Tiếng Việt
Tiếng Việt Tiếng Anh

Tăng cường an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực logistics và vận tải đô thị tại Hà Nội

Ngày đăng: 20/11/2026   17:00
Đọc bài viết
Mặc định Cỡ chữ
Trước yêu cầu phát triển logistics hiện đại, vận tải đô thị thông minh và bền vững, Hà Nội đang đứng trước đòi hỏi phải tăng cường công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Không chỉ kiểm soát nguy cơ tai nạn giao thông, Thành phố cần chú trọng phòng ngừa tai nạn lao động tại kho bãi, trung tâm phân phối, điểm trung chuyển và hoạt động giao nhận hàng hóa, bảo đảm an toàn cho người lao động trong bối cảnh phương thức vận tải và logistics đang chuyển đổi mạnh mẽ.


Logistics và vận tải đô thị phát triển, yêu cầu bảo đảm an toàn lao động ngày càng cao

Với vị trí trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, Hà Nội giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới lưu thông, phân phối hàng hóa của khu vực và cả nước. Theo tài liệu về phát triển ngành logistics trên địa bàn Thành phố, khoảng 40% lưu lượng hàng hóa của các địa phương khác đang luân chuyển qua Hà Nội. Thành phố có 10 khu công nghiệp đã thành lập và đi vào hoạt động, hơn 100 cụm công nghiệp đã và đang hình thành, gần 150 siêu thị, 454 chợ cùng hơn 10.000 cửa hàng tiện ích phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Hoạt động logistics trên địa bàn ngày càng mở rộng về quy mô và loại hình. Thành phố hiện có khoảng 400 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kho bãi, logistics với nhiều quy mô khác nhau. Một số cơ sở lớn đã hình thành như Trung tâm Logistics Hateco tại Long Biên, Trung tâm khai thác kho vận phía Bắc tại Quang Minh, trung tâm logistics đường sắt tại ga Yên Viên, cảng cạn ICD Đức Thượng và ICD Gia Lâm. Bên cạnh đó, Hà Nội đang từng bước triển khai các dự án trung tâm logistics, cảng cạn và hệ thống kho bãi quy mô lớn nhằm đáp ứng nhu cầu lưu chuyển hàng hóa ngày càng tăng.

Sự phát triển này tạo thêm việc làm, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô. Tuy nhiên, cùng với sự mở rộng của chuỗi cung ứng là những yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo đảm ATVSLĐ. Người lao động trong lĩnh vực logistics phải tham gia nhiều công đoạn liên tiếp, từ tiếp nhận, bốc xếp, lưu kho, bảo quản, phân loại đến vận chuyển và giao hàng. Mỗi công đoạn đều tiềm ẩn những nguy cơ mất an toàn nếu không được tổ chức, kiểm soát đúng quy trình.

Tại các kho hàng và trung tâm phân phối, người lao động thường xuyên tiếp xúc với xe nâng, băng chuyền, thiết bị nâng hạ, hệ thống giá kệ, máy móc đóng gói và các phương tiện vận chuyển nội bộ. Những nguy cơ như va chạm giữa người và phương tiện, hàng hóa rơi đổ, thiết bị nâng hạ mất an toàn, trượt ngã, vướng mắc vào máy móc hoặc sự cố về điện, cháy nổ có thể xảy ra trong quá trình làm việc. Đối với các kho lạnh, người lao động còn phải làm việc trong điều kiện nhiệt độ thấp, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không được trang bị bảo hộ và tổ chức thời gian làm việc phù hợp.

Đáng chú ý, sự phát triển của thương mại điện tử kéo theo yêu cầu giao hàng nhanh, giao hàng trong ngày và gia tăng mật độ vận chuyển hàng hóa trong khu vực nội đô. Đội ngũ lái xe, nhân viên giao nhận, người vận chuyển hàng hóa bằng xe máy và shipper công nghệ phải thường xuyên di chuyển trên các tuyến đường có mật độ phương tiện cao, chịu áp lực về thời gian và tiến độ giao hàng. Việc phải di chuyển liên tục, làm việc trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, nguy cơ va chạm giao thông, mệt mỏi do thời gian làm việc kéo dài đặt ra nhiều thách thức đối với sức khỏe và an toàn của nhóm lao động này.

Một vấn đề cần quan tâm là lực lượng lao động trong lĩnh vực logistics và giao nhận hàng hóa có cơ cấu khá đa dạng, bao gồm cả lao động làm việc theo hợp đồng và lao động phi chính thức. Trong đó, tài xế tự do, shipper công nghệ, lao động tại các điểm trung chuyển và kho bãi có thể chưa được tiếp cận đầy đủ với các chương trình huấn luyện ATVSLĐ. Đây là nhóm cần được quan tâm trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn nhận diện nguy cơ và trang bị kỹ năng xử lý tình huống mất an toàn.

Bên cạnh đó, tình trạng ùn tắc giao thông, hệ thống kho bãi và điểm tập kết hàng hóa phân bố chưa đồng đều, thiếu các điểm dừng, đỗ hợp lý cũng làm gia tăng áp lực đối với hoạt động vận tải. Khi phương tiện phải dừng, đỗ hoặc bốc xếp hàng hóa tại những vị trí không phù hợp, nguy cơ xảy ra va chạm, tai nạn đối với người lao động và người tham gia giao thông có thể tăng lên.

Những vấn đề trên cho thấy, bảo đảm ATVSLĐ trong lĩnh vực logistics và vận tải đô thị không thể chỉ giới hạn ở việc trang bị phương tiện bảo hộ hay xử lý các vi phạm khi tai nạn xảy ra. Công tác này cần được triển khai đồng bộ từ quy hoạch hạ tầng, tổ chức hoạt động vận tải, quản lý phương tiện, kiểm soát điều kiện làm việc đến huấn luyện, chăm sóc sức khỏe và xây dựng văn hóa an toàn trong doanh nghiệp.

Người lao động tham gia các công đoạn logistics đều tiềm ẩn những nguy cơ mất an toàn nếu không được tổ chức, kiểm soát đúng quy trình.

Chủ động phòng ngừa rủi ro từ doanh nghiệp đến người lao động

Nhận thức rõ yêu cầu tăng cường quản lý nhà nước về ATVSLĐ, ngày 13/10/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Công văn số 5198/UBND-KGVX về việc tăng cường quản lý, chấn chỉnh công tác ATVSLĐ trên địa bàn Thành phố. Công văn giao các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan triển khai nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, kiểm tra, giám sát và phòng ngừa tai nạn lao động.

Trong đó, Sở Nội vụ, cơ quan thường trực Hội đồng ATVSLĐ Thành phố, được giao tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật về ATVSLĐ cho người sử dụng lao động và người lao động; đẩy mạnh kiểm tra chuyên đề, kiểm tra đột xuất việc chấp hành quy định về an toàn lao động, tập trung vào các ngành nghề, công việc có nguy cơ cao và việc quản lý, sử dụng máy móc, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ. Thành phố cũng yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kịp thời điều tra tai nạn lao động và xử lý trách nhiệm theo quy định pháp luật.

Đáng chú ý, Thành phố định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi dữ liệu ATVSLĐ, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước, cảnh báo nguy cơ và phòng ngừa tai nạn lao động. Đây là hướng đi cần thiết trong bối cảnh hoạt động logistics ngày càng được số hóa, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, phương tiện, kho bãi và lực lượng lao động trên phạm vi rộng.

Đối với lĩnh vực logistics, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý an toàn có thể được gắn với hoạt động giám sát phương tiện, theo dõi hành trình, quản lý thời gian làm việc và kiểm soát điều kiện vận hành thiết bị. Các doanh nghiệp cần chú trọng khai thác dữ liệu từ hệ thống giám sát hành trình để phát hiện những hành vi có nguy cơ gây mất an toàn như chạy quá tốc độ, vận hành phương tiện liên tục trong thời gian dài hoặc không tuân thủ quy trình vận chuyển. Tại kho bãi, việc ứng dụng các phần mềm quản lý có thể hỗ trợ theo dõi tình trạng thiết bị, lịch bảo dưỡng, kiểm định và nhận diện những khu vực có nguy cơ mất an toàn.

Cùng với đó, công tác quản lý phương tiện vận tải cần được thực hiện chặt chẽ. Hà Nội đang triển khai các kế hoạch tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải hành khách và hàng hóa tại các tuyến cửa ngõ, quốc lộ và khu vực nội đô; tăng cường xử lý các vi phạm về tốc độ, quá tải, hoạt động của xe hợp đồng và taxi trá hình thông qua thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và tuần tra, kiểm soát. Việc thực hiện các quy định hạn chế phương tiện theo chuyên đề, trong đó có Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND về kiểm soát, hạn chế xe tải hoạt động trong khung giờ cao điểm, góp phần điều tiết giao thông và giảm áp lực vận tải tại khu vực nội thành.

Tuy nhiên, quản lý an toàn vận tải không chỉ dừng ở kiểm soát phương tiện lưu thông trên đường. Các doanh nghiệp cần xây dựng quy trình làm việc an toàn xuyên suốt từ khâu tiếp nhận đơn hàng, bố trí phương tiện, sắp xếp hàng hóa, tổ chức bốc xếp đến giao nhận. Người lao động phải được hướng dẫn đầy đủ về kỹ năng vận hành phương tiện, thiết bị nâng hạ, cách xếp dỡ hàng hóa, sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân và xử lý tình huống khẩn cấp.

Đối với các kho hàng, trung tâm logistics, việc phân luồng giao thông nội bộ cần được đặc biệt chú trọng, bảo đảm tách biệt hợp lý giữa khu vực phương tiện vận chuyển và khu vực người lao động đi lại. Các vị trí bốc xếp hàng hóa, khu vực sử dụng xe nâng, hệ thống giá kệ và thiết bị nâng hạ phải được kiểm tra thường xuyên. Doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm việc kiểm định, bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ đối với máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; bố trí biển báo, chỉ dẫn và phương án ứng phó sự cố phù hợp.

Đối với hoạt động giao hàng trong nội đô, doanh nghiệp cần quan tâm đến điều kiện làm việc thực tế của đội ngũ lái xe và nhân viên giao nhận. Việc giao chỉ tiêu, thời hạn giao hàng cần phù hợp với điều kiện giao thông, quãng đường di chuyển và khả năng làm việc của người lao động; không tạo áp lực khiến người lao động phải vi phạm quy định giao thông hoặc bỏ qua các yêu cầu an toàn để bảo đảm tiến độ. Đồng thời, cần chú trọng việc kiểm tra sức khỏe, bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý và trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp với đặc thù công việc.

Một yêu cầu quan trọng khác là mở rộng phạm vi tuyên truyền, huấn luyện ATVSLĐ đến lực lượng lao động phi chính thức. Nếu chỉ tập trung vào người lao động có hợp đồng tại các doanh nghiệp lớn, một bộ phận không nhỏ người tham gia hoạt động giao nhận, vận chuyển hàng hóa vẫn có nguy cơ nằm ngoài phạm vi tiếp cận của các chương trình huấn luyện. Do đó, cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua doanh nghiệp nền tảng, đơn vị cung ứng dịch vụ giao hàng, tổ chức công đoàn, chính quyền cơ sở và các kênh thông tin phù hợp.

Nội dung tuyên truyền cần thiết thực, dễ tiếp cận, tập trung vào kỹ năng lái xe an toàn, nhận diện nguy cơ tai nạn, phòng tránh chấn thương trong bốc xếp hàng hóa, sử dụng thiết bị bảo hộ, sơ cấp cứu và xử lý tình huống khẩn cấp. Đối với người lao động tại kho bãi, cần chú trọng hướng dẫn vận hành thiết bị nâng hạ, làm việc trong kho lạnh, phòng chống cháy nổ và các nguy cơ liên quan đến điện, hóa chất.

Bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý, vai trò của tổ chức công đoàn cũng cần được phát huy. Theo chỉ đạo của UBND Thành phố, Liên đoàn Lao động Thành phố và các cấp công đoàn có trách nhiệm đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên, người lao động thực hiện pháp luật về ATVSLĐ; phối hợp với người sử dụng lao động tổ chức huấn luyện, phát động các phong trào thi đua và xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc. Đây là cơ sở để người lao động chủ động tham gia nhận diện, phản ánh nguy cơ mất an toàn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo vệ sức khỏe, tính mạng người lao động.

Gắn phát triển logistics xanh, vận tải hiện đại với xây dựng môi trường làm việc an toàn

Trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển logistics trở thành ngành dịch vụ hiện đại, có giá trị gia tăng cao, năng lực cạnh tranh tốt và giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực. Theo Kế hoạch số 104/KH-UBND ngày 13/3/2026 của UBND Thành phố về phát triển dịch vụ logistics trên địa bàn giai đoạn 2026-2030, Hà Nội hướng tới trở thành trung tâm logistics vùng đồng bằng sông Hồng, đồng thời là trung tâm logistics điện tử hàng đầu Việt Nam.

Đến năm 2030, Thành phố đặt mục tiêu tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ logistics vào GRDP đạt 10%-12%, tốc độ tăng trưởng dịch vụ đạt 18%-22%; tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 65%-70% và chi phí logistics giảm xuống tương đương 13%-16% GRDP Thành phố. Cùng với phát triển hạ tầng, Thành phố chú trọng ứng dụng các công nghệ như IoT, Big Data, Blockchain để tự động hóa, số hóa quy trình logistics; phát triển hệ thống kho thông minh, kho chuyên dụng và các mô hình giao nhận hiện đại.

Đặc biệt, định hướng phát triển logistics xanh, chuyển đổi phương tiện vận tải sang sử dụng năng lượng sạch, giảm dần phương tiện giao hàng sử dụng nhiên liệu hóa thạch và hình thành hệ thống giao hàng xanh đang mở ra những thay đổi đáng kể trong hoạt động vận tải đô thị.

Đây cũng là cơ hội để Hà Nội kết hợp mục tiêu bảo vệ môi trường với cải thiện điều kiện làm việc và bảo đảm ATVSLĐ. Việc đầu tư phương tiện hiện đại, hệ thống kho vận thông minh và các nền tảng quản lý số có thể hỗ trợ giảm một số thao tác thủ công, hạn chế việc tiếp xúc trực tiếp với những công đoạn nặng nhọc, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát quá trình vận hành. Tuy nhiên, quá trình ứng dụng công nghệ cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải đánh giá đầy đủ những nguy cơ mới phát sinh, nhất là trong vận hành thiết bị tự động, hệ thống điện, phương tiện sử dụng năng lượng mới và các kho hàng có mật độ thiết bị cao.

Bởi vậy, phát triển logistics xanh không nên chỉ được nhìn nhận qua tiêu chí giảm phát thải hay tiết kiệm nhiên liệu, mà cần gắn với trách nhiệm bảo vệ người lao động. Một hệ thống logistics hiện đại phải bảo đảm cả hiệu quả kinh tế, yêu cầu môi trường và điều kiện làm việc an toàn. Việc chuyển đổi phương tiện, thiết bị và công nghệ cần đi đôi với đào tạo lại, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, hướng dẫn vận hành an toàn và trang bị kiến thức phù hợp cho người lao động.

Trong lĩnh vực vận tải hành khách đô thị, Nghị quyết số 71/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026 của HĐND thành phố Hà Nội về một số chính sách phát triển vận tải và hạn chế phương tiện cá nhân vào khu vực trung tâm cũng tạo thêm động lực thúc đẩy hệ thống giao thông công cộng theo hướng đồng bộ, hiện đại và bền vững. Thành phố định hướng phát triển hệ thống bến bãi, điểm trung chuyển, nhà ga đường sắt đô thị, nhà chờ, điểm dừng đỗ và làn đường ưu tiên; đồng thời khuyến khích chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện điện và năng lượng thân thiện với môi trường.

Thực tế chuyển đổi phương tiện đã được thể hiện qua hoạt động của Tổng Công ty Vận tải Hà Nội. Trong các đợt chuyển đổi từ ngày 5 đến 15/10/2026, doanh nghiệp đã đưa tổng cộng 94 xe buýt điện vào khai thác trên các tuyến. Riêng ngày 15/10, 15 xe buýt điện được đưa vào hoạt động trên tuyến số 31, kết nối khu vực Bách Khoa với Chèm, thay thế phương tiện sử dụng nhiên liệu diesel trước đó.

Quá trình phát triển vận tải công cộng và chuyển đổi phương tiện xanh cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm an toàn cho đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ và người lao động làm nhiệm vụ bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện. Doanh nghiệp cần chú trọng huấn luyện kỹ năng vận hành, quy trình xử lý sự cố, phòng ngừa cháy nổ và bảo đảm an toàn khi làm việc với các hệ thống điện, thiết bị sạc và phương tiện sử dụng năng lượng mới. Đồng thời, cần duy trì việc kiểm tra kỹ thuật, bảo dưỡng định kỳ, kiểm soát các yếu tố nguy hiểm tại khu vực bến bãi, nhà xưởng và điểm sạc phương tiện.

Về hạ tầng, việc rà soát, bổ sung quy hoạch các điểm dừng, đỗ, đón trả khách và tập kết hàng hóa hợp lý có ý nghĩa quan trọng đối với cả an toàn giao thông và ATVSLĐ. Khi các hoạt động vận chuyển, bốc xếp được tổ chức tại những địa điểm phù hợp, có đầy đủ điều kiện về mặt bằng, phân luồng và trang thiết bị, nguy cơ tai nạn đối với người lao động sẽ được kiểm soát tốt hơn. Thành phố cần tiếp tục phát triển các trung tâm logistics gắn với tuyến vành đai, đầu mối gom hàng và khu vực sản xuất, đồng thời tăng cường kết nối giữa vận tải đường bộ, đường sắt và đường thủy nhằm giảm áp lực cho giao thông nội đô.

Cùng với đầu tư hạ tầng, cần phát huy trách nhiệm của chính quyền cấp xã, phường trong quản lý hoạt động kho bãi, giao nhận và doanh nghiệp logistics trên địa bàn. Việc cập nhật dữ liệu về doanh nghiệp, kho bãi, phương tiện và các điểm tập kết hàng hóa sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, kịp thời phát hiện những cơ sở có nguy cơ mất an toàn. Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa các quy định về ATVSLĐ đến từng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Có thể thấy, phát triển logistics và vận tải đô thị là yêu cầu tất yếu đối với một Thủ đô đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh, hiện đại và bền vững. Tuy nhiên, hiệu quả phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ lưu chuyển hàng hóa, quy mô kho bãi hay số lượng phương tiện được đưa vào khai thác, mà còn phải được đánh giá bằng chất lượng môi trường làm việc và mức độ an toàn của người lao động.

Tăng cường ATVSLĐ trong lĩnh vực này vì thế cần được xác định là một bộ phận không thể tách rời trong chiến lược phát triển logistics và giao thông đô thị của Hà Nội. Khi cơ quan quản lý thực hiện tốt chức năng kiểm tra, giám sát; doanh nghiệp chủ động đầu tư cho an toàn; người lao động được huấn luyện và bảo vệ đầy đủ, văn hóa an toàn sẽ từng bước trở thành nền tảng trong mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và giao nhận. Đây chính là điều kiện quan trọng để Hà Nội phát triển hệ sinh thái logistics hiện đại, xanh, thông minh, đồng thời bảo đảm quyền được làm việc trong môi trường an toàn, lành mạnh của người lao động.


Vân Anh