Đà Nẵng nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp gắn với kiểm soát quyền lực

Từ thực tiễn vận hành mô hình mới, thành phố cũng chủ động nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực nhằm bảo đảm quá trình phân cấp, phân quyền được thực hiện đồng bộ, minh bạch, đúng pháp luật.

Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản trị

Theo đánh giá của Thành ủy Đà Nẵng, sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã cơ bản hoạt động ổn định, thông suốt, đáp ứng yêu cầu quản lý trong điều kiện địa giới hành chính được mở rộng.

Việc săp xếp, tổ chức lại bộ máy đã góp phần giảm đầu mối, giảm tầng nấc trung gian, tạo điều kiện để chính quyền cấp xã chủ động hơn trong thực hiện nhiệm vụ và giải quyết công việc của người dân. Song song với đó, Thành phố tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bảo đảm các nhiệm vụ được giải quyết ngay từ cơ sở, qua đó rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính.

Để tạo hành lang pháp lý cho mô hình mới, Thành phố đã ban hành 14 Quyết định về phân cấp và 51 Quyết định về ủy quyền trên nhiều lĩnh vực như tài chính, đầu tư, xây dựng, đất đai, giáo dục, y tế, tư pháp... Việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp đã góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm và khả năng xử lý công việc của chính quyền cơ sở.

Nhằm bảo đảm bộ máy mới nhanh chóng đi vào hoạt động ổn định, Thành phố cũng đã điều động, tăng cường hơn 200 cán bộ, công chức từ các sở, ngành về công tác tại các xã, phường để hỗ trợ giải quyết công việc trong giai đoạn đầu. Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tiếp tục được nâng lên, với khoảng 98% có trình độ đại học trở lên và 87% có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên, tạo nền tảng quan trọng để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được phân cấp.

Cải cách hành chính tại phường Hòa Khánh góp phần nâng cao sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Song song với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, Đà Nẵng đặc biệt chú trọng chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền. Ngay từ khi triển khai mô hình mới, Thành phố đã hoàn thành kết nối hệ thống hội nghị truyền hình đến 100% đơn vị hành chính cấp xã; công khai 2.291 thủ tục hành chính và tích hợp 2.056 dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số, nâng cao tính công khai, minh bạch và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã ngày càng đi vào nền nếp; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn ở nhiều đơn vị đạt trên 99%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến và thanh toán trực tuyến không ngừng tăng. Nhiều địa phương cũng triển khai hiệu quả mô hình phòng họp không giấy tờ, số hóa hồ sơ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số trong điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Không chỉ bảo đảm bộ máy vận hành ổn định, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp còn tạo điều kiện để Đà Nẵng duy trì đà phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới của thành phố.

Phân cấp mạnh phải đi đôi với kiểm soát quyền lực

Một trong những vấn đề được Đà Nẵng đặc biệt quan tâm trong quá trình vận hành mô hình mới là hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực.

Theo ông Võ Công Chánh, Trưởng Ban Nội chính Thành ủy Đà Nẵng, phân cấp, phân quyền càng mạnh thì yêu cầu kiểm soát quyền lực càng cao. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Trung ương và cấp tỉnh đã phân cấp cho cấp xã hơn 1.000 chức năng, nhiệm vụ. Điều này tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải xây dựng cơ chế kiểm soát tương ứng nhằm phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Theo đó, việc kiểm soát quyền lực cần tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ phát sinh sai phạm như công tác cán bộ, quản lý đất đai, đầu tư công, tài chính công, tài sản công và hoạt động thanh tra, kiểm tra. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện cơ chế giám sát, nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu, phát huy vai trò của các cơ quan kiểm tra, thanh tra và giám sát của Nhân dân.

Ông Võ Công Chánh, Trưởng Ban Nội chính Thành ủy Đà Nẵng.

Xây dựng nền hành chính kiến tạo, lấy người dân làm trung tâm

Thực tiễn tại Đà Nẵng cho thấy, đổi mới tổ chức bộ máy chỉ là điều kiện cần; yếu tố quyết định thành công của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là đổi mới tư duy quản trị.

Theo ông Trần Trung Sơn, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng, với địa bàn rộng, điều kiện phát triển giữa các khu vực có nhiều khác biệt, việc vận hành chính quyền cấp xã không thể áp dụng một khuôn mẫu chung mà phải linh hoạt, phù hợp với thực tiễn từng địa phương.

Điều đó đòi hỏi nền hành chính phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Cùng với việc trao nhiều thẩm quyền hơn cho chính quyền cơ sở, các hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải được đặt trong cơ chế kiểm soát minh bạch, rõ trách nhiệm và có sự giám sát thường xuyên.

Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, công nghệ không chỉ là công cụ nâng cao năng suất làm việc mà còn góp phần công khai quy trình xử lý công việc, tăng cường trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực trong thực thi công vụ.

Thực tiễn tại Đà Nẵng cho thấy, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong thực hiện nhiệm vụ, phục vụ người dân. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng thẩm quyền cho cấp xã, yêu cầu hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực ngày càng trở nên cấp thiết.

Trước hết, phân cấp, phân quyền cần đi đôi với phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, tăng cường trách nhiệm giải trình và thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp. Chuyển đổi số cần được xem là công cụ hỗ trợ đắc lực trong công khai, minh bạch hóa hoạt động của chính quyền và nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực. Bên cạnh đó, việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có năng lực, đạo đức công vụ và tinh thần phục vụ Nhân dân là yếu tố quyết định để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy hiệu quả bền vững.

Những kết quả bước đầu cùng cách tiếp cận chủ động trong hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực của Đà Nẵng là kinh nghiệm thực tiễn có giá trị tham khảo đối với các địa phương trong quá trình tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, liêm chính, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.

Hồng Hà