Lan tỏa phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp”, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại Thủ đô

Chủ động đổi mới quản lý, nâng cao hiệu quả công tác ATVSLĐ

Năm 2026, công tác ATVSLĐ được thành phố Hà Nội xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng người lao động, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh quy mô sản xuất, kinh doanh ngày càng mở rộng, phương thức tổ chức lao động có nhiều thay đổi, yêu cầu bảo đảm an toàn tại nơi làm việc không chỉ dừng ở việc chấp hành các quy định pháp luật mà còn đòi hỏi sự chủ động nhận diện, kiểm soát và phòng ngừa rủi ro.

Ngay từ đầu năm, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 18/KH-UBND ngày 12/01/2026 về công tác ATVSLĐ năm 2026, xác định những mục tiêu cụ thể. Trong đó, Thành phố đặt yêu cầu 100% cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch ATVSLĐ; 100% cơ sở có nguy cơ cao mất an toàn triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và phòng, chống dịch bệnh. Thành phố phấn đấu hằng năm giảm trung bình 5% tần suất tai nạn lao động, giảm 15% số người lao động mắc mới bệnh nghề nghiệp.

Đáng chú ý, kế hoạch đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng huấn luyện, tuyên truyền và năng lực quản lý ở cơ sở. Thành phố phấn đấu trên 80% người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ, người làm công tác an toàn, y tế và an toàn vệ sinh viên tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh được huấn luyện; 100% người thuộc lực lượng sơ cứu, cấp cứu tại các cơ sở đông lao động và cơ sở có yếu tố nguy cơ được tập huấn, cập nhật kiến thức. Đồng thời, trên 50% người lao động tại các cơ sở có nguy cơ cao mắc bệnh nghề nghiệp trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp được hướng dẫn khám phát hiện, điều trị bệnh nghề nghiệp.

Việc xác định các chỉ tiêu cụ thể cho thấy định hướng chuyển từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa chủ động, lấy người lao động làm trung tâm. Cùng với đó, Hà Nội chú trọng phân cấp, ủy quyền thủ tục hành chính, tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ phụ trách ATVSLĐ tại cấp xã, phường; tăng cường quản lý các đơn vị cung cấp dịch vụ huấn luyện, kiểm định kỹ thuật an toàn và quan trắc môi trường lao động. Công tác truyền thông cũng được định hướng đổi mới, đa dạng hóa hình thức, phù hợp với từng nhóm lao động, nhất là những ngành nghề, lĩnh vực có nguy cơ cao.

Một dấu mốc quan trọng trong triển khai nhiệm vụ năm 2026 là Lễ phát động Tháng hành động về ATVSLĐ và Tháng Công nhân  năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”. Theo đó, các hoạt động được triển khai theo hướng thiết thực, gắn trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức Công đoàn với việc cải thiện điều kiện làm việc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Thông qua lễ phát động, phong trào thi đua “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm ATVSLĐ” tiếp tục được nhấn mạnh như một nội dung quan trọng trong xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh.

Công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về ATVSLĐ cũng được tăng cường. Trong Tháng hành động năm 2026, UBND thành phố thành lập 2 đoàn kiểm tra liên ngành, tập trung kiểm tra 30 doanh nghiệp, công trình xây dựng về việc thực hiện quy định ATVSLĐ và phòng, chống cháy nổ. Ngày 26/5/2026, Đoàn kiểm tra liên ngành số 1 đã kiểm tra tại Công ty TNHH Medlatec Việt Nam, với sự tham gia của đại diện Sở Nội vụ, Sở Y tế, Liên đoàn Lao động và Công an thành phố. Hoạt động kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện, chấn chỉnh vi phạm mà còn hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định, chủ động khắc phục nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc.

Đặc biệt, ngày 13/10/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Công văn số 5198/UBND-KGVX về tăng cường quản lý, chấn chỉnh công tác ATVSLĐ trên địa bàn. Thành phố giao Sở Nội vụ, cơ quan thường trực Hội đồng ATVSLĐ Thành phố, đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra chuyên đề và đột xuất, tập trung vào việc quản lý, sử dụng máy móc, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn như nồi hơi, thiết bị áp lực, thang máy, thiết bị nâng và các ngành nghề có nguy cơ cao. Thành phố cũng yêu cầu xử lý nghiêm vi phạm, kịp thời điều tra các vụ tai nạn lao động; trường hợp vi phạm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật gây tai nạn chết người hoặc sự cố nghiêm trọng phải được xem xét, kiến nghị xử lý theo quy định pháp luật.

Cùng với việc siết chặt quản lý, Hà Nội định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong theo dõi dữ liệu ATVSLĐ, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, cảnh báo nguy cơ và phòng ngừa tai nạn lao động. Đây là hướng đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý trong điều kiện địa bàn rộng, số lượng doanh nghiệp và người lao động lớn, các loại hình sản xuất, kinh doanh ngày càng đa dạng.

 Đưa phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp” đi vào thực chất tại doanh nghiệp

Song hành với các giải pháp quản lý nhà nước, phong trào thi đua “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm ATVSLĐ” được các cấp Công đoàn Hà Nội duy trì và đẩy mạnh, trở thành một trong những hoạt động thiết thực nhằm cải thiện điều kiện làm việc, xây dựng môi trường lao động văn minh, an toàn và thân thiện với môi trường.

Điểm đáng chú ý là phong trào không chỉ hướng đến việc giữ gìn vệ sinh nơi làm việc mà còn đặt ra yêu cầu tổng thể về cải thiện cảnh quan, sắp xếp nhà xưởng khoa học, giảm thiểu các yếu tố có hại, phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Tại các doanh nghiệp, nhà máy, công trường, việc duy trì nơi làm việc sạch sẽ, thông thoáng; vệ sinh máy móc, thiết bị; thu gom, phân loại chất thải; bố trí hệ thống chiếu sáng, thông gió phù hợp và trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động là những nội dung thiết thực của phong trào.

Từ năm 2025, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội đã triển khai phong trào thi đua “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp” trong công nhân, viên chức, lao động Thủ đô với những chỉ tiêu cụ thể. Theo đó, 100% cán bộ, đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động được tuyên truyền về phong trào; 100% Công đoàn cơ sở đề xuất, phối hợp với người đứng đầu cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp tổ chức ít nhất một hoạt động cụ thể; 100% Liên đoàn Lao động cấp quận, huyện, thị xã, Công đoàn ngành và Công đoàn cấp trên cơ sở có kế hoạch triển khai phong trào.

Cách triển khai này cho thấy vai trò chủ động của tổ chức Công đoàn trong việc đưa phong trào đến từng cơ sở sản xuất, kinh doanh. Thay vì chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động chung, các cấp Công đoàn được yêu cầu phối hợp với người sử dụng lao động xây dựng những hoạt động cụ thể, phù hợp với đặc điểm ngành nghề và điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, việc tổ chức cuộc thi “Môi trường lao động Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn” được khuyến khích nhằm phát huy sáng kiến, ý tưởng và sự tham gia trực tiếp của công nhân trong cải thiện môi trường làm việc.

Những hoạt động như trồng và chăm sóc cây xanh, vệ sinh nhà xưởng, sắp xếp dụng cụ lao động đúng vị trí, thu gom rác thải, khơi thông hệ thống thoát nước hay kiểm tra thiết bị trước khi vận hành đều được triển khai tích cực. Một nhà xưởng thông thoáng, nền nhà sạch sẽ, lối đi được bố trí hợp lý, máy móc được bảo dưỡng thường xuyên không chỉ tạo cảnh quan làm việc tốt hơn mà còn góp phần hạn chế nguy cơ trượt ngã, va chạm, cháy nổ và những sự cố trong quá trình sản xuất.

Năm 2026, phong trào tiếp tục được đặt trong tổng thể các phong trào thi đua của Công đoàn Thủ đô.  Trong đó, các phong trào truyền thống như “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo”, “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”, “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động” và “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp trong công nhân, viên chức, lao động Thủ đô” tiếp tục được triển khai đồng bộ.

Việc gắn phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp” với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mở ra hướng tiếp cận mới trong tổ chức thực hiện. Người lao động không chỉ tham gia vệ sinh, chỉnh trang nơi làm việc mà còn có thể đề xuất cải tiến dây chuyền sản xuất, thay đổi quy trình vận hành, bố trí lại mặt bằng, ứng dụng công nghệ để kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, có hại. Những sáng kiến xuất phát từ chính người trực tiếp làm việc thường có khả năng nhận diện những bất cập cụ thể trong quá trình sản xuất, từ đó giúp doanh nghiệp có thêm giải pháp cải thiện điều kiện lao động.

Thực tiễn cho thấy, phong trào chỉ có thể duy trì bền vững khi người lao động nhận thức rõ mình vừa là đối tượng được bảo vệ, vừa là chủ thể trực tiếp xây dựng môi trường làm việc an toàn. Mỗi hành động có trách nhiệm, từ việc sử dụng đúng phương tiện bảo hộ, tuân thủ quy trình vận hành máy móc đến chủ động báo cáo nguy cơ mất an toàn, đều góp phần hình thành văn hóa phòng ngừa trong doanh nghiệp.

Tăng cường phối hợp, nhân rộng mô hình, xây dựng văn hóa an toàn bền vững

Một trong những yêu cầu đặt ra đối với công tác ATVSLĐ tại Hà Nội là phải gắn kết chặt chẽ giữa quản lý nhà nước, hoạt động của tổ chức Công đoàn và trách nhiệm tự giác của doanh nghiệp. Đây là điều kiện quan trọng để phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp” không trở thành hoạt động mang tính thời điểm, chỉ sôi nổi trong Tháng hành động về ATVSLĐ hoặc các đợt thi đua cao điểm.

Công văn số 5198/UBND-KGVX ngày 13/10/2026 của UBND thành phố Hà Nội đã thể hiện rõ yêu cầu này khi phân công trách nhiệm cụ thể cho các sở, ngành, địa phương và tổ chức liên quan. Trong đó, Sở Nội vụ được giao tăng cường tuyên truyền, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về ATVSLĐ; Sở Y tế chú trọng quan trắc môi trường lao động, khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp và huấn luyện sơ cấp cứu; Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra an toàn tại các công trình xây dựng; Sở Công Thương tập trung vào những lĩnh vực có nguy cơ cao như kinh doanh xăng dầu, hóa chất, khí gas và sử dụng điện.

UBND Thành phố cũng yêu cầu Liên đoàn Lao động Thành phố và các tổ chức liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và người lao động thực hiện pháp luật về ATVSLĐ; phối hợp với người sử dụng lao động tổ chức huấn luyện, phát động các phong trào thi đua và xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc cũng như trong cộng đồng. Chính quyền cấp xã, phường có trách nhiệm yêu cầu các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực hiện nghiêm quy định về huấn luyện, trang bị bảo hộ, bố trí cán bộ an toàn và kiểm định thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt.

Đáng lưu ý, yêu cầu bảo đảm ATVSLĐ cần được mở rộng tới cả khu vực lao động phi chính thức, làng nghề và những cơ sở sản xuất nhỏ. Đây là những nhóm lao động thường gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin, huấn luyện và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, cần chú trọng khắc phục những nguy cơ mất an toàn trong các ngành nghề có tính chất đặc thù, nhất là xây dựng, cơ khí, sản xuất vật liệu xây dựng, vận hành lưới điện và các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ. Việc kiểm soát máy móc, thiết bị, hệ thống điện, phòng chống cháy nổ, bảo đảm thông gió, chiếu sáng và vệ sinh môi trường phải được thực hiện thường xuyên, có kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả cụ thể.

Một hướng đi có ý nghĩa lâu dài là kết hợp phong trào thi đua trong doanh nghiệp với phong trào bảo vệ môi trường của toàn Thành phố. Kế hoạch số 52/KH-UBND ngày 06/02/2026 của UBND thành phố Hà Nội về phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì Thủ đô “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp” đặt mục tiêu duy trì hoạt động tổng vệ sinh tại 100% xã, phường vào ngày cuối tuần; triển khai phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, cá nhân và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường.

Sự kết nối giữa phong trào bảo vệ môi trường đô thị với phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm ATVSLĐ” tại doanh nghiệp sẽ góp phần hình thành ý thức trách nhiệm rộng khắp. Môi trường làm việc an toàn không thể tách rời môi trường sống lành mạnh; việc kiểm soát chất thải, hạn chế ô nhiễm, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và xây dựng không gian xanh cần được thực hiện đồng bộ từ nhà máy, công trường đến khu dân cư.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, tổ chức Công đoàn và cộng đồng doanh nghiệp, phong trào “Xanh - Sạch - Đẹp, bảo đảm ATVSLĐ” tại Hà Nội sẽ tiếp tục được lan tỏa theo hướng thiết thực, bền vững. Qua đó, không chỉ góp phần xây dựng môi trường lao động an toàn, văn minh mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển ổn định, nâng cao chất lượng cuộc sống người lao động, đóng góp vào mục tiêu xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.

Trung Độ