Vĩnh Long hỗ trợ sinh kế, tạo điều kiện để người nghèo vươn lên ổn định cuộc sống

Hỗ trợ mô hình sinh kế, giúp người dân trong tỉnh có điều kiện vươn lên thoát nghèo bền vững.

Phát huy sức mạnh tổng hợp trong công tác giảm nghèo

Thời gian qua, công tác giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của cấp ủy, chính quyền các cấp; sự phối hợp tích cực của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Một trong những điểm đáng chú ý là việc triển khai các chính sách hỗ trợ người nghèo, hộ cận nghèo được quan tâm thực hiện kịp thời, tập trung vào những nhu cầu thiết yếu như nhà ở, chăm sóc sức khỏe và giáo dục. Các chính sách này góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống, duy trì việc học tập của trẻ em, bảo đảm kết quả phổ cập giáo dục và tạo nền tảng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.

Cùng với đó, công tác rà soát hộ nghèo được thực hiện theo hướng công khai, dân chủ, có sự tham gia giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và cộng đồng dân cư. Việc niêm yết danh sách, tiếp nhận ý kiến của người dân giúp quá trình xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo bảo đảm khách quan, hạn chế tình trạng bỏ sót hoặc xác định không đúng đối tượng. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các chính sách hỗ trợ đến đúng người, đúng nhu cầu.

Công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo, nhất là cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại cấp xã, được chú trọng. Hoạt động kiểm tra, giám sát, đánh giá cũng được triển khai theo quy định, góp phần kịp thời nắm bắt tình hình và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, ba tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh trước khi sáp nhập đã chủ động điều chỉnh kế hoạch đầu tư công đối với các dự án chưa giải ngân hết trong năm 2023, chuyển sang thực hiện và giải ngân trong kế hoạch năm 2024 theo các nghị quyết của Quốc hội. Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm tính liên tục của các dự án, hạn chế tình trạng gián đoạn nguồn lực và tạo điều kiện để các địa phương hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Tháo gỡ vướng mắc, tạo động lực vươn lên cho người nghèo

Bước vào giai đoạn triển khai tiếp theo, tỉnh Vĩnh Long xác định giảm nghèo bền vững cần gắn chặt với phát triển sinh kế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Đây là hướng đi quan trọng nhằm giúp người dân không chỉ thoát nghèo trước mắt mà còn có điều kiện duy trì cuộc sống ổn định, hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Theo đánh giá của tỉnh, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững có 7 dự án và 13 tiểu dự án. Trong quá trình xây dựng kế hoạch thực hiện, tỉnh triển khai 5 dự án và 8 tiểu dự án được Trung ương phân bổ, hỗ trợ. Tuy nhiên, một số nội dung có sự tương đồng về mục tiêu, phương thức triển khai và đối tượng thụ hưởng, điển hình như Dự án 2 về đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo với Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 3 về hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp.

Ngoài ra, một số văn bản hướng dẫn của Trung ương ban hành chưa kịp thời, phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần; một số nội dung chưa được quy định cụ thể, khiến địa phương gặp khó khăn trong quá trình cụ thể hóa và tổ chức thực hiện. Tác động của thiên tai, dịch bệnh, biến động giá vật tư, con giống cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả các mô hình sản xuất. Trong khi đó, một bộ phận hộ nghèo thiếu đất sản xuất, không đủ khả năng đối ứng vốn nên chưa thể tham gia các mô hình hỗ trợ phát triển sinh kế.

Một vấn đề khác là nguồn vốn được phân bổ tương đối đồng đều qua các năm, trong khi số lượng đối tượng thụ hưởng giảm dần. Sự chưa tương thích giữa nhu cầu thực tế và phương án phân bổ nguồn lực đã tác động đến tiến độ thực hiện, giải ngân vốn của Chương trình.

Từ thực tiễn đó, Vĩnh Long xác định cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành, nhất là vai trò của người đứng đầu. Việc ban hành văn bản hướng dẫn phải bảo đảm đồng bộ, kịp thời, sát thực tiễn, hạn chế chồng chéo; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát ngay từ cơ sở để phát hiện và tháo gỡ những khó khăn phát sinh.

Trong các giải pháp thời gian tới, tỉnh chú trọng hỗ trợ người nghèo tiếp cận đầy đủ hơn các dịch vụ xã hội cơ bản, gồm việc làm, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, vệ sinh, thông tin và môi trường. Cùng với đó là đầu tư xây dựng, nâng cấp cơ sở hạ tầng thiết yếu tại các xã đặc biệt khó khăn, vùng bãi ngang ven biển và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần thu hẹp khoảng cách về điều kiện sống giữa các địa bàn.

Đặc biệt, hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế được xác định là giải pháp trọng tâm. Tỉnh định hướng xây dựng, nhân rộng các mô hình giảm nghèo gắn với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp; đồng thời khuyến khích phát triển kinh doanh, dịch vụ, thương mại, du lịch, khởi nghiệp và khởi sự kinh doanh. Các mô hình cần phù hợp với điều kiện tự nhiên, khả năng lao động và nhu cầu thị trường, qua đó tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo.

Công tác đào tạo nghề, tư vấn và kết nối việc làm cũng tiếp tục được quan tâm. Tỉnh định hướng hỗ trợ chi phí đào tạo, bồi dưỡng, tiền ăn, sinh hoạt và khám sức khỏe cho người lao động thuộc các nhóm đối tượng ưu tiên; đồng thời nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ tư vấn, kết nối cung - cầu lao động, duy trì các sàn giao dịch việc làm trực tiếp. Việc tăng cường thu thập, phân tích và dự báo thông tin thị trường lao động sẽ giúp người dân lựa chọn nghề nghiệp, việc làm phù hợp, mở rộng cơ hội có thu nhập ổn định.

Bên cạnh sinh kế và việc làm, các chính sách hỗ trợ nhà ở, nước sạch, vệ sinh môi trường và chăm sóc sức khỏe tiếp tục được chú trọng. Tỉnh đặt ra định hướng hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo; nâng cấp thiết bị, dụng cụ phục vụ tiếp cận nguồn nước sinh hoạt. Đối với chính sách bảo hiểm y tế, tỉnh đề xuất hỗ trợ 70% mức đóng cho người thuộc hộ mới thoát nghèo, hộ mới thoát cận nghèo trong 3 năm kể từ khi thoát nghèo; nâng mức hỗ trợ đối với hộ có mức sống trung bình lên 50% và hỗ trợ 30% mức đóng cho hộ cận nghèo, bảo đảm sự đồng đều giữa các địa bàn sau sáp nhập.

Những định hướng trên cho thấy Vĩnh Long đang hướng công tác giảm nghèo từ hỗ trợ đơn thuần sang tạo điều kiện để người dân chủ động phát triển kinh tế, tiếp cận việc làm và các dịch vụ thiết yếu. Khi chính sách được triển khai đồng bộ, nguồn lực được phân bổ sát nhu cầu và người dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình giảm nghèo, mục tiêu giảm nghèo bền vững sẽ có thêm nền tảng để đạt hiệu quả lâu dài./.

Anh Quân