Hải Phòng nâng cao hiệu quả quản lý lao động nước ngoài trong tiến trình hội nhập

Quản lý lao động nước ngoài tại các KCN, KKT

Quy mô hoạt động của các KCN, KKT cho thấy vị trí ngày càng quan trọng của Hải Phòng trong mạng lưới sản xuất, đầu tư quốc tế. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, đến tháng 8/2026, các KCN, KKT trên địa bàn thu hút 1.067 dự án FDI với tổng vốn khoảng 45,458 tỷ USD; bên cạnh đó có 395 dự án trong nước, tổng vốn khoảng 621.050 tỷ đồng. Các dự án đang tạo việc làm cho hơn 362.500 lao động Việt Nam và trên 10.300 lao động nước ngoài, thu nhập bình quân của người lao động khoảng 12,69 triệu đồng/người/tháng.

Những con số này cho thấy lao động nước ngoài hiện diện trong một hệ sinh thái sản xuất có quy mô lớn, chủ yếu gắn với hoạt động của các doanh nghiệp đầu tư trong và ngoài nước. Trước đó, tháng 5/2026, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho biết tổng số lao động tại các KCN, KKT là 371.418 người, trong đó 361.498 lao động Việt Nam và 9.920 lao động nước ngoài. Có thể thấy, cùng với sự gia tăng về quy mô dự án, số lượng lao động nước ngoài cũng có những biến động phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong cơ cấu nguồn nhân lực này, lao động nước ngoài không chiếm tỷ trọng lớn so với lực lượng lao động Việt Nam, nhưng thường được doanh nghiệp sử dụng ở những vị trí đòi hỏi trình độ chuyên môn, kinh nghiệm hoặc kỹ năng mà doanh nghiệp có nhu cầu bổ sung. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý nhà nước là vừa bảo đảm người lao động nước ngoài làm việc đúng quy định, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu phát triển.

Đây cũng là lý do công tác cấp giấy phép lao động cần được đặt trong tổng thể quản lý thị trường lao động và cải thiện môi trường đầu tư, thay vì chỉ được nhìn nhận như một thủ tục hành chính đơn thuần.

Một bước quan trọng trong hoàn thiện cơ chế quản lý là phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan. Ngày 26/10/2025, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 199/2025/QĐ-UBND về phân cấp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến quản lý nhà nước về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam trên địa bàn thành phố. Theo đó, Sở Nội vụ thực hiện việc cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép lao động và cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động đối với người lao động nước ngoài làm việc ngoài KCN, KKT. Đối với người lao động nước ngoài làm việc trong KCN, KKT, các nhiệm vụ này được phân cấp cho Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng.

Việc phân cấp theo địa bàn và phạm vi hoạt động giúp xác định rõ đầu mối giải quyết thủ tục, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý nắm sát hơn tình hình sử dụng lao động nước ngoài tại các khu vực tập trung đông doanh nghiệp, đặc biệt là các KCN, KKT. Đây cũng là cơ sở để tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong quá trình tiếp nhận, thẩm định hồ sơ, cấp phép và quản lý người lao động sau khi được cấp phép.

Đẩy mạnh cải cách, tăng cường phối hợp quản lý

Đến tháng 8/2026, tại các KCN, KKT, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho biết đã cấp, gia hạn giấy phép lao động cho 6.074 lượt người lao động nước ngoài. Đặc biệt, 100% thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực việc làm được thực hiện trực tuyến toàn trình, đồng thời thời gian giải quyết được cắt giảm 50%.

Đây là bước chuyển đáng chú ý trong phương thức quản lý. Với đặc thù hồ sơ của người lao động nước ngoài thường liên quan đến nhiều loại giấy tờ, trong đó có những giấy tờ được cấp tại nước ngoài, việc chuẩn hóa, số hóa và công khai quy trình có ý nghĩa thiết thực đối với cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Khi thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, còn cơ quan quản lý có thêm điều kiện kiểm soát tiến độ và chuẩn hóa các khâu xử lý.

Cùng với cải cách thủ tục, yêu cầu đặt ra là bảo đảm việc thực hiện thống nhất các quy định mới về người lao động nước ngoài. Nghị định số 219/2025/NĐ-CP ngày 7/8/2025 của Chính phủ quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam đã tạo cơ sở pháp lý mới cho công tác quản lý. Trên địa bàn Hải Phòng, các cơ quan chức năng đã tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các quy định mới, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong tuyển dụng, sử dụng và hoàn thiện hồ sơ đối với lao động nước ngoài.

Đặt trong bối cảnh Hải Phòng tiếp tục mở rộng hệ thống KCN, KKT và thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ, quy mô vốn lớn, công tác quản lý lao động nước ngoài sẽ tiếp tục gắn chặt với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực. Năm 2025, riêng các KCN, KKT đã thu hút hơn 2,5 tỷ USD vốn FDI, chiếm 87,8% tổng vốn FDI thu hút của thành phố; số dự án FDI lũy kế đạt 1.034 dự án với tổng vốn hơn 43,1 tỷ USD. Những kết quả này cho thấy nhu cầu về đội ngũ chuyên gia, quản lý và lao động kỹ thuật phục vụ hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh sẽ tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước.

Trong thời gian tới, việc quản lý người lao động nước ngoài cần tiếp tục được thực hiện theo hướng đồng bộ giữa cấp phép, theo dõi quá trình làm việc và phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Quy chế phối hợp quản lý người lao động nước ngoài làm việc trên địa bàn thành phố được UBND thành phố ban hành tại Quyết định số 47/2026/QĐ-UBND ngày 17/6/2026, có hiệu lực từ ngày 28/6/2026, tạo thêm cơ sở để các cơ quan liên quan phối hợp trong quản lý. Quyết định này đồng thời thay thế Quyết định số 17/2024/QĐ-UBND trước đó.

Mục tiêu đặt ra không phải là gia tăng các khâu kiểm soát hành chính, mà là xây dựng một cơ chế quản lý rõ trách nhiệm, thống nhất dữ liệu và thuận lợi trong thực hiện. Khi thủ tục được số hóa, thông tin được cập nhật kịp thời và các cơ quan cùng chia sẻ trách nhiệm trong quản lý, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong sử dụng nguồn nhân lực quốc tế, còn cơ quan nhà nước có thêm công cụ để kiểm soát việc tuân thủ pháp luật.

Đối với Hải Phòng, nơi đang hình thành ngày càng rõ nét các trung tâm công nghiệp, logistics, dịch vụ và các không gian phát triển mới, quản lý lao động nước ngoài vì thế cần được nhìn nhận như một bộ phận của quản trị thị trường lao động và cải thiện môi trường đầu tư. Thực hiện đúng quy định, giải quyết thủ tục nhanh, minh bạch, đồng thời tăng cường phối hợp và quản lý sau cấp phép sẽ góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong tiến trình hội nhập./.

Chí Hiếu