Thành phố Bắc Ninh: Mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản, tạo nền tảng giảm nghèo bền vững

Thành phố Bắc Ninh quan tâm đầu tư trường lớp, bảo đảm cơ hội học tập cho trẻ em.

Mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản

Xác định giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, thành phố Bắc Ninh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, triển khai các chương trình, chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện từng địa bàn và nhóm đối tượng. Trong đó, thành phố chú trọng kết hợp giữa hỗ trợ trực tiếp với nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, bảo đảm người nghèo không bị hạn chế cơ hội phát triển do những khó khăn về điều kiện kinh tế.

Trong quá trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các chính sách an sinh được triển khai theo hướng đồng bộ, có trọng tâm. Các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương tăng cường phối hợp rà soát đối tượng, tổ chức thực hiện chính sách, bảo đảm nguồn lực được phân bổ đúng địa bàn, đúng đối tượng, công khai và minh bạch.

Y tế là một trong những dịch vụ xã hội cơ bản được thành phố quan tâm ưu tiên. Giai đoạn 2021-2025, thành phố Bắc Ninh đã cấp thẻ bảo hiểm y tế cho 2.817.321 lượt người thuộc hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn; đồng thời bảo đảm 100% người thuộc hộ cận nghèo được tham gia bảo hiểm y tế. Chính sách này giúp người dân có điều kiện tiếp cận các dịch vụ khám, chữa bệnh, giảm bớt gánh nặng chi phí khi ốm đau, nhất là đối với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Cùng với hỗ trợ bảo hiểm y tế, thành phố chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở khám, chữa bệnh, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế các tuyến cũng được quan tâm, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Bên cạnh y tế, chính sách hỗ trợ tiền điện tiếp tục được triển khai, góp phần giảm chi phí sinh hoạt cho các hộ nghèo. Giai đoạn 2021-2025, toàn thành phố đã hỗ trợ tiền điện cho trên 55.000 hộ với tổng kinh phí hơn 33 tỷ đồng. Việc thực hiện chính sách kịp thời, đúng đối tượng không chỉ giúp các gia đình giảm bớt khó khăn trước mắt mà còn góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt.

Đáng chú ý, thành phố Bắc Ninh xác định giảm nghèo về thông tin là giải pháp quan trọng nhằm giúp người dân nâng cao nhận thức, chủ động tiếp cận các chính sách hỗ trợ và tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế. Với kinh phí trên 15 tỷ đồng, thành phố đã tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho gần 500 cán bộ làm công tác thông tin, truyền thông; đồng thời cung cấp dịch vụ thông tin công cộng tại 28 điểm thuộc các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Các hoạt động truyền thông được triển khai bằng nhiều hình thức như sản xuất phóng sự truyền hình, xây dựng tin, bài trên báo in, báo điện tử, tổ chức hội nghị tập huấn, đối thoại và phát hành sản phẩm truyền thông trực quan. Qua đó, người dân có thêm thông tin về chính sách giảm nghèo, kiến thức sản xuất, mô hình phát triển kinh tế và những kinh nghiệm vươn lên thoát nghèo.

Trong các chính sách hỗ trợ, tín dụng ưu đãi tiếp tục là một trong những nguồn lực quan trọng giúp người nghèo có điều kiện đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh và cải thiện đời sống. Đến cuối năm 2025, tổng dư nợ tín dụng chính sách trên địa bàn thành phố đạt 7.770 tỷ đồng, với hơn 111.856 khách hàng được tiếp cận nguồn vốn, mức vay bình quân khoảng 69,5 triệu đồng/hộ.

Nguồn vốn được phân bổ cho nhiều nhóm đối tượng, trong đó có 13.079 hộ nghèo được vay 978,5 tỷ đồng; 15.281 hộ cận nghèo vay 1.143,5 tỷ đồng; 14.585 hộ mới thoát nghèo vay 1.026,5 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tín dụng chính sách còn hỗ trợ học sinh, sinh viên, hộ gia đình đầu tư công trình nước sạch và vệ sinh môi trường, phát triển sản xuất, kinh doanh, giải quyết việc làm và cải thiện nhà ở. Những kết quả này cho thấy tín dụng ưu đãi không chỉ hỗ trợ người dân giải quyết khó khăn trước mắt mà còn tạo điều kiện để các hộ đầu tư sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và từng bước thoát nghèo.

Hỗ trợ sinh kế, tạo động lực để người nghèo vươn lên

Bên cạnh việc bảo đảm các chính sách an sinh, thành phố Bắc Ninh chú trọng xác định đúng nguyên nhân nghèo để xây dựng giải pháp hỗ trợ phù hợp. Thực tế cho thấy, tình trạng nghèo ở một bộ phận dân cư xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thiếu vốn, thiếu đất và phương tiện sản xuất, hạn chế về kiến thức, kỹ năng lao động. Một số hộ còn gặp khó khăn do thiếu lao động, có người mắc bệnh nặng hoặc chịu ảnh hưởng bởi thiên tai và những biến động trong cuộc sống.

Từ thực tế đó, thành phố xác định hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và giải quyết việc làm là những giải pháp quan trọng để tạo chuyển biến thực chất trong công tác giảm nghèo. Thay vì chỉ tập trung hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật, các chương trình ngày càng hướng đến trang bị kiến thức, kỹ năng và mở rộng cơ hội tham gia thị trường lao động cho người dân.

Từ nguồn kinh phí Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, thành phố đã quan tâm hỗ trợ phát triển giáo dục nghề nghiệp tại vùng nghèo, vùng khó khăn; đầu tư, cải tạo và sửa chữa cơ sở vật chất cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp như Trường Cao đẳng Ngô Gia Tự Bắc Giang, Trường Cao đẳng Miền núi Bắc Giang và Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn. Qua đó, từng bước nâng cao điều kiện đào tạo, đáp ứng nhu cầu học nghề của người lao động.

Công tác đào tạo nghề được gắn với nhu cầu thực tế của người lao động và thị trường tuyển dụng, giúp người học có thêm lựa chọn trong chuyển đổi nghề nghiệp, tham gia sản xuất hoặc làm việc tại doanh nghiệp. Đối với lao động nông thôn, việc được trang bị kiến thức và kỹ năng phù hợp còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, từng bước chuyển từ phương thức sản xuất nhỏ lẻ sang cách làm có tính toán, ổn định hơn.

Cùng với đào tạo nghề, công tác tư vấn, giới thiệu việc làm và kết nối cung - cầu lao động được đẩy mạnh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố đã phối hợp với 32 doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài để tuyên truyền, tư vấn, giới thiệu việc làm. Trung tâm tổ chức 32 phiên giao dịch việc làm với nhiều hình thức, gồm phiên định kỳ, lưu động, chuyên đề, trực tuyến, hội chợ và ngày hội việc làm. Qua đó, đã tư vấn trực tiếp cho 33.643 lượt lao động đến đăng ký, tìm hiểu thông tin về việc làm và chính sách bảo hiểm thất nghiệp.

Hoạt động đưa người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài cũng được chú trọng, mở thêm hướng tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Trong khuôn khổ chương trình EPS năm 2026, Trung tâm đã tiếp nhận 320 hồ sơ đăng ký dự thi tiếng Hàn; thông báo kế hoạch đào tạo giáo dục định hướng cho 134 lao động và danh sách 99 lao động chuẩn bị xuất cảnh. Đồng thời, thành phố triển khai các nội dung liên quan đến kỳ thi tiếng Hàn trong các ngành lâm nghiệp, ngư nghiệp, dịch vụ và chương trình đào tạo nghề, tiếng Hàn để tuyển chọn lao động đi làm việc tại Hàn Quốc.

Việc mở rộng cơ hội việc làm trong nước và đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài giúp người lao động có thêm lựa chọn phù hợp với năng lực, điều kiện gia đình. Qua đó, người dân có cơ hội nâng cao kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm, cải thiện thu nhập và tạo thêm nguồn lực đầu tư cho cuộc sống.

Cùng với nguồn lực của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò trong công tác giảm nghèo. Thông qua các phong trào, cuộc vận động, nhiều hoạt động giúp đỡ hộ nghèo, hộ cận nghèo phát triển kinh tế, hỗ trợ gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được triển khai. Công tác hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho các hộ bị thiệt hại do thiên tai cũng được quan tâm, góp phần giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

Trong những tháng cuối năm 2026, thành phố Bắc Ninh đặt mục tiêu phấn đấu đưa tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều xuống còn 5%; riêng các xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo phấn đấu dưới 20%. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu có 7 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển kinh tế nông thôn, đào tạo nguồn nhân lực, văn hóa, y tế, giáo dục và an sinh xã hội.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố tiếp tục chú trọng rà soát đúng đối tượng, xác định chính xác nguyên nhân nghèo, nâng cao hiệu quả thực hiện từng chính sách; đồng thời gắn đào tạo nghề với nhu cầu thị trường lao động, mở rộng cơ hội việc làm, phát huy hiệu quả tín dụng chính sách và nhân rộng các mô hình sản xuất phù hợp.

Giảm nghèo bền vững không chỉ là đưa các hộ gia đình ra khỏi danh sách nghèo mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để người dân có cuộc sống ổn định, được tiếp cận bình đẳng các dịch vụ xã hội cơ bản và có khả năng tự vươn lên. Với việc kết hợp đồng bộ giữa chính sách an sinh, hỗ trợ sinh kế và phát triển nguồn nhân lực, thành phố Bắc Ninh đang từng bước xây dựng nền tảng để người nghèo cải thiện chất lượng cuộc sống, chủ động tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương./.

Vũ Hằng