơ cấu nhân lực và tình hình sử dụng lao động tại các cơ quan, đơn vị. Khi được đối chiếu với dữ liệu quản lý chuyên ngành, kết quả thống kê có thể hỗ trợ đánh giá nhu cầu bố trí, sử dụng và phát triển nguồn nhân lực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, việc khai thác kết quả điều tra cần gắn với đặc điểm cung ứng dịch vụ công tại địa phương. Ở những xã miền núi, biên giới, điều kiện địa lý, mật độ dân cư, khoảng cách đi lại và nhu cầu tiếp cận dịch vụ có ảnh hưởng đến việc tổ chức mạng lưới cơ sở giáo dục, y tế và các dịch vụ sự nghiệp công khác. Vì vậy, số lượng đơn vị, quy mô nhân lực hoặc nguồn lực tài chính cần được phân tích trong mối liên hệ với điều kiện thực tế, thay vì sử dụng riêng lẻ để đánh giá hiệu quả tổ chức và hoạt động. Việc kết hợp dữ liệu điều tra với thông tin dân cư, quy hoạch và thống kê chuyên ngành sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu, phục vụ việc xây dựng các phương án quản lý phù hợp.

Kết quả điều tra còn đặt ra yêu cầu duy trì sự thống nhất giữa thông tin thống kê và hồ sơ quản lý hành chính. Sau khi hoàn thành cuộc điều tra, các cơ quan chức năng cần tiếp tục quan tâm đến việc cập nhật biến động về tổ chức, nhân lực và tài sản trong hệ thống dữ liệu quản lý chuyên ngành theo chức năng, thẩm quyền.

Việc khai thác kết quả điều tra phải tuân thủ quy định về thống kê, quản lý và bảo vệ thông tin. Dữ liệu thu thập, dữ liệu đã nghiệm thu và kết quả thống kê chính thức cần được phân biệt rõ về trạng thái xử lý và giá trị sử dụng. Những phân tích phục vụ xây dựng chính sách phải dựa trên nguồn thông tin đã được kiểm tra, có phương pháp xử lý phù hợp và được sử dụng đúng phạm vi cho phép.

Từ thực tiễn tại tỉnh Lai Châu, việc nâng cao chất lượng điều tra hành chính, sự nghiệp trong thời gian tới cần tiếp tục quan tâm đến năng lực thực hiện nghiệp vụ thống kê tại cơ sở. Đội ngũ cán bộ phụ trách cần được hướng dẫn thường xuyên về xác định đối tượng điều tra, phương pháp kê khai, đối chiếu hồ sơ và sử dụng công cụ kỹ thuật.

Việc hoàn thiện phần mềm, nâng cao khả năng hỗ trợ người sử dụng và chuẩn hóa hướng dẫn đối với những trường hợp đặc thù về tài chính, tài sản sẽ giúp giảm thời gian rà soát, chỉnh sửa thông tin. Hoạt động giám sát cần duy trì sự kết hợp giữa kiểm tra trên hệ thống và đối chiếu hồ sơ thực tế, chú trọng những chỉ tiêu có quan hệ chặt chẽ với dữ liệu quản lý chuyên ngành.

Cùng với yêu cầu về nghiệp vụ, cần phát huy trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức cung cấp, kiểm tra và xác nhận thông tin. Chất lượng dữ liệu phụ thuộc vào sự phối hợp giữa người trực tiếp kê khai, bộ phận chuyên môn quản lý số liệu và cơ quan thực hiện giám sát, nghiệm thu./.

-----------------------------

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Nội vụ (2025), Quyết định số 1559/QĐ-BNV ngày 31/12/2025 về tổ chức Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026.

2. Bộ Nội vụ (2026), Quyết định số 10/QĐ-BNV ngày 07/01/2026 ban hành Phương án Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026.

3. Bộ Nội vụ (2026), Quyết định số 185/QĐ-BNV ngày 13/02/2026 ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Phương án Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026.

4. Bộ Nội vụ (2026), Quyết định số 485/QĐ-BNV ngày 05/5/2026 ban hành Quy trình nghiệm thu Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026.

5. Ban Chỉ đạo Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp tỉnh Lai Châu (2026), Báo cáo số 24/BC-BCĐ ngày 27/6/2026 về tình hình tổ chức, chỉ đạo triển khai thực hiện phương án điều tra và kết quả điều tra.

Nhật Vy