Nhiều nguồn tin còn lưu lại sau chiến tranh
Theo báo cáo của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế, trong giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, lực lượng chức năng đã tiếp nhận 169 thông tin về mộ liệt sĩ trong nước. Trong đó, có 144 thông tin về mộ đơn, 25 thông tin về mộ tập thể, với số lượng liệt sĩ dự kiến từ 825 đến 874 trường hợp.
Tại Lào, các đơn vị tiếp nhận 54 thông tin về mộ liệt sĩ. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng để lực lượng chuyên trách tiếp tục rà soát hồ sơ, đối chiếu tài liệu, xác minh với chính quyền và nhân dân địa phương, từng bước khoanh vùng những địa điểm có khả năng còn hài cốt liệt sĩ.
Từ các nguồn thông tin thu thập được, lực lượng chức năng đã tổ chức 192 lần khảo sát, xác minh, tiến hành tìm kiếm tại 85 vị trí. Kết quả, thành phố quy tập được 8 hài cốt liệt sĩ, trong đó 4 hài cốt được tìm thấy tại Lào và 4 hài cốt tại địa bàn trong nước.
Để triển khai công tác tìm kiếm, các đơn vị phải kiểm tra độ tin cậy, xác định địa điểm, đối chiếu với hồ sơ lịch sử và tiến hành khảo sát thực địa. Có những thông tin cần được kiểm chứng nhiều lần mới đủ cơ sở triển khai tìm kiếm.
Đối với địa bàn Lào, công việc còn gắn với yêu cầu phối hợp giữa lực lượng Việt Nam và các cơ quan chức năng nước bạn. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nhiều khu vực đã thay đổi sau hàng chục năm khiến việc xác định vị trí phần mộ không dễ dàng. Bởi vậy, việc duy trì quan hệ phối hợp với chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương có ý nghĩa quan trọng trong quá trình thu thập, xác minh thông tin.
Song song với tìm kiếm, quy tập, Huế đã hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại 42/42 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Tổng số mộ được khai quật là 7.282/7.282, đạt 100%, hoàn thành sớm 8 tháng so với yêu cầu của Ban Chỉ đạo quốc gia.
Trong số này, lực lượng chức năng lấy được mẫu tại 3.908 mộ, chiếm 53,67%; có 3.374 mộ không lấy được mẫu, chiếm 46,33%. Việc bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được thực hiện theo quy định.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tìm kiếm, quy tập vẫn còn những khó khăn, hạn chế. Việc thu thập, kết nối và xác minh thông tin về mộ liệt sĩ ở một số địa bàn chưa thực sự chặt chẽ, khoa học; kết quả quy tập trong nước còn thấp so với chỉ tiêu đề ra. Hiện còn 25 trường hợp thân nhân liệt sĩ chưa thể thu mẫu sinh phẩm ADN. Việc thu thập, kết nối và xác minh thông tin về mộ liệt sĩ tại một số địa bàn chưa thực sự chặt chẽ, khoa học; kết quả quy tập trong nước còn thấp so với chỉ tiêu đề ra.
Nguyên nhân là do địa hình tìm kiếm phức tạp, thời gian chiến tranh đã lùi xa, nhân chứng lịch sử không còn nhiều, hồ sơ và tài liệu liên quan thiếu hoặc chưa đầy đủ. Đối với những phần mộ chưa xác định được vị trí, mỗi nguồn tin đều cần được xem xét thận trọng, tránh bỏ sót nhưng cũng không thể tổ chức tìm kiếm khi chưa có đủ căn cứ.
Tìm đồng đội trên đất bạn, xây nơi lưu giữ hài cốt tại Salavan
Trong nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, địa bàn Lào tiếp tục là trọng điểm công tác của các lực lượng thành phố Huế. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã và đang thực hiện nhiệm vụ trên đất bạn, phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương tìm kiếm phần mộ những người đã hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc tế.
Đối với những hài cốt được tìm thấy, việc tiếp nhận, bảo quản và tổ chức các thủ tục liên quan phải được tiến hành chu đáo, đúng quy định. Cùng với nhiệm vụ tìm kiếm, thành phố đang triển khai dự án xây dựng nhà tưởng niệm, lưu giữ hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Salavan, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Công trình hướng tới phục vụ việc lưu giữ hài cốt liệt sĩ và đón tiếp thân nhân các gia đình liệt sĩ đến thăm viếng. Đây cũng là hoạt động có ý nghĩa trong quan hệ phối hợp giữa hai địa phương, góp phần vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào.
Tại cuộc họp rà soát tiến độ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và triển khai dự án, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Văn Mạnh yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan tập trung phối hợp, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm tiến độ thực hiện các nhiệm vụ.
Đối với giai đoạn 2 Chiến dịch 500 ngày đêm, thành phố đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập 160 hài cốt liệt sĩ, gồm 145 hài cốt trong nước và 15 hài cốt tại Lào. Cùng với đó là nhiệm vụ hoàn thành công trình nhà tưởng niệm, lưu giữ hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Salavan; xác minh, kết luận, bổ sung, đính chính thông tin đối với những phần mộ còn thiếu thông tin bằng phương pháp thực chứng.
Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố, với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, được giao tiếp tục rà soát các nguồn thông tin, nâng cao chất lượng khảo sát, xác minh và đánh giá thực địa. Nguồn lực tìm kiếm cần được ưu tiên cho những địa bàn trong nước có thông tin về mộ tập thể; đồng thời duy trì phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương của Lào để thực hiện nhiệm vụ trên đất bạn.
Đối với dự án tại Salavan, yêu cầu đặt ra là rà soát đầy đủ hồ sơ, thủ tục, phối hợp tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai, bảo đảm chất lượng và tiến độ công trình. Việc xây dựng phải gắn với công tác đối ngoại, có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của tỉnh Salavan, bảo đảm sự trang trọng và phù hợp với mục đích sử dụng.
Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là công việc lâu dài, cần sự kiên trì và phối hợp của nhiều lực lượng. Mỗi nguồn tin cần được kiểm chứng, mỗi địa điểm cần được khảo sát cẩn trọng, mỗi phần hài cốt được tìm thấy đều phải được tiếp nhận và xử lý theo đúng quy trình. Để công việc không bị gián đoạn, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và địa phương phải được xác định rõ, tránh tình trạng chậm trễ do thiếu thống nhất hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Thành phố Huế cũng tiếp tục vận động các tổ chức, cá nhân, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và thân nhân liệt sĩ cung cấp thông tin. Những ký ức, tư liệu còn được lưu giữ trong nhân dân, dù đã qua nhiều năm, vẫn có thể trở thành căn cứ quan trọng giúp lực lượng chức năng xác định địa bàn tìm kiếm.
Với mục tiêu quy tập 160 hài cốt liệt sĩ trong giai đoạn 2, khối lượng công việc phía trước còn lớn. Nhưng dù ở địa bàn trong nước hay trên đất bạn Lào, nhiệm vụ vẫn được thực hiện với cùng một yêu cầu: tìm kiếm chính xác, quy tập chu đáo, bảo quản đúng quy định và từng bước xác định danh tính những người đã hy sinh. Đó là trách nhiệm đối với các liệt sĩ, với gia đình và với lịch sử./.
Thành Trung
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
