Tỉnh Ninh Bình tăng cường thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo đảm quyền lợi người lao động

Mở rộng diện bao phủ, tăng nguồn lực hỗ trợ người tham gia

Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Ninh Bình, đến hết tháng 9/2026, số người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) đạt 3.650.862 người, tăng 32.864 người so với năm 2025, tỷ lệ bao phủ khoảng 94,98% dân số. Kết quả này cho thấy diện bao phủ BHYT tiếp tục được duy trì ở mức cao, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh và giảm bớt gánh nặng chi phí khi ốm đau.

Một trong những giải pháp được Ninh Bình chú trọng là sử dụng ngân sách địa phương hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT. Năm 2025, tỉnh hỗ trợ 1.040.508 lượt người tham gia BHYT với tổng kinh phí hơn 352,6 tỷ đồng; hỗ trợ 4.181 người tham gia BHXH tự nguyện với số tiền hơn 2,9 tỷ đồng.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, ngân sách tỉnh đã hỗ trợ 863.347 lượt người tham gia BHYT với kinh phí hơn 138 tỷ đồng và 2.929 người tham gia BHXH tự nguyện với số tiền hơn 1,7 tỷ đồng. Nguồn hỗ trợ được ưu tiên cho các nhóm có điều kiện kinh tế còn khó khăn, giúp người dân giảm chi phí tham gia, duy trì thời gian đóng và tiếp cận các chế độ bảo hiểm.

Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND ngày 09/12/2025 của HĐND tỉnh Ninh Bình quy định chính sách hỗ trợ thêm kinh phí đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện giai đoạn 2026-2030. Theo đó, người thuộc hộ nghèo được hỗ trợ thêm 30% mức đóng; người thuộc hộ cận nghèo và người dân tộc thiểu số được hỗ trợ thêm 20% mức đóng, ngoài mức hỗ trợ của Nhà nước. Chính sách được áp dụng từ ngày 01/01/2026 đến hết ngày 31/12/2030.

Bên cạnh đó, ngày 28/7/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 27/2026/NQ-HĐND về chính sách đối với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Theo Nghị quyết, người chưa có thẻ BHYT được hỗ trợ 100% mức đóng BHYT theo quy định đối với đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình; đồng thời được hỗ trợ 70% kinh phí đóng BHXH tự nguyện theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.

Các chính sách hỗ trợ được ban hành theo từng nhóm đối tượng góp phần giảm áp lực tài chính, khuyến khích người dân chủ động tham gia bảo hiểm. Tuy nhiên, việc mở rộng diện bao phủ vẫn cần gắn với công tác tuyên truyền, tư vấn cụ thể về mức đóng, phương thức đóng, quyền lợi và điều kiện hưởng chế độ, nhất là đối với lao động tự do, người làm việc trong khu vực phi chính thức và những người có thu nhập không ổn định.

Tăng cường quản lý nhà nước, xử lý tình trạng chậm đóng bảo hiểm

Cùng với phát triển người tham gia, công tác quản lý thu, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN tại doanh nghiệp luôn được tỉnh Ninh Bình chú trọng. Trong đó, Sở Nội vụ thực hiện chức năng tham mưu UBND tỉnh quản lý nhà nước về lao động, tiền lương, BHXH; hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động và phối hợp với BHXH tỉnh trong tổ chức thực hiện chính sách.

Theo báo cáo công tác tháng 6/2026 của Sở Nội vụ, trong lĩnh vực tiền lương và BHXH, Sở đã thực hiện kiểm tra chuyên ngành việc chấp hành quy định của pháp luật về lao động, tiền lương, BHXH và bình đẳng giới tại 12 doanh nghiệp trên địa bàn. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động, tiền lương và BHXH được triển khai tại các doanh nghiệp. Sở cũng tiếp tục theo dõi tình hình ngừng việc, quan hệ lao động, tiếp nhận và thẩm định nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể theo quy định.

Trong tháng 9/2026, Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động đối với Công ty TNHH đồ chơi Danli Việt Nam; Quyết định kiện toàn thành viên Hội đồng trọng tài lao động tỉnh, bổ nhiệm, miễn nhiệm trọng tài viên lao động trên địa bàn tỉnh Ninh Bình nhiệm kỳ 2025-2030; Quyết định miễn nhiệm hòa giải viên lao động trên địa bàn tỉnh Ninh Bình; Quyết định bổ nhiệm hòa giải viên lao động trên địa bàn tỉnh Ninh Bình năm 2026.

Cùng với đó, ban hành Quyết định dừng kiểm tra chuyên ngành việc thực hiện quy định của pháp luật về lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội và bình đẳng giới năm 2026 tại 01 công ty; 03 quyết định xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực lao động đối với 03 doanh nghiệp; Báo cáo 01 doanh nghiệp hoạt động cho thuê lại lao động có trụ sở chính tại tỉnh Ninh Bình; Báo cáo 01 doanh nghiệp chấm dứt hoạt động cho thuê lại lao động có trụ sở chính tại tỉnh Ninh Bình.

Thông báo việc thực hiện kiểm tra chuyên ngành đối với 15 doanh nghiệp trên địa bàn; kiểm tra chuyên ngành việc thực hiện quy định của pháp luật về lao động, tiền lương, BHXH và bình đẳng giới năm 2026 tại 09 doanh nghiệp; Tiếp nhận và thẩm định 56 nội quy lao động của doanh nghiệp trên Dịch vụ công trực tuyến của Bộ Nội vụ; tiếp nhận 18 Thỏa ước lao động tập thể của doanh nghiệp.

Theo số liệu của BHXH tỉnh, tính đến ngày 30/9/2026, tổng số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) phải tính lãi trên địa bàn là 519,657 tỷ đồng, tương đương 2,54% kế hoạch giao. Trong khi đó, tổng số thu BHXH, BHYT, BHTN và BHXH tự nguyện đạt hơn 15.115 tỷ đồng, bằng 73,79% kế hoạch năm.

Từ tháng 01 đến tháng 9/2026, BHXH tỉnh đã ban hành 87 quyết định kiểm tra đối với 212 đơn vị, đạt 90,2% kế hoạch. Qua kiểm tra, cơ quan BHXH phát hiện các trường hợp chưa đăng ký tham gia, đóng thiếu thời gian hoặc chưa đúng mức đóng theo quy định; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp khắc phục. Số tiền các đơn vị phải thực hiện theo văn bản chấn chỉnh là hơn 1,713 tỷ đồng, trong đó đã khắc phục hơn 831 triệu đồng.

Riêng tháng 9/2026, BHXH tỉnh ban hành 11 quyết định kiểm tra đối với 35 đơn vị và 3 quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Cùng với đó, cơ quan BHXH phối hợp Phòng An ninh kinh tế, Công an tỉnh đôn đốc việc chấp hành pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN tại 64 đơn vị; tổ chức làm việc trực tiếp với 45 đơn vị có số tiền chậm đóng, trốn đóng.

Việc phối hợp khai thác dữ liệu từ cơ quan Thuế cũng được tăng cường nhằm rà soát doanh nghiệp chưa tham gia hoặc tham gia BHXH chưa đầy đủ cho người lao động. Qua đối chiếu thông tin về doanh nghiệp và lao động, cơ quan chức năng có cơ sở xác định những trường hợp cần yêu cầu đăng ký tham gia, đóng bổ sung, hạn chế bỏ sót đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Bảo đảm quyền lợi người lao động từ cơ sở

Bên cạnh nhiệm vụ kiểm tra, xử lý vi phạm, tỉnh Ninh Bình tiếp tục quan tâm cải thiện chất lượng phục vụ, giải quyết kịp thời các chế độ bảo hiểm và đưa chính sách đến gần hơn với người dân. Đây là nhiệm vụ cần sự phối hợp của nhiều cơ quan, trong đó Sở Nội vụ giữ vai trò tham mưu quản lý nhà nước về lao động, việc làm, tiền lương và BHXH; BHXH tỉnh trực tiếp tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách theo quy định.

Cùng với đó, người lao động cần thường xuyên đối chiếu thông tin trên hệ thống dữ liệu bảo hiểm, kịp thời phản ánh với doanh nghiệp hoặc cơ quan BHXH khi phát hiện thời gian đóng, mức đóng chưa chính xác. Đối với những trường hợp doanh nghiệp chậm đóng, người lao động cần được hướng dẫn cụ thể về quá trình xác nhận thời gian đã đóng và việc giải quyết các chế độ theo quy định pháp luật.

Trong những tháng cuối năm 2026, tỉnh Ninh Bình sẽ tiếp tục mở rộng diện tham gia BHXH, BHYT, BHTN, đồng thời tập trung xử lý số tiền chậm đóng, trốn đóng còn lớn. Theo sát cam kết khắc phục của doanh nghiệp; tăng kiểm tra các đơn vị có dấu hiệu vi phạm; đẩy mạnh phối hợp liên ngành, khai thác dữ liệu để xác định đúng đối tượng. Những trường hợp cố tình chậm đóng, trốn đóng sẽ được xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Với các giải pháp đang được triển khai đồng bộ, BHXH tỉnh Ninh Bình tiếp tục nỗ lực kéo giảm số tiền chậm đóng, trốn đóng, nâng cao trách nhiệm chấp hành pháp luật của các đơn vị sử dụng lao động. Qua đó, cơ quan BHXH hướng tới bảo đảm đầy đủ, kịp thời quyền lợi BHXH, BHYT, BHTN của người lao động, góp phần củng cố an sinh xã hội trên địa bàn./.

Thục Quyên