Ảnh minh họa.
Mức chuẩn mới sẽ là căn cứ điều chỉnh đồng loạt các chế độ
Nghị định số 321/2026/NĐ-CP ngày 15/8/2026 quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026, thay thế Nghị định số 75/2021/NĐ-CP ngày 24/7/2021 của Chính phủ quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng và các nghị định sửa đổi, bổ sung. Nội dung trọng tâm là nâng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi từ 2.789.000 đồng lên lên 3.012.000 đồng, tăng 223.000 đồng, tương đương khoảng 8% so với mức trước đây. Mức chuẩn này là căn cứ để tính toàn bộ mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và chế độ ưu đãi đối với người có công và thân nhân; các mức tính theo mức chuẩn được làm tròn đến hàng nghìn đồng.
Đáng chú ý, Nghị định số 321/2026/NĐ-CP quy định lộ trình áp dụng theo hướng có lợi cho người thụ hưởng. Các chế độ về trợ cấp, phụ cấp ưu đãi, bảo hiểm y tế, ưu đãi giáo dục và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được thực hiện từ ngày 01/7/2026, sớm hơn ba tháng so với ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành. Như vậy, người có công và thân nhân được truy lĩnh phần chênh lệch của ba tháng này. Các chế độ điều dưỡng, hỗ trợ dụng cụ chỉnh hình, thăm viếng mộ, di chuyển hài cốt, công tác mộ và công trình ghi công liệt sĩ cùng một số chế độ ưu đãi khác được áp dụng mức mới từ ngày 01/01/2027.
Mức hưởng cụ thể đối với từng nhóm đối tượng
Theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 321/2026/NĐ-CP, Bà mẹ Việt Nam anh hùng được hưởng trợ cấp 9.036.000 đồng và phụ cấp 2.524.000 đồng mỗi tháng, tổng cộng 11.560.000 đồng/tháng. Người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 diện thoát ly hưởng trợ cấp 3.366.000 đồng/tháng và phụ cấp 571.000 đồng cho mỗi thâm niên; diện không thoát ly hưởng 5.714.000 đồng/tháng. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến hưởng 2.524.000 đồng/tháng.
Đối với thân nhân liệt sĩ, mức trợ cấp tuất hàng tháng được xác định theo số liệt sĩ: thân nhân của một liệt sĩ hưởng 3.012.000 đồng, của hai liệt sĩ hưởng 6.024.000 đồng, của ba liệt sĩ trở lên hưởng 9.036.000 đồng; con liệt sĩ chưa đủ 18 tuổi hưởng 6.024.000 đồng. Trường hợp sống cô đơn được hưởng thêm trợ cấp tuất nuôi dưỡng 2.410.000 đồng/tháng.
Mức trợ cấp đối với thương binh, người hưởng chính sách như thương binh được quy định theo từng tỷ lệ tổn thương cơ thể, từ 2.028.000 đồng (21%) đến 9.656.000 đồng (100%); thương binh loại B có mức khởi điểm 1.676.000 đồng. Thương binh có tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên được hưởng thêm phụ cấp 3.012.000 đồng/tháng, trường hợp có vết thương đặc biệt nặng hưởng 6.024.000 đồng/tháng. Bệnh binh hưởng từ 3.144.000 đồng đến 7.672.000 đồng/tháng tùy tỷ lệ tổn thương. Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học hưởng từ 2.290.000 đồng đến 6.867.000 đồng/tháng. Người phục vụ người có công sống tại gia đình hưởng 3.012.000 đồng hoặc 3.869.000 đồng/tháng tùy trường hợp.
Về trợ cấp một lần, nhiều trường hợp được hưởng 20 lần mức chuẩn, tương đương 60.240.000 đồng. Nghị định số 321/2026/NĐ-CP cũng quy định người bị thương có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 5% đến 20% thuộc các trường hợp quy định tại Điều 23 Pháp lệnh Ưu đãi người có công được hưởng trợ cấp ưu đãi một lần bằng 4,0 lần, 6,0 lần hoặc 8,0 lần mức chuẩn tùy mức tổn thương.
Mở rộng chế độ ưu đãi, chú trọng công tác liệt sĩ
Bên cạnh trợ cấp bằng tiền, Nghị định số 321/2026/NĐ-CP quy định đồng bộ các chế độ chăm sóc. Mức chi điều dưỡng phục hồi sức khỏe tại nhà bằng 0,9 lần mức chuẩn, khoảng 2,71 triệu đồng/người/lần; điều dưỡng tập trung bằng 1,8 lần mức chuẩn, khoảng 5,42 triệu đồng/người/lần. Trợ cấp ưu đãi giáo dục bằng 0,4 lần mức chuẩn/năm đối với giáo dục mầm non và 0,8 lần mức chuẩn/năm đối với các bậc học từ phổ thông đến đại học. Trợ cấp thờ cúng liệt sĩ được nâng lên 1.600.000 đồng/liệt sĩ/năm; thương binh, bệnh binh có tỷ lệ tổn thương từ 81% trở lên được chi tiền ăn thêm 600.000 đồng/người/ngày vào các ngày lễ, tết, ngày 27/7 và ngày 22/12.
Công tác liệt sĩ được Nghị định số 321/2026/NĐ-CP quy định chi tiết hơn. Thân nhân đi thăm viếng mộ liệt sĩ được hỗ trợ 5.000 đồng/km/người, tối đa 03 người; tiền cất bốc hài cốt liệt sĩ là 5.000.000 đồng/hài cốt. Đài tưởng niệm, đền thờ, nhà bia ghi tên liệt sĩ được hỗ trợ tối đa 15 tỷ đồng/công trình cấp tỉnh và 02 tỷ đồng/công trình cấp xã; riêng các xã thuộc vùng biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được hỗ trợ tối đa 100% giá trị công trình. Tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin giúp xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được hỗ trợ 3.000.000 đồng/mộ được xác minh thành công.
Bộ, ngành, địa phương khẩn trương đưa chính sách vào cuộc sống
Nghị định số 321/2026/NĐ-CP phân định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện. Bộ Nội vụ quản lý kinh phí đối với các đối tượng do Bộ quản lý, hướng dẫn thực hiện chế độ trong ngành Nội vụ và chủ trì tuyên truyền về công tác người có công. Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý kinh phí và hướng dẫn thực hiện đối với các đối tượng thuộc phạm vi quản lý. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố quản lý kinh phí ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu và hướng dẫn chi trả bảo đảm đúng đối tượng, đầy đủ, kịp thời.
Với vai trò cơ quan chủ trì, Bộ Nội vụ không chỉ tham mưu ban hành Nghị định số 321/2026/NĐ-CP mà còn tập trung hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng; phối hợp với Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) chuẩn bị triển khai dịch vụ công thăm viếng mộ liệt sĩ; đồng thời triển khai Đề án số hóa hồ sơ người có công.
Tại địa phương, như tỉnh Nghệ An, chỉ 05 ngày sau khi Nghị định số 321/2026/NĐ-CP được ban hành, Ủy ban nhân dân tỉnh đã có Công văn số 10665/UBND-VX ngày 20/8/2026 giao Sở Nội vụ chủ trì triển khai, hướng dẫn thực hiện. Tỉnh Ninh Bình là địa phương có quy mô đối tượng lớn, với 130.127 lượt người đang hưởng trợ cấp hàng tháng và hàng năm tính đến đầu năm 2026. Sở Nội vụ tỉnh đã ban hành Văn bản số 9093/SNV-NCC ngày 17/9/2026, đề nghị các địa phương tuyên truyền nội dung Nghị định số 321/2026/NĐ-CP, rà soát, tổng hợp danh sách điều chỉnh và tổ chức chi trả. Theo Báo Ninh Bình, tại một xã của tỉnh, tổng kinh phí chi trả hằng tháng theo mức mới đạt hơn 2,515 tỷ đồng, tăng gần 190 triệu đồng so với trước. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nơi quản lý 73.024 người có công và thân nhân, Sở Nội vụ còn đề xuất dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố về hỗ trợ hàng tháng đối với một số nhóm người có công chưa được ngân sách trung ương hỗ trợ hàng tháng.
Bảo đảm chi trả đầy đủ, kịp thời, đúng đối tượng
Để Nghị định số 321/2026/NĐ-CP thực sự phát huy hiệu quả, các địa phương cần tiếp tục rà soát, chi trả dứt điểm phần truy lĩnh, không để người có công phải chờ đợi. Đồng thời, cần chủ động lập dự toán, chuẩn bị điều kiện cho các chế độ áp dụng từ ngày 01/01/2027, nhất là việc phân bổ kinh phí công trình ghi công liệt sĩ theo đúng nguyên tắc tập trung, không dàn trải. Cùng với đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền để người có công nắm rõ quyền lợi, tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng ngừa trục lợi chính sách.
Trong bối cảnh cả nước hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Nghị định số 321/2026/NĐ-CP được ban hành và triển khai thực hiện tiếp tục khẳng định sự quan tâm nhất quán của Đảng, Nhà nước ta đối với người có công với cách mạng. Mỗi mức trợ cấp được nâng lên, mỗi chế độ được mở rộng là sự tri ân thiết thực đối với những người đã hy sinh, cống hiến cho độc lập, tự do của Tổ quốc./.
----------------------------------
Tài liệu tham khảo:
1. Chính phủ, Nghị định số 321/2026/NĐ-CP ngày 15/8/2026 quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng.
2. Báo Thanh tra, “Tiếp tục hoàn thiện chính sách, thực hiện đầy đủ các chế độ ưu đãi người có công”, https://thanhtra.com.vn/doi-noi-52FA82FBF/tiep-tuc-hoan-thien-chinh-sach-thuc-hien-day-du-cac-che-do-uu-dai-nguoi-co-cong-e3b9899b9.html.
3. Cổng Thông tin điện tử tỉnh Nghệ An, “Triển khai Nghị định quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng”, https://nghean.gov.vn/van-hoa-62902/trien-khai-nghi-dinh-quy-dinh-muc-huong-tro-cap-phu-cap-va-cac-che-do-uu-dai-nguoi-co-cong-voi-cach-mang-1046860, ngày 21/8/2026.
4. Báo Ninh Bình, “Ấm lòng người có công”, https://baoninhbinh.org.vn/am-long-nguoi-co-cong-261012205848679.html.
5. Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động, “TP.HCM đề xuất hỗ trợ hàng tháng đối với người hoạt động kháng chiến, làm nghĩa vụ quốc tế, có công giúp đỡ cách mạng”, ngày 08/9/2026, https://tcnnld.vn/news/detail/73278/TP.HCM-de-xuat-ho-tro-hang-thang-doi-voi-nguoi-hoat-dong-khang-chien-lam-nghia-vu-quoc-te-co-cong-giup-do-cach-mang.html.
Nguyễn Anh
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
