Bắc Ninh hướng tới mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững

Bắc Ninh tập trung nguồn lực, triển khai các chính sách hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống và từng bước thoát nghèo.

Giảm nghèo đa chiều, nâng cao chất lượng cuộc sống

Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố Bắc Ninh tiếp tục xác định giảm nghèo bền vững là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Quan điểm xuyên suốt là giảm nghèo không chỉ dừng ở việc cải thiện thu nhập mà phải giải quyết đồng bộ những thiếu hụt về các dịch vụ xã hội cơ bản, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các cơ hội phát triển bình đẳng, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo Kế hoạch số 300/KH-UBND ngày 11/8/2026 của UBND tỉnh Bắc Ninh về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu duy trì mức giảm tỷ lệ nghèo đa chiều từ 1-1,5% mỗi năm. Đến năm 2030, phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố xuống dưới 1%; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại các xã đặc biệt khó khăn giảm xuống dưới 10%.

Đây là mục tiêu thể hiện quyết tâm của địa phương trong việc nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo, hướng tới giải quyết những nguyên nhân dẫn đến nghèo một cách căn cơ. Thay vì chỉ tập trung hỗ trợ trực tiếp, trước mắt, các chính sách sẽ chú trọng tạo sinh kế, nâng cao năng lực sản xuất, hỗ trợ người nghèo tiếp cận việc làm và các nguồn lực phát triển kinh tế. Qua đó, giúp các hộ gia đình từng bước tự chủ về kinh tế, hạn chế nguy cơ tái nghèo và phát sinh nghèo mới.

Công tác giảm nghèo được triển khai gắn với nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Thành phố phấn đấu đến năm 2030, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã đặc biệt khó khăn; thu nhập bình quân của người dân khu vực này tăng gấp 2 lần so với năm 2025. Đồng thời, phấn đấu nâng thu nhập bình quân của người dân nông thôn gấp 2,5-3 lần so với năm 2020.

Để đạt được những mục tiêu trên, Bắc Ninh xác định cải thiện điều kiện sống, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ cơ bản có vai trò đặc biệt quan trọng. Người nghèo không chỉ cần được hỗ trợ về kinh tế mà còn phải có điều kiện tiếp cận giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, vệ sinh môi trường, thông tin và việc làm. Đây là những yếu tố có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp đến khả năng thoát nghèo và duy trì kết quả giảm nghèo lâu dài.

Trong lĩnh vực nhà ở, thành phố đặt mục tiêu phấn đấu 100% hộ đồng bào dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và các đối tượng đủ điều kiện được hỗ trợ xây dựng mới hoặc sửa chữa nhà ở xuống cấp. Chính sách này góp phần giúp các gia đình có nơi ở an toàn, ổn định, giảm bớt khó khăn trong cuộc sống, tạo nền tảng để yên tâm lao động, sản xuất.

Đối với giáo dục, thành phố quan tâm bảo đảm các xã thuộc diện đặc biệt khó khăn có nhu cầu được đầu tư cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên với đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học. Việc cải thiện điều kiện học tập, nâng cao chất lượng giáo dục sẽ góp phần mở rộng cơ hội phát triển cho thế hệ trẻ, hạn chế nguy cơ nghèo đói kéo dài qua nhiều thế hệ.

Cùng với đó, người nghèo và các đối tượng chính sách được quan tâm hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ y tế, nước sạch, vệ sinh môi trường và thông tin. Việc thực hiện đồng bộ các chính sách không chỉ giúp giải quyết những thiếu hụt trước mắt mà còn nâng cao khả năng ứng phó với những rủi ro về kinh tế, thiên tai, dịch bệnh và biến động việc làm.

Hỗ trợ sinh kế được tỉnh xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao thu nhập và vươn lên thoát nghèo bền vững.

Đa dạng sinh kế, huy động nguồn lực tạo động lực thoát nghèo

Xác định tạo việc làm, phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập là giải pháp căn cơ để giảm nghèo bền vững, Bắc Ninh tập trung triển khai các nội dung hỗ trợ phát triển kinh tế, đa dạng hóa sinh kế, khuyến khích người dân chủ động tham gia các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế. Trong đó, chú trọng phát huy lợi thế từng địa bàn, gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và du lịch.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thành phố đặt mục tiêu phấn đấu có 80% số hộ nông dân người dân tộc thiểu số biết làm kinh tế nông - lâm nghiệp hàng hóa; 40% lao động người dân tộc thiểu số biết làm các ngành nghề thuộc lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch và dịch vụ. Đây là những chỉ tiêu quan trọng nhằm chuyển đổi phương thức sản xuất, từng bước nâng cao năng suất lao động và tạo thêm nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, thành phố chú trọng hỗ trợ người dân tiếp cận kiến thức khoa học kỹ thuật, nâng cao trình độ sản xuất, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng tổ chức hoạt động kinh tế. Các mô hình phát triển sản xuất được khuyến khích triển khai theo hướng liên kết giữa hộ dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, giúp người dân hạn chế tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Công tác đào tạo nghề cũng được xác định là giải pháp quan trọng để mở rộng cơ hội việc làm, nhất là đối với lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Thành phố phấn đấu tăng 30% tỷ lệ người lao động thuộc các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù biết nghề và sống bằng nghề được đào tạo; đồng thời giảm 50% tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo thuộc nhóm dân tộc này so với thời điểm năm 2024.

Cùng với đào tạo nghề, tín dụng chính sách xã hội tiếp tục được xác định là công cụ quan trọng hỗ trợ người nghèo phát triển sản xuất, kinh doanh và cải thiện đời sống. Theo kế hoạch, thành phố phấn đấu 100% đối tượng thụ hưởng có nhu cầu và đủ điều kiện theo quy định được tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách. Nguồn vốn ưu đãi tạo điều kiện để các hộ đầu tư phát triển kinh tế gia đình, mở rộng sản xuất, chăn nuôi, kinh doanh dịch vụ, tạo việc làm và nâng cao thu nhập.

Việc hỗ trợ tín dụng cần gắn với hướng dẫn sử dụng vốn, tư vấn phương án sản xuất và theo dõi hiệu quả đầu tư, bảo đảm nguồn vốn đến đúng đối tượng, phát huy tác dụng thiết thực. Khi được tiếp cận đồng thời với vốn, kiến thức và thị trường, người nghèo sẽ có thêm điều kiện chuyển từ tâm lý trông chờ hỗ trợ sang chủ động tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế.

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Bắc Ninh dự kiến tổng vốn triển khai Chương trình trong giai đoạn 2026-2030 là 12.323 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương khoảng 1.933 tỷ đồng; ngân sách tỉnh khoảng 2.996 tỷ đồng; nguồn lồng ghép từ các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình, dự án khác khoảng 4.251 tỷ đồng. Ngân sách cấp xã, tín dụng chính sách, doanh nghiệp và nguồn đóng góp tự nguyện của cộng đồng, người dân dự kiến khoảng 3.142 tỷ đồng.

Việc huy động và sử dụng nguồn lực được thực hiện theo hướng đa dạng hóa, kết hợp nguồn ngân sách nhà nước với nguồn vốn tín dụng, doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức, cá nhân. Thành phố ưu tiên bố trí nguồn lực cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn an toàn khu; các hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và những đối tượng chính sách theo quy định.

Bên cạnh đầu tư phát triển hạ tầng thiết yếu, nguồn lực còn được tập trung cho các hoạt động hỗ trợ sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa, bảo vệ môi trường và chuyển đổi số. Thành phố chú trọng lồng ghép các chương trình, dự án có cùng mục tiêu, đối tượng thụ hưởng để tránh chồng chéo, trùng lặp, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Một trong những yêu cầu xuyên suốt là phát huy vai trò chủ thể của người dân và cộng đồng trong thực hiện công tác giảm nghèo. Người dân được khuyến khích tham gia bàn bạc, lựa chọn mô hình phát triển sản xuất, giám sát quá trình triển khai các chính sách và công trình tại địa phương. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, đào tạo, tập huấn được tăng cường nhằm nâng cao nhận thức, năng lực cho cán bộ cơ sở và cộng đồng dân cư.

Uỷ ban nhân dân thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực, phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Tài chính cùng các sở, ngành, địa phương tổ chức triển khai, theo dõi, kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện. UBND các xã, phường có trách nhiệm xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và đối tượng thụ hưởng, bảo đảm các chính sách được triển khai đồng bộ, đúng mục tiêu.

Với định hướng lấy người dân làm trung tâm, lấy nâng cao thu nhập và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản làm nền tảng, Bắc Ninh hướng tới tạo chuyển biến thực chất trong công tác giảm nghèo giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu không chỉ là giảm số hộ nghèo mà quan trọng hơn là giúp người dân có việc làm, có sinh kế ổn định, được bảo đảm các điều kiện sống thiết yếu và có khả năng tự vươn lên, góp phần xây dựng nông thôn ngày càng phát triển, đời sống Nhân dân ngày càng được nâng cao./.

Minh Anh