Ảnh minh họa.
Đồng bộ hệ thống pháp luật và chuyển đổi đầu mối quản lý
Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, cùng Bộ luật Lao động, Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp và các đạo luật liên quan. Điểm bao trùm là việc chuyển đổi đầu mối quản lý nhà nước: dự thảo thay thế cụm từ “Sở Lao động - Thương binh và Xã hội” bằng “Sở Nội vụ”, “Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội” bằng “Bộ Nội vụ” tại các điều khoản; đồng thời thay “Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội” bằng “Phòng Văn hóa - Xã hội” hoặc “Ủy ban nhân dân cấp xã” tùy nội dung. Theo đó, ngành Nội vụ đảm nhiệm chức năng quản lý nhà nước về lao động, việc làm.
Đồng thời, dự thảo Nghị định phân cấp mạnh về cơ sở khi thay cụm từ “Ủy ban nhân dân cấp huyện” bằng “Ủy ban nhân dân cấp xã” tại nhiều điều, phù hợp mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; cập nhật thuật ngữ theo pháp luật hiện hành (“chứng minh nhân dân” thành “căn cước”, “thị trấn” thành “đặc khu”); và tinh giản khi bỏ cụm từ “thanh tra” ở một số điều. Dự thảo cũng bãi bỏ nhiều điều của Nghị định số 145/2020/NĐ-CP (từ Điều 20 đến Điều 29 cùng một số khoản, điểm khác) để loại bỏ các quy định không còn phù hợp, thể hiện tinh thần rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Số hóa chế độ báo cáo sử dụng lao động qua Nền tảng hợp đồng lao động điện tử
Một trong những nội dung cốt lõi là việc sửa đổi Điều 4 về báo cáo sử dụng lao động theo hướng số hóa toàn diện. Theo dự thảo, người sử dụng lao động khai trình việc sử dụng lao động theo Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp; định kỳ 06 tháng (trước ngày 05/6) và hằng năm (trước ngày 05/12) báo cáo tình hình sử dụng lao động đến Sở Nội vụ thông qua Nền tảng hợp đồng lao động điện tử, chỉ gửi trực tiếp khi không thực hiện được qua Nền tảng.
Đối với lao động làm việc trong khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, người sử dụng lao động báo cáo đến Ban quản lý theo cùng phương thức. Ban quản lý và Sở Nội vụ có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo Bộ Nội vụ qua Nền tảng theo các mốc thời gian cụ thể (trước ngày 15/6 và 15/12). Cơ chế này thiết lập một dòng dữ liệu lao động thống nhất, liên thông từ doanh nghiệp đến cấp tỉnh và Trung ương, giảm thủ tục thủ công và nâng cao chất lượng quản lý.
Hoàn thiện quản lý hoạt động cho thuê lại lao động
Nhóm quy định về cho thuê lại lao động chiếm dung lượng lớn và được sửa đổi khá toàn diện. Dự thảo làm rõ khái niệm doanh nghiệp cho thuê lại lao động; giữ mức ký quỹ 2.000.000.000 đồng tại ngân hàng thương mại của Việt Nam hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Điều 18 quy định chi tiết việc rút tiền ký quỹ: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đồng ý cho rút trong các trường hợp như doanh nghiệp không đủ nguồn tài chính trả lương, đóng bảo hiểm sau 30 ngày; không đủ khả năng bồi thường cho người lao động thuê lại sau 60 ngày; chấm dứt hoạt động; hoặc đã ký quỹ tại ngân hàng khác.
Về trình tự, doanh nghiệp nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp đến Trung tâm Phục vụ hành chính công. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, Sở Nội vụ kiểm tra, xác thực và trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Chủ tịch có văn bản đồng ý trong 05 ngày làm việc; ngân hàng cho rút trong 01 ngày làm việc. Dự thảo cũng bổ sung Điều 20a và Điều 20b về thông báo hoạt động và thông báo chấm dứt hoạt động cho thuê lại lao động, thực hiện qua Nền tảng hợp đồng lao động điện tử. Về trách nhiệm, doanh nghiệp cho thuê lại phải báo cáo định kỳ hằng quý (trước ngày 05 của tháng đầu quý), thanh lý toàn bộ hợp đồng trong 15 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hoạt động, kịp thời báo cáo sự cố và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo Điều 56 Bộ luật Lao động.
Phân định lại trách nhiệm quản lý nhà nước
Dự thảo sửa đổi các Điều 33, 34, 35 để phân định rõ trách nhiệm của ba chủ thể trong quản lý hoạt động cho thuê lại lao động. Sở Nội vụ tuyên truyền, phổ biến pháp luật; hướng dẫn, kiểm tra, giám sát; tổng hợp, công khai danh sách doanh nghiệp đang hoạt động và đã chấm dứt hoạt động trên trang thông tin điện tử trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận thông báo, đồng thời gửi danh sách về Bộ Nội vụ; và báo cáo Bộ Nội vụ định kỳ hằng quý (trước ngày 20 của tháng đầu quý) qua Nền tảng.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện trách nhiệm liên quan đến việc rút tiền ký quỹ và quản lý ký quỹ. Bộ Nội vụ tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát trên phạm vi toàn quốc và tổng hợp, công khai doanh nghiệp hoạt động, chấm dứt hoạt động cho thuê lại lao động tại Nền tảng hợp đồng lao động điện tử. Việc công khai minh bạch thông tin doanh nghiệp là căn cứ để bên thuê lại và người lao động lựa chọn đối tác uy tín, hợp pháp.
Bổ sung quy định mới và điều chỉnh một số chế độ
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung Điều 91a về an toàn, vệ sinh lao động đối với người lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục thể thao. Việc bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và chính sách về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho nhóm này phải phù hợp với các yếu tố đặc thù như tuổi đời, tuổi nghề, quá trình học nghề, tập nghề; thời gian, địa điểm luyện tập, tập huấn, thi đấu, biểu diễn; tiền lương, bảo hiểm xã hội; và các điều kiện khách quan như thời tiết, khán giả. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định cụ thể sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
Cùng với đó, dự thảo điều chỉnh chế độ đối với hòa giải viên lao động tại Điều 96, với mức tiền bồi dưỡng tính trên mức lương tối thiểu tháng bình quân các vùng: bằng 5% cho mỗi ngày thực tế thực hiện nhiệm vụ hoặc 15% cho một vụ việc. Về giải quyết đình công, Điều 111 được sửa đổi theo hướng Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét, đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định ngừng đình công, đồng thời gửi Giám đốc Sở Nội vụ, thể hiện rõ vai trò của chính quyền cấp xã trong xử lý quan hệ lao động tại cơ sở. Quản lý lao động là người giúp việc gia đình được chuyển về Phòng Văn hóa - Xã hội theo hướng dẫn của Sở Nội vụ.
Với hệ thống sửa đổi đồng bộ về đầu mối quản lý, phương thức số hóa và phân cấp về cơ sở, dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 145/2020/NĐ-CP hướng tới một nền quản trị quan hệ lao động hiện đại, minh bạch và thuận tiện hơn cho doanh nghiệp, người lao động, đồng thời khẳng định vai trò của ngành Nội vụ trong lĩnh vực quản lý nhà nước về lao động trong giai đoạn mới./.
Đức Bình
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
