Phường Quyết Thắng (tỉnh Thái Nguyên): Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã là khâu đột phá để chính quyền 2 cấp vận hành hiệu lực, hiệu quả

Ảnh minh họa.

Học để đáp ứng vị trí việc làm, nâng cao năng lực thực thi công vụ

Điểm đáng chú ý trong kế hoạch của phường Quyết Thắng là đào tạo, bồi dưỡng không được đặt như một hoạt động mang tính hình thức, mà gắn trực tiếp với yêu cầu thực tế của từng vị trí việc làm và nhiệm vụ chính trị ở cơ sở. Theo đó, việc xây dựng kế hoạch, lựa chọn đối tượng và tổ chức các lớp bồi dưỡng phải bám sát tình hình thực tế địa phương, gắn chặt việc học với tổ chức triển khai nhiệm vụ chính trị; đồng thời áp dụng linh hoạt các hình thức và thời gian bồi dưỡng để phù hợp với đặc thù công việc cơ sở. Đặc biệt, việc cử cán bộ, công chức đi học phải bảo đảm không làm đình trệ hoặc ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, đơn vị.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng đã chuyển từ tư duy “đào tạo theo nhu cầu chung” sang “đào tạo theo yêu cầu của vị trí việc làm”. Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp vận hành với yêu cầu ngày càng cao về tính chuyên nghiệp, khả năng xử lý công việc và trách nhiệm của đội ngũ ở cấp xã. Mục tiêu đến năm 2031 được phường Quyết Thắng xác định tương đối cụ thể. Đối với các chức danh Phó Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch UBND, Trưởng, Phó Trưởng phòng cấp xã, phấn đấu 40% trở lên có trình độ thạc sĩ; đối với công chức chuyên môn, phấn đấu tăng số lượng có trình độ thạc sĩ từ 10 đến 20%.

 Quan trọng hơn, kế hoạch đặt ra các yêu cầu về bồi dưỡng gắn với từng giai đoạn. Trong giai đoạn 2026–2028, 100% cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn của vị trí việc làm được cử đi bồi dưỡng kiến thức chuyên môn chuyên ngành; 100% cán bộ lãnh đạo, quản lý được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước; tối thiểu 50% công chức chuyên môn được bồi dưỡng kiến thức chung về quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Đến giai đoạn 2029-2031, yêu cầu được nâng lên một bước: 100% công chức chuyên môn được bồi dưỡng kiến thức chung về quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; đến hết năm 2031, 100% cán bộ, công chức được bổ sung kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ mới, nâng cao năng lực và tính chuyên nghiệp trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Từ kỹ năng chuyên môn đến năng lực quản trị hiện đại

Nếu chuyên môn là nền tảng để cán bộ, công chức hoàn thành nhiệm vụ thì kỹ năng quản trị, kỹ năng số và khả năng xử lý tình huống thực tiễn chính là những yếu tố ngày càng quyết định chất lượng công vụ. Kế hoạch của phường Quyết Thắng dành dung lượng đáng kể cho nhóm nội dung này. Cán bộ, công chức được định hướng bồi dưỡng kỹ năng điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, ra quyết định tại cơ sở, phối hợp, kiểm tra, giám sát và xử lý tình huống trong thực tiễn; đồng thời từng bước hình thành tư duy, kỹ năng quản trị công hiện đại, xây dựng chính quyền số và ứng dụng công nghệ thông tin trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành ở cấp xã. Các nội dung chuyên môn cũng được xác định theo hướng tập trung vào những vấn đề mới, khó, trọng tâm như quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quản lý dự án đầu tư công, tài chính, đấu thầu, đất đai, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng, chính sách an sinh xã hội, du lịch cộng đồng, kinh tế số nông nghiệp, nông thôn, khiếu nại, tố cáo...

Đáng chú ý, bên cạnh kiến thức chuyên môn, kế hoạch đặt ra yêu cầu bồi dưỡng những kỹ năng trực tiếp tạo nên chất lượng phục vụ Nhân dân: ra quyết định tại cơ sở, thực hiện thủ tục hành chính, giao tiếp hành chính, giải quyết mâu thuẫn, tương tác với người dân; khai thác dữ liệu, hồ sơ số và công cụ số; xây dựng văn hóa công sở, đạo đức công vụ; tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Điều đó cho thấy quan niệm về năng lực cán bộ, công chức cấp xã đang được đặt trong một chỉnh thể rộng hơn. Không chỉ “biết việc”, cán bộ còn phải “biết làm”, “biết phối hợp”, “biết xử lý tình huống” và “biết phục vụ”. Trong nền hành chính hiện đại, một quyết định đúng về chuyên môn nhưng chậm trễ, thiếu phối hợp hoặc thiếu kỹ năng giao tiếp vẫn có thể làm giảm hiệu quả công vụ. Đặc biệt, kế hoạch ưu tiên bồi dưỡng pháp luật, đạo đức công vụ, văn hóa công sở, liêm chính, kỹ năng số, công nghệ số; đồng thời chú trọng phục vụ doanh nghiệp, kinh tế số, quản trị rủi ro xã hội, truyền thông chính sách và phối hợp liên ngành. Đây chính là sự chuẩn bị về năng lực cho đội ngũ trước những yêu cầu mới của quản trị địa phương: từ quản lý sang kiến tạo phát triển, từ xử lý công việc đơn lẻ sang phối hợp giải quyết vấn đề liên ngành, từ phương thức thủ công sang khai thác dữ liệu và công cụ số.

Cán bộ, công chức được định hướng bồi dưỡng kỹ năng điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, ra quyết định tại cơ sở, phối hợp, kiểm tra, giám sát và xử lý tình huống trong thực tiễn.(ảnh minh họa)

Đánh giá sau bồi dưỡng: Đừng để đào tạo dừng lại ở lớp học

Một trong những vấn đề quyết định thành công của công tác đào tạo, bồi dưỡng là đánh giá được hiệu quả thực chất sau đào tạo. Kế hoạch của phường Quyết Thắng đã đặt ra yêu cầu kết quả đào tạo, bồi dưỡng phải được theo dõi, đánh giá định kỳ và gắn trực tiếp với việc bố trí, xếp loại, sử dụng cán bộ, công chức hằng năm. Đây là điểm có ý nghĩa then chốt. Bởi suy cho cùng, giá trị của một khóa học không nằm ở số lượng người tham dự hay số chứng chỉ được cấp, mà ở sự thay đổi trong năng lực thực thi nhiệm vụ sau khóa học.

Từ năm 2027 đến năm 2031, đối với cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm mới, phường dự kiến cử tham gia bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, chuyên ngành và bảo đảm hoàn thành trước năm 2029. Thời gian bồi dưỡng dự kiến 03 tháng; chương trình, tài liệu sử dụng theo chương trình, tài liệu do UBND tỉnh và các sở, ngành phát hành. Sau đào tạo, cán bộ, công chức tiếp tục được theo dõi, đánh giá. Các cơ quan, đơn vị phải quản lý quá trình học tập, đánh giá hiệu quả sau bồi dưỡng và cập nhật kết quả vào phần mềm đánh giá, quản lý chất lượng bồi dưỡng do Bộ Nội vụ xây dựng và chuyển giao cho địa phương. Quan trọng hơn, chất lượng thực thi nhiệm vụ được xem xét trên cơ sở tiến độ, chất lượng xử lý công việc, năng lực phối hợp, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Như vậy, “thước đo” cuối cùng của đào tạo, bồi dưỡng chính là hiệu quả công vụ. Người cán bộ sau đào tạo phải giải quyết công việc tốt hơn, nhanh hơn, đúng pháp luật hơn; phối hợp hiệu quả hơn; sử dụng công nghệ tốt hơn và quan trọng nhất là phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, cấp xã là nơi nhiều chủ trương, chính sách được chuyển hóa trực tiếp thành kết quả cụ thể trong đời sống. Vì vậy, xây dựng một đội ngũ cán bộ có năng lực không chỉ là nhiệm vụ tổ chức cán bộ mà phải được nhìn nhận như một nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và mang tính chiến lược. Kế hoạch của phường Quyết Thắng đã xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị; coi đào tạo, bồi dưỡng là “khâu đột phá” trong nâng cao năng lực đội ngũ thuộc thẩm quyền quản lý. Từ đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là “đưa cán bộ đi học”, mà phải xây dựng được một quy trình khép kín: xác định đúng vị trí việc làm – nhận diện đúng khoảng trống năng lực - đào tạo đúng nhu cầu - áp dụng kiến thức vào thực tiễn - đánh giá bằng kết quả công việc.

Khi đào tạo, bồi dưỡng thực sự trở thành công cụ nâng cao năng lực thực thi công vụ, chính quyền địa phương 2 cấp sẽ có thêm một nền tảng quan trọng để vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Và khi năng lực của cán bộ được chuyển hóa thành chất lượng phục vụ, người dân và doanh nghiệp sẽ là những chủ thể trực tiếp cảm nhận được giá trị của sự đổi mới trong tổ chức và hoạt động của chính quyền ở cơ sở./.

Bách Tùng