Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Vận dụng Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng trong giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới

Ngày đăng: 16/11/2026   09:35
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Tóm tắt: Quan điểm “tăng cường củng cố và phát huy hiệu quả sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc” được khẳng định tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã thể hiện rõ sự kế thừa, phát triển và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc. Trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, tư tưởng ấy tiếp tục tỏa sáng, là kim chỉ nam định hướng xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc tạo ra sức mạnh tổng hợp nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Vận dụng Nghị quyết Đại hội XIV trong giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc sẽ góp phần làm sâu sắc hơn những chỉ dẫn của Người về vấn đề này trong bối cảnh mới hiện nay, đồng thời có ý nghĩa thiết thực cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV vào thực tiễn giảng dạy, nghiên cứu và học tập lý luận chính trị hiện nay.

Từ khóa: Đại đoàn kết; tư tưởng Hồ Chí Minh; vận dụng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Abstract: The viewpoint on “strengthening, consolidating, and effectively promoting the strength of the people and the great national unity bloc”, reaffirmed at the 14th National Congress of the Party, clearly reflects the creative application and development of Ho Chi Minh’s Ideology on national unity. In the new era of national development, this ideology continues to shine as a guiding principle for building the great national unity bloc and harnessing its combined strength to realize the goal of building Vietnam into a peaceful, independent, democratic, strong, prosperous, civilized, and happy country, steadily advancing towards socialism. Therefore, applying the Resolution of the 14th National Congress in teaching Ho Chi Minh’s Ideology on national unity helps deepen the understanding of his guidance on this issue in the current context. It also makes a practical contribution to translating the Party's Resolution into teaching, research, and the study of political theory today.

Keywords: Great national unity; Ho Chi Minh’s Ideology; application of the Resolution of the 14th National Congress.

1. Những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc

Thứ nhất, đánh giá đúng, khẳng định vai trò to lớn, vị trí quan trọng của đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp cách mạng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định đại đoàn kết là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu, xuyên suốt, là nhân tố quyết định mọi thành công của sự nghiệp cách mạng. Chính từ tầm quan trọng như thế, Người luôn căn dặn trong từng thời kỳ cách mạng Đảng và Nhà nước phải điều chỉnh chính sách, cách thức tập hợp, đoàn kết lực lượng cho phù hợp với yêu cầu, đối tượng, mục tiêu của cách mạng. Đây là vấn đề sống còn của sự nghiệp cách mạng, vì vậy, nhiều lần Người khẳng định và nhấn mạnh sức mạnh của đoàn kết như là chân lý vĩnh cửu của thời đại: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta, đoàn kết là thắng lợi của chúng ta” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.145); “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” (Hồ Chí Minh, 2011f, tr.186); “Bây giờ còn một điểm rất quan trọng cũng là điểm mẹ. Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt: Đó là đoàn kết” (Hồ Chí Minh, 2011c, tr.589); “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công” (Hồ Chí Minh, 2011e, tr.120).

Thứ hai, nhận thức và xử lý hài hòa vấn đề lợi ích trong thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc.

Cách giải quyết vấn đề lợi ích trong thực hiện đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh là phải tìm mẫu số chung, điểm tương đồng, nguyện vọng chung, mục đích chung, nhiệm vụ chung, v.v. Với tinh thần đặt lợi ích của Nhân dân, của Tổ quốc lên trên hết, trước hết; quan tâm đến lợi ích chính đáng của cá nhân; giải quyết các mối quan hệ về vấn đề lợi ích theo quan điểm: cá nhân - tập thể, gia đình - xã hội, bộ phận - toàn cục, dân tộc - giai cấp, dân tộc - quốc tế; lợi ích của cá nhân phải phục tùng lợi ích của tập thể; phải giải quyết quan hệ và lợi ích theo từng thời kỳ, điều kiện, hoàn cảnh cho phù hợp.

Thứ ba, xác định “đúng” và “trúng” lực lượng đại đoàn kết toàn dân tộc.

Sớm xác định đại đoàn kết toàn dân tộc phải là đại đoàn kết toàn dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức rõ và có chiến lược phát huy sức mạnh nội lực với ngoại lực để tạo thành sức mạnh tổng hợp cho cách mạng Việt Nam. Người chỉ rõ: Đoàn kết toàn dân là đoàn kết với tất cả nhân dân không phân biệt dân tộc thiểu số hay đa số, tín ngưỡng, trai, gái, giàu, nghèo. Đoàn kết với mỗi người dân cụ thể, với toàn thể đông đảo quần chúng, Người căn dặn: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, không phải là một thủ đoạn chính trị. Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập Tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà. Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ Nhân dân thì ta đoàn kết với họ” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.244).

Người đặc biệt nhấn mạnh, để xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững chắc thì đoàn kết trong Đảng phải là hạt nhân. Và, để xây dựng khối đoàn kết, thống nhất trong Đảng, trước hết phải dựa trên cơ sở lý luận của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng; phải giữ vững và thực hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng, đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ, giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình. Đồng thời, muốn đoàn kết thống nhất trong Đảng thì phải thực hành dân chủ rộng rãi thường xuyên, nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình, thường xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân và các biểu hiện tiêu cực khác, phải sống với nhau có tình, có nghĩa. Có đoàn kết tốt thì mới tạo ra cơ sở vững chắc để thống nhất ý chí và hành động. Xây dựng khối đoàn kết trong Đảng là cơ sở vững chắc để xây dựng khối đoàn kết trong Mặt trận và toàn xã hội. Đảng đoàn kết, dân tộc đoàn kết và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với Nhân dân sẽ tạo nên sức mạnh bên trong, để dân tộc vượt qua mọi khó khăn, chiến thắng mọi kẻ thù, đi tới thắng lợi cuối cùng của cách mạng.

Thứ tư, chỉ rõ và sử dụng hiệu quả các hình thức tổ chức đại đoàn kết dân tộc.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, phải xây dựng Mặt trận dân tộc thống nhất với mục đích là nhằm đoàn kết rộng rãi tất cả các tổ chức yêu nước vào một khối thống nhất, thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ cách mạng. Người chỉ rõ những nguyên tắc để xây dựng và củng cố Mặt trận là: Phải xây dựng trên nền tảng liên minh công - nông - trí. Liên minh này có vững, Mặt trận mới bền vững, lâu dài được. Đây là yếu tố cần, còn yếu tố đủ là liên minh này phải có sự đoàn kết rộng rãi với các tầng lớp khác trong nhân dân. Đảng lãnh đạo Mặt trận bằng việc đề ra chính sách Mặt trận đúng đắn, phù hợp với mỗi thời kỳ và nhiệm vụ cách mạng. Đảng thông qua đội ngũ đảng viên để thực hiện việc tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục quần chúng nhân dân thực hiện các mục tiêu của cách mạng. Đảng Cộng sản Việt Nam là thành viên của Mặt trận. Đảng lãnh đạo Mặt trận thông qua tổ chức cơ sở đảng và đảng viên.

Thứ năm, thực hiện các nguyên tắc đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu bốn nguyên tắc và yêu cầu kiên trì thực hiện trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc: 1) Đại đoàn kết phải xây dựng trên cơ sở thống nhất giữa lợi ích quốc gia, dân tộc với quyền lợi cơ bản của các giai cấp, giai tầng trong xã hội. Để đoàn kết toàn dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra những điểm chung là độc lập, tự do, người người ai cũng được tự do, ấm no, hạnh phúc. Đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực của toàn dân tộc, là chìa khóa vạn năng, điểm hội tụ thắng lợi của chiến lược đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh. 2) Phải tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “gốc có vững, cây mới bền/ Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr.502); Dân là chủ thể của khối đại đoàn kết, là gốc rễ, nền tảng, nguồn sức mạnh vô địch của khối đoàn kết dân tộc, dân là chỗ dựa vững chắc của Đảng Cộng sản và hệ thống chính trị. Vì vậy, để xây dựng được khối đoàn kết, thống nhất, Người luôn yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải gần dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, học hỏi ở nơi dân, tiếp thu ý kiến đóng góp của Nhân dân. 3) Đại đoàn kết một cách tự giác, có tổ chức, có lãnh đạo, đại đoàn kết lâu dài, chặt chẽ. Đại đoàn kết phải được dựa trên lập trường của giai cấp vô sản, theo ngọn cờ của chủ nghĩa Mác - Lênin, có tổ chức, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, nền tảng là liên minh công - nông - trí. Sở dĩ phải như vậy vì vai trò của công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, nông dân chiếm số lượng đông đảo và bị bóc lột nặng nề, trí thức đóng vai trò quan trọng và vẻ vang trong xây dựng chủ nghĩa xã hội…

Để đấu tranh góp phần xây dựng, kiến thiết đất nước thì cần phải thường xuyên củng cố khối đoàn kết ngày càng vững chắc, thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng ở mỗi thời kỳ, giai đoạn: “Nền có vững nhà mới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tốt tươi” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.244). 4) Đại đoàn kết phải chân thành, thẳng thắn, thân ái, phải gắn với tự phê bình và phê bình. Theo Người: “Đoàn kết thực sự nghĩa là vừa đoàn kết, vừa đấu tranh, học những cái tốt của nhau, phê bình những cái sai của nhau và phê bình trên lập trường thân ái, vì nước, vì dân” ( Hồ Chí Minh, 2011d, tr.362). Người yêu cầu phải đề cao thực hành tinh thần tự phê bình và phê bình trên cơ sở chân thành, thẳng thắn, cầu thị, xây dựng, phê bình việc chứ không phê bình người, phê bình phải trên tinh thần của “tình đồng chí thương yêu lẫn nhau” và mục đích cuối cùng là để “ngày càng thêm đoàn kết” hơn nữa.

Thứ sáu, xác định các phương pháp đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định rõ các phương pháp cụ thể: Một là, phương pháp tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục. Mục đích của phương pháp này là để thức tỉnh mọi người, để mọi người tự nguyện, tự giác tham gia đoàn kết thành một khối để thực hiện những mục tiêu và nhiệm vụ cách mạng. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, nội dung tuyên truyền phải vừa đáp ứng những nguyện vọng, quyền lợi cơ bản của quần chúng, vừa đáp ứng yêu cầu của thực tiễn cách mạng. Nội dung tuyên truyền, vận động sát hợp với từng đối tượng, từng cộng đồng xã hội, từng nước. Hai là, phương pháp tổ chức: theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, muốn xây dựng, củng cố khối đoàn kết phải có phương pháp tổ chức khoa học, tăng cường năng lực lãnh đạo, hoạt động của các tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể. Đặc biệt chú ý vai trò của cấp ủy và cán bộ làm công tác mặt trận, dân tộc, các đoàn thể quần chúng. Ba là, phương pháp đại đoàn kết toàn dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự kết hợp đồng bộ, hiệu quả các giải pháp, nhằm mở rộng đến mức cao nhất trận tuyến cách mạng và thu hẹp đến mức thấp nhất trận tuyến kẻ thù. Với lực lượng cách mạng, cần khai thác triệt để những điểm tương đồng, khắc phục những dị biệt; hạn chế, tiến tới xóa bỏ dần những khác biệt về mục tiêu, lợi ích. Sự đoàn kết, thống nhất của lực lượng cách mạng là điều kiện tiên quyết giúp cho việc thu hút, tập hợp lực lượng cách mạng. Với lực lượng trung gian: tìm mọi cách để xóa bỏ những thành kiến, mặc cảm; cổ vũ, nêu cao tinh thần yêu nước, lòng tự tôn, tự hào dân tộc. Chân thành, cởi mở, hợp tác, trọng dụng người có tài, có đức, có tâm ủng hộ cách mạng, giúp dân, giúp nước. Với lực lượng thù địch, phản cách mạng: cần chủ động, tìm cách khoét sâu mâu thuẫn, phân hóa, cô lập cao độ. Lôi kéo, cảm hóa những bộ phận, những người có thể tranh thủ được. Còn đối với bộ phận ngoan cố, đi ngược hoặc phản bội lại lợi ích quốc gia, dân tộc, chống lại dân tộc và cách mạng, thì kiên quyết tiêu diệt, loại bỏ. Người lưu ý, phương pháp xử lý mối quan hệ ba chiều này là sự kết hợp giữa chiến lược, cứng rắn về nguyên tắc và mềm dẻo trong biện pháp, thực hiện phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến”.

2. Nhiệm vụ và giải pháp cơ bản, chủ yếu vận dụng Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng trong giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc là nội dung xuyên suốt, nhất quán trong toàn bộ di sản Hồ Chí Minh nói chung và là cơ sở lý luận vững chắc cho việc hoạch định đường lối cách mạng chiến lược của Đảng ta. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, trước yêu cầu, nhiệm vụ mới, việc vận dụng tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc của Người càng có ý nghĩa quan trọng, đó là một trong những nguồn động lực bảo đảm thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội hội chủ nghĩa trong bối cảnh mới.

Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng: Cơ đồ, tiềm lực, vị thế, uy tín quốc tế của đất nước có được như ngày hôm nay là sự hội tụ, kết tinh truyền thống văn hoá hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là thành quả của 96 năm xây dựng và phát triển đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng; là kết quả của 40 năm đổi mới; là quá trình liên tục đổi mới tư duy lãnh đạo trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; là sự hy sinh quên mình của biết bao thế hệ chiến sĩ cách mạng tiền bối, các đảng viên cộng sản, của đồng bào, đồng chí đã tận tuỵ lao động sản xuất, anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân, vì chủ nghĩa xã hội; là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; là biểu hiện sinh động của ý chí bền bỉ, tinh thần sáng tạo, lòng yêu nước nồng nàn của con người Việt Nam trong tiến trình phát triển. Những thành quả đó tiếp tục khẳng định bài học lớn: Trong “sóng to gió lớn”, thậm chí là “bão táp”, điều quyết định là bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, là ý chí thống nhất, là sức mạnh đại đoàn kết, là phương pháp tổ chức thực hiện, là kỷ luật, kỷ cương và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với Nhân dân.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới cho đất nước. Đại hội là sự tập trung cao độ ý chí, nguyện vọng, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, kết tinh trí tuệ và khát vọng vươn lên của dân tộc. Phương châm: “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển” của Đại hội không chỉ là khẩu hiệu, mà thực sự là lời hiệu triệu, là mệnh lệnh của trách nhiệm trước lịch sử, khẳng định niềm tin tất thắng vào con đường Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen; trong nước đang triển khai những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới rất cao. Trong bối cảnh ấy, để Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng không dừng ở tầm nhìn, định hướng, mà phải mang hơi thở của cuộc sống, khơi dậy khát vọng phát triển và động lực hành động mạnh mẽ, sẵn sàng đi vào thực tiễn ngay sau Đại hội. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi trong nghiên cứu, giảng dạy, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc hiện nay, cần thấu triệt các định hướng lớn, quan điểm chỉ đạo của Đảng được khẳng định tại Đại hội XIV với các nhiệm vụ, giải pháp cơ bản, chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, quán triệt và thực hiện nghiêm túc các quan điểm chỉ đạo lớn của Đảng trong nghiên cứu, giảng dạy, vận dụng, phát triển sáng tạo di sản Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc nói riêng. Trong đó, đặc biệt chú ý đến các quan điểm yêu cầu: “Kiên định hệ quan điểm chỉ đạo mang tính nguyên tắc về sự lãnh đạo của Đảng, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới, không ngừng bổ sung, hoàn thiện phù hợp với thực tiễn; phát huy tự chủ chiến lược, xác lập mô hình phát triển mới, lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững; nâng cao đời sống và hạnh phúc của Nhân dân; bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.26), và “Khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc; phát huy sức mạnh văn hoá, con người thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển” ( Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.26), đồng thời “Phát huy sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ của con người Việt Nam, khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thế trận lòng dân; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; chủ động, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.27).

Thứ hai, cần hiểu thấu và luận giải rõ quan điểm chỉ đạo của Đảng trong khẳng định vị trí, vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Theo đó, Đảng ta nhấn mạnh: Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, đường lối chiến lược quan trọng, xuyên suốt của Đảng; nguồn sức mạnh to lớn, nhân tố quyết định thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đại đoàn kết toàn dân tộc là nền tảng hội tụ và phát huy cao nhất sức mạnh của Nhân dân, tạo nên sức mạnh vô địch để đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách và vươn tới phát triển phồn vinh, hùng cường  đó chính là “nền tảng sức mạnh quốc gia” như Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định.

Thứ ba, trong nghiên cứu, giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết cần tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng xuyên suốt trong Văn kiện Đại hội XIV và cũng là cội nguồn sức mạnh của cách mạng Việt Nam, đó là “Dân là gốc”. Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển. Mọi đường lối, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào Nhân dân. Đảng phải gắn bó mật thiết với Nhân dân, tận tâm phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về mọi quyết định của mình. Chăm lo xây dựng thế trận lòng dân, bởi thế trận lòng dân vững thì quốc phòng, an ninh vững, cải cách mới đi tới cùng và khó khăn nào cũng vượt qua, thách thức nào cũng được hóa giải, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “Dễ mười lần không dân cũng chịu/Khó trăm lần dân liệu cũng xong” (Hồ Chí Minh, 2011f, tr.280).

Thứ tư, trong nghiên cứu, giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết cần quán triệt, bổ sung làm sâu sắc thêm nội dung về xác định lực lượng đại đoàn kết dân tộc được nêu rõ trong Văn kiện Đại hội XIV, đó là quan điểm về “Thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng của khối liên minh giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.122). Trong đó, bổ sung làm rõ hơn vị trí, vai trò của từng giai cấp, tầng lớp, lực lượng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, từ yêu cầu “xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng”; xây dựng giai cấp nông dân Việt Nam văn minh, phát triển toàn diện; xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ vững mạnh toàn diện, chăm lo xây dựng phụ nữ Việt Nam thời đại mới; xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam lớn mạnh, có tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội, ý chí tự cường dân tộc, khát vọng cống hiến; tăng cường giáo dục thế hệ trẻ về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, ý chí, khát vọng cống hiến… đến các lực lượng khác đều được đánh giá, khẳng định đúng với vị trí, tầm quan trọng, là lực lượng không thể thiếu đối với công cuộc xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Thứ năm, nghiên cứu, giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc còn cần quán triệt quan điểm của Đảng trong xác định phương pháp và các nguyên tắc đại đoàn kết toàn dân tộc được nêu trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Theo đó, cần tập trung làm rõ phương pháp mà Đảng ta yêu cầu, đó là cần phải “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, xã hội - nghề nghiệp trong phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tập hợp, phát huy mọi nguồn lực, năng lực sáng tạo của Nhân dân và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.125). Tuân thủ các nguyên tắc: “Giải quyết hài hòa mối quan hệ lợi ích; bảo đảm công bằng, bình đẳng giữa các dân tộc, giai cấp, tầng lớp xã hội và mỗi người dân trong tiếp cận cơ hội và thụ hưởng thành quả phát triển” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.122); đồng thời cần “... xác định cơ sở, nội dung cốt lõi, nguyên tắc và các hình thức, biện pháp liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức và các tầng lớp nhân dân trong giai đoạn mới” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.125).

Thứ sáu, trong bối cảnh mới hiện nay, vận dụng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc cần phải kiên quyết đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, thù địch, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tuyên truyền sâu, rộng để sinh viên, học viên nhận thức rõ âm mưu của các thế lực thù địch đang lợi dụng những hạn chế của các cấp chính quyền, của Đảng, Nhà nước ta và vấn đề dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Chủ động tăng cường thông tin tích cực đi đôi với ngăn chặn có hiệu quả, xử lý, xóa bỏ thông tin xấu, độc. Từ đó, tạo sự chuyển biến căn bản trong nhận thức của các chủ thể, nâng cao tinh thần cảnh giác, sự nhạy bén trong nhận diện và tích cực tham gia đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết trong Đảng.

Tóm lại, đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược, nguồn lực nội sinh, động lực to lớn để xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc 96 năm qua là minh chứng rõ nét nhất cho việc xây dựng, hiện thực hoá tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thực tiễn. Hiện nay, tình hình thế giới và trong nước có nhiều diễn biến mới, Đảng ta đã đề ra nhiều chủ trương, đường lối về củng cố, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đặt vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc trong tầm nhìn chiến lược của kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Những quan điểm định hướng đó cần thiết phải được vận dụng một cách đúng đắn, khoa học, sâu sắc trong nghiên cứu, giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề này. Qua đó, quán triệt, vận dụng tư tưởng của Người và quan điểm của Đảng ta nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự thống nhất, đồng thuận trong xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày càng phồn vinh, cường thịnh, Nhân dân ngày càng hạnh phúc, ấm no./.

------------------------------------

Tài liệu tham khảo:

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội ĐBTQ lần thứ XIV, tập I, Nxb CTQG-ST, Hà Nội.

2. Hồ Chí Minh (2011a), Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG-ST, Hà Nội.

3. Hồ Chí Minh (2011b), Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 9, Nxb CTQG-ST, Hà Nội.

4. Hồ Chí Minh (2011c), Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 10, Nxb CTQG-ST, Hà Nội.

5. Hồ Chí Minh (2011d), Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 11, Nxb CTQG-ST, Hà Nội.

6. Hồ Chí Minh (2011e), Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 13, Nxb CTQG-ST, Hà Nội.

7, 8. Hồ Chí Minh (2011f), Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 14, Nxb CTQG-ST, Hà Nội.

ThS Nguyễn Thị Hiền - Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và ngoại ngữ, Học viện cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh

Bài viết cùng tác giả