Tỉnh Phú Thọ: Vốn tín dụng chính sách mở thêm cơ hội việc làm

Việc làm và thu nhập luôn là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương. Đối với tỉnh Phú Thọ, yêu cầu giải quyết việc làm gắn liền với phát huy tiềm năng sản xuất nông nghiệp, phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Trong quá trình đó, khả năng tiếp cận nguồn vốn có vai trò thiết thực, nhất là đối với người lao động tự tạo việc làm và các cơ sở sản xuất, kinh doanh quy mô nhỏ.

Thực tế cho thấy, nhu cầu lao động và khả năng tạo việc làm có mối quan hệ chặt chẽ với điều kiện phát triển sản xuất. Một hộ gia đình có đất đai, kinh nghiệm chăn nuôi nhưng thiếu vốn đầu tư khó có thể mở rộng quy mô. Một cơ sở sản xuất có đơn hàng và thị trường tiêu thụ nhưng hạn chế về vốn lưu động sẽ gặp khó khăn trong duy trì hoạt động, tuyển thêm lao động. Khi những trở ngại về nguồn lực tài chính được tháo gỡ, cơ hội việc làm có điều kiện hình thành và phát triển.

Tín dụng chính sách xã hội tham gia vào quá trình ấy thông qua việc hỗ trợ nguồn vốn cho người lao động và các cơ sở sản xuất, kinh doanh đáp ứng điều kiện theo quy định. Khác với cách tiếp cận chỉ chú trọng số lượng khoản vay được giải ngân, chính sách hỗ trợ tạo việc làm hướng đến kết quả sử dụng vốn trong thực tế: người lao động có công việc phù hợp, cơ sở sản xuất duy trì được hoạt động, việc làm hiện có được bảo đảm và nhu cầu tuyển dụng có khả năng mở rộng.

Luật Việc làm số 74/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, tiếp tục xác định chính sách cho vay hỗ trợ tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm là một trong những công cụ hỗ trợ phát triển thị trường lao động. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 338/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về chính sách hỗ trợ tạo việc làm. Những quy định này thể hiện định hướng gắn nguồn vốn vay với phương án sản xuất, kinh doanh và khả năng duy trì, phát triển việc làm.

Theo quy định hiện hành, chính sách cho vay hỗ trợ tạo việc làm hướng đến người lao động có nhu cầu tự tạo việc làm và các cơ sở sản xuất, kinh doanh có phương án sử dụng vốn phù hợp. Đối với người lao động, nguồn vốn vay có thể được sử dụng để đầu tư công cụ, thiết bị, nguyên vật liệu hoặc những điều kiện cần thiết phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, nguồn vốn hỗ trợ bổ sung năng lực hoạt động, đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động theo phương án đã xây dựng.

Tại tỉnh Phú Thọ, vai trò của nguồn vốn tín dụng chính sách có thể nhận diện rõ từ những nhu cầu sản xuất gắn với đặc điểm từng địa bàn. Ở khu vực nông thôn, miền núi, nhiều hộ gia đình có khả năng phát triển chăn nuôi, trồng rừng, cây nguyên liệu hoặc kinh tế tổng hợp nhưng quy mô sản xuất còn phụ thuộc vào nguồn lực tự có. Việc tiếp cận vốn vay phù hợp giúp người dân chủ động đầu tư, duy trì hoạt động sản xuất và từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng lao động trong gia đình.

Đối với những ngành nghề có chu kỳ sản xuất dài, nguồn vốn còn có ý nghĩa duy trì hoạt động trong thời gian chưa phát sinh doanh thu. Trồng rừng, chăn nuôi hoặc sản xuất nông nghiệp hàng hóa đều cần chi phí đầu tư ban đầu và kinh phí chăm sóc thường xuyên. Khi có nguồn vốn đáp ứng nhu cầu thực tế, người lao động có điều kiện tiếp tục sản xuất, hạn chế tình trạng phải thu hẹp hoạt động do thiếu kinh phí giữa chu kỳ.

Tuy nhiên, việc một hộ gia đình được vay vốn để phát triển sản xuất chưa đồng nghĩa với việc hình thành thêm một vị trí việc làm mới. Có những khoản vay chủ yếu giúp duy trì công việc đang thực hiện, nâng cao năng suất hoặc ổn định thu nhập. Có khoản vay giúp mở rộng quy mô sản xuất, phát sinh nhu cầu thuê thêm lao động. Phân biệt những kết quả này giúp đánh giá đúng tác động của tín dụng chính sách đối với giải quyết việc làm, tránh đồng nhất số lượt vay vốn với số việc làm mới được tạo ra.

Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ, mối quan hệ giữa vốn và việc làm còn thể hiện qua khả năng duy trì đơn hàng, bảo đảm nguyên vật liệu, đổi mới thiết bị và mở rộng thị trường. Một cơ sở có phương án kinh doanh khả thi nhưng thiếu vốn có thể phải hạn chế quy mô hoạt động. Khi được bổ sung nguồn lực phù hợp, cơ sở có thêm điều kiện ổn định sản xuất, giữ chân người lao động và cân nhắc tuyển dụng khi nhu cầu thị trường tăng lên.

Khả năng mở rộng việc làm vì thế cần được xem xét trên cơ sở hiệu quả sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ dựa vào quy mô khoản vay. Nguồn vốn phát huy tác dụng khi được sử dụng đúng phương án, gắn với sản phẩm có thị trường tiêu thụ và năng lực quản lý của người vay. Nếu hoạt động kinh doanh thiếu đầu ra hoặc chi phí vượt quá khả năng kiểm soát, việc tăng vốn đầu tư chưa chắc dẫn đến tăng việc làm bền vững.

Kết quả triển khai tín dụng chính sách tại tỉnh Phú Thọ đã cho thấy mối liên hệ giữa hỗ trợ vốn và giải quyết việc làm. Theo thông tin Ngân hàng Chính sách xã hội công bố ngày 27/5/2026, trong gần 5 tháng đầu năm 2026, nguồn vốn tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh đã góp phần tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm cho 10.568 lao động. Đây là kết quả được cơ quan thực hiện chính sách công bố, phản ánh phạm vi hỗ trợ việc làm từ nguồn vốn tín dụng trong kỳ báo cáo.

Con số trên cần được hiểu đúng là kết quả tổng hợp về tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm, không phải số lượng việc làm mới phát sinh hoàn toàn. Cách tiếp cận này phù hợp với mục tiêu của chính sách, bởi việc giữ được công việc và nguồn thu nhập ổn định cho người lao động cũng có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống gia đình và sự ổn định của thị trường lao động địa phương.

Đối với tỉnh Phú Thọ, nâng cao hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ việc làm cần gắn với nhu cầu phát triển của từng nhóm ngành nghề. Khu vực nông nghiệp cần những phương án đầu tư phù hợp với điều kiện đất đai, mùa vụ và thị trường nông sản. Các cơ sở tiểu thủ công nghiệp, sản xuất hàng hóa và dịch vụ cần nguồn vốn đáp ứng chu kỳ kinh doanh, khả năng tiêu thụ sản phẩm và nhu cầu sử dụng lao động. Việc lựa chọn phương án vay sát với thực tế sẽ giúp hạn chế đầu tư dàn trải, nâng cao khả năng hoàn trả và duy trì việc làm.

Một yêu cầu khác là tăng cường sự kết nối giữa chính sách tín dụng với hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề. Nguồn vốn có thể giúp người lao động đầu tư phương tiện sản xuất, nhưng năng lực nghề nghiệp, kỹ năng quản lý và khả năng tiếp cận thị trường vẫn là những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Đối với người có nhu cầu chuyển đổi nghề nghiệp, việc được tư vấn về ngành nghề phù hợp và nhu cầu tuyển dụng sẽ giúp lựa chọn hướng sử dụng vốn có triển vọng hơn.

Trong lĩnh vực này, Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ có vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về lao động, việc làm theo phân công, phân cấp. Việc khai thác thông tin thị trường lao động, kết nối cung - cầu lao động và phối hợp triển khai chính sách hỗ trợ việc làm có ý nghĩa đối với quá trình sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Hoạt động cho vay và quản lý khoản vay thuộc trách nhiệm của Ngân hàng Chính sách xã hội theo quy định.

Việc phát triển Cổng thông tin việc làm Phú Thọ và các kênh kết nối giữa người lao động với doanh nghiệp cũng mở thêm điều kiện tiếp cận thông tin tuyển dụng, nhu cầu nhân lực và cơ hội nghề nghiệp. Khi thông tin thị trường lao động được khai thác hiệu quả, người có nhu cầu tự tạo việc làm hoặc mở rộng sản xuất có thêm căn cứ để lựa chọn ngành nghề, quy mô đầu tư và kế hoạch sử dụng lao động.

Để nguồn vốn tín dụng chính sách tiếp tục hỗ trợ giải quyết việc làm tại Phú Thọ, cần quan tâm chất lượng phương án vay, khả năng duy trì hoạt động sản xuất và kết quả sử dụng lao động sau đầu tư. Việc theo dõi hiệu quả nên phân biệt giữa việc làm mới, việc làm được duy trì và việc làm được mở rộng; chú trọng tính ổn định của thu nhập, khả năng phát triển sản xuất và thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu vốn, sự phối hợp giữa ngân hàng, chính quyền địa phương, tổ chức chính trị - xã hội và các cơ quan thực hiện chính sách việc làm cần hướng đến hỗ trợ người vay phát huy năng lực sản xuất, kinh doanh. Thông tin về thị trường, đào tạo nghề và nhu cầu lao động có thể giúp người vay lựa chọn phương án phù hợp hơn, nhất là đối với những hộ sản xuất nhỏ và người lao động chuyển đổi sinh kế.

Giải quyết việc làm bền vững là quá trình gắn kết giữa chính sách hỗ trợ của Nhà nước và khả năng phát triển thực tế của người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Đối với Phú Thọ, nguồn vốn tín dụng chính sách tiếp tục có vai trò hỗ trợ người lao động duy trì sinh kế, phát triển hoạt động kinh tế và mở rộng cơ hội việc làm tại địa phương. Khi nguồn vốn được phân bổ đúng nhu cầu, sử dụng hiệu quả và gắn với thị trường lao động, kết quả đạt được sẽ được phản ánh bằng những công việc ổn định, thu nhập được cải thiện và năng lực phát triển sản xuất ngày càng vững chắc./.

Lưu Nga