Ảnh minh họa.
Đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước
Sau gần 40 năm đổi mới và mở cửa hội nhập, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã không ngừng phát triển, không chỉ bổ sung nguồn lực đầu tư quan trọng mà còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, tiếp nhận công nghệ và phương thức quản trị tiên tiến.
Tuy nhiên, Nghị quyết thẳng thắn nhìn nhận chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng đầu tư nước ngoài chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đáp ứng được những yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tỉ lệ dự án thâm dụng lao động, tài nguyên, đất đai, năng lượng, gia công, lắp ráp còn cao; tỉ lệ nội địa hoá, giá trị gia tăng hình thành ở trong nước còn thấp; liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước chưa cao, chuyển giao công nghệ còn hạn chế; dòng vốn đầu tư gián tiếp còn nhỏ so với tiềm năng thị trường.
Trong bối cảnh đất nước đang xác lập mô hình tăng trưởng mới trên cơ sở khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, Bộ Chính trị xác định việc thu hút và phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước. Đây chính là điểm tựa tư duy của toàn bộ Nghị quyết.
Hệ quan điểm chỉ đạo xuyên suốt
Nghị quyết đưa ra sáu quan điểm chỉ đạo có tính nền tảng. Trước hết, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được khẳng định là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, là kênh tiếp nhận công nghệ tiên tiến, phương thức quản trị hiện đại, đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng thị trường; được Nhà nước khuyến khích phát triển lâu dài, đối xử bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh với các khu vực kinh tế khác theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, phát triển khu vực này gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả, năng lực tự chủ chiến lược, sức cạnh tranh của nền kinh tế, tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng toàn cầu, đóng góp tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đồng thời giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Thứ ba, Nghị quyết yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy chủ yếu thu hút vốn sang tư duy phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia; từ thu hút theo địa giới hành chính sang thu hút theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; lấy chất lượng, hiệu quả, chuyển giao công nghệ, giá trị gia tăng làm tiêu chí chủ yếu; chuyển dần từ ưu đãi theo đầu vào sang hỗ trợ gắn với kết quả thực hiện cam kết.
Thứ tư, phát triển đồng bộ, thống nhất hệ sinh thái đầu tư nước ngoài gắn với chiến lược phát triển doanh nghiệp trong nước, thị trường vốn, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, hạ tầng logistics, dữ liệu và năng lượng.
Thứ năm, Nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư, thu nhập và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của nhà đầu tư nước ngoài; bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, nhất quán, chi phí tuân thủ thấp, có khả năng dự báo cao, phù hợp với thông lệ quốc tế. Thứ sáu, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, kiến tạo của Nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều phối quốc gia, lấy kết quả đóng góp thực chất làm thước đo chủ yếu.
Mục tiêu tổng quát: đưa Việt Nam thành điểm đến có sức cạnh tranh trong thu hút nguồn vốn nước ngoài
Trên nền tảng các quan điểm đó, Nghị quyết xác định mục tiêu tổng quát là đưa Việt Nam trở thành điểm đến có sức cạnh tranh trong thu hút nguồn vốn nước ngoài trung và dài hạn chất lượng cao cho đầu tư phát triển. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này nhằm nâng cao năng lực sản xuất, tạo sự liên kết, lan tỏa với các khu vực kinh tế trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đáng chú ý, mục tiêu tổng quát đặt khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài vào vai trò góp phần xác lập mô hình tăng trưởng mới trên cơ sở khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tăng cường năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ chiến lược, nâng cao vị thế và uy tín quốc gia; qua đó tạo động lực quan trọng để thực hiện thành công các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và năm 2045.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Cho giai đoạn đến năm 2030, Nghị quyết đề ra hệ thống chỉ tiêu cụ thể. Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và năng lực tiếp nhận các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Giai đoạn 2026 - 2030, thu hút vốn đầu tư nước ngoài đăng ký khoảng 200 - 300 tỉ USD (40 - 50 tỉ USD/năm); vốn thực hiện khoảng 150 - 200 tỉ USD (30 - 40 tỉ USD/năm).
Về cơ cấu, 75% vốn đầu tư nước ngoài đến từ các nền kinh tế phát triển, có tiềm lực về công nghệ, vốn và quản trị hiện đại; số lượng tập đoàn đa quốc gia trong danh sách Fortune 500 có hoạt động đầu tư tại Việt Nam tăng 30%; thu hút ít nhất 3 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở, văn phòng, trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam. Tỉ lệ nội địa hoá trung bình trong các ngành công nghiệp chủ lực đạt từ 45 - 50%; phấn đấu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó có khoảng 500 - 1.000 nhà cung ứng cấp I. Tỉ trọng lao động qua đào tạo đạt khoảng 80%; tỉ lệ khu công nghiệp sinh thái chiếm khoảng 10% tổng số khu công nghiệp trên cả nước; phấn đấu trước năm 2030, thị trường chứng khoán được tổ chức xếp hạng thị trường MSCI nâng hạng.
Tầm nhìn chiến lược đến năm 2045
Đến năm 2045, Nghị quyết hướng tới khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phát triển hiệu quả, bền vững, gắn kết chặt chẽ với kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất, dịch vụ, đổi mới sáng tạo, điều hành khu vực có sức cạnh tranh cao ở châu Á, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; thị trường vốn phát triển hiện đại, minh bạch, an toàn, tiệm cận thông lệ quốc tế. Phấn đấu đến năm 2045, khu vực này chiếm khoảng 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, đóng góp khoảng 30% GDP, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Với hệ quan điểm chỉ đạo nhất quán và lộ trình mục tiêu rõ ràng, Nghị quyết số 10-NQ/TW thể hiện bước chuyển căn bản trong tư duy phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, đặt khu vực này vào đúng vị trí của một động lực phục vụ mô hình tăng trưởng mới, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới./.
Hồng Anh
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả